news-inner
clock09:00 calendar-gray 15 May 2014 view-gray4571 dəfə oxunub
view-gray4571 dəfə oxunub

Dünyanın qəbul etdiyi Azərbaycan filmi

Ötən əsrin birinci rübünə qədər bütün bədii filmlər səssiz idi, buna görə kinoteatrlarda canlı fortepiano musiqisi ifa edirdilər. Bəzən filmlərin süjet xəttinə uyğun olaraq ekran arxasından müxtəlif səslər verilir, çox az hallarda isə filmlərə qısa musiqi nömrələri qoyulurdu.

20-ci illərin ortalarında “Warner Brothers” şirkətinin qısametrajlı səsli filmlər istehsal etməsinə qədər vəziyyət belə idi. Artıq 1926 – cı ildə həmin şirkət bir neçə qısametrajli səsli film istehsal etmişdi, lakin həmin filmlərdə, danışıq olmurdu və dialoqlar ekranda yazılı şəkildə göstərilirdi.

6 oktyabr 1927-ci ildə Nyu-York şəhərində “Caz müğənnisi” adlı filmin premyerası oldu və böyük ajiotaj yaratdı. Bu film kino tarixində ilk tammetrajlı, səsli film idi. Filmdə baş rolu məşhur caz müğənnisi El Colson canlandırmışdı.

Bu filmdə sinxronlaşdırılmış dialoqların ölçüsü cəmi bir neçə dəqiqə çəkirdi. Qalan danışıq səhnələri improvizə edilmişdi. Lakin bununla belə bu film həm yeniliyinə, həm də maraqlı süjet xəttinə görə tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılandı. 1929-cu ildə bu film ilk səsli görüntüləri ilə kino sənayesində etdiyi inqilaba görə “Oskar” mükafatı qazandı.

Lakin bu yeniliyin əleyhdarları da az deyildi. Bir çox kinoşünaslar, aktyorlar səsli filmləri tənqid edir, bunun kino sənətinə zərbə vuracağını deyirdilər. Səsli filmlərin ən qatı əleyhdarlarından biri də məşhur aktyor Çarli Çaplin idi. Qəti şəkildə bu ideyanı rədd edən Çaplin səsli filmlərin pantomima sənətini məhv edəcəyini, aktyorun “susmaqla danışmaq” məharətinə zərbə vuracağını söyləyirdi.

Bununla belə tamaşaçılar səsli filmlərə daha çox maraq göstərirdilər.

Milli kinomuzun tarixində ilk səsli film rejissor Boris Barnetin 1936 – cı ildə çəkdiyi “Mavi dəniz sahilində” filmidir. Dünya kinosunun 100 illiyi münasibətilə ən nüfuzlu kinoşünaslar arasında keçirilən sorğuya əsasən bu film dünya kinosunun ən yaxşı 12 əsəri siyahısına daxil edilmişdir ("Kinovedçeskiye Zametki", 1995, N27). Həmçinin bu film Bernar Eyzenşitsin dünya kinosunun bütün dövrlərinin ən yaxşı 12 əsərinin adı çəkilən I siyahısına daxil edilib.

Bəzi kinoşünaslar “Mavi dəniz sahilində” filmini Sovet dövründə çəkilmiş ilk səsli film kimi təqdim edir. Lakin rus rejissoru Yuliya Rayzmanın 1930 – cu ildə çəkdiyi “Yer susayır” filmi bir neçə il əvvəl çəkildiyindən bu məsələ bir qədər mübahisə doğurur.

Bir nüansı qeyd etmək lazımdır ki, “Yer susayır” filmi əvvəlcə səssiz çəkilib, sonradan ora səslər əlavə edilib. Rejissor Eyzenşteynin 1925 – ci ildə çəkdiyi “Zirehli Potemkin” filmi də ilk əvvəl səssiz olsa da, sonradan, 1930 – cu ildə tamaşaçılara səsli versiyada təqdim edilmişdir.

"Mavi dəniz sahilində" filmini təqdim edirik.

news-inner-user
Səid Əliyev

11 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Gənc yazar Toppuşbacı ilə veriliş aparacaq
01:11 13 Noyabr 2019
Bomj - Xalid Kazımlının hekayəsi
21:00 12 Noyabr 2019
"Ustad" dərgisinin 31-ci sayı nəşr olundu
20:11 12 Noyabr 2019
Bakıda müasir incəsənət biennalesi keçiriləcək
19:28 12 Noyabr 2019
Jerar Depardye Özbəkistanın səfiri təyin edilib
19:21 12 Noyabr 2019
Bakı Dövlət Sirki köçürüləcək
18:45 12 Noyabr 2019
Azərbaycanlılardan bəhs edən film Türkiyədə qətliam yaratdı
18:12 12 Noyabr 2019
Seymur Baycanın hekayəsi fransız dilində - Foto
17:40 12 Noyabr 2019
Kəramət Böyükçöl: "Deputat olmaq üçün küçədə kitab satıram" - Fotolar
17:03 12 Noyabr 2019
Ankarada azərbaycanlı yazarın kitabı təqdim edildi
16:15 12 Noyabr 2019
Müğənni Vəfa Şərifovanı aşağılamaq cəhdi – Sevda Sultanova “Günün yarısı” verilişindən yazır
15:41 12 Noyabr 2019
Azərbaycanlı kinotənqidçi "Leyla ile Mecnun"un rejissorunu danışdırdı - Video
15:20 12 Noyabr 2019
"Oskar"a namizədlər açıqlandı
15:00 12 Noyabr 2019
Zahid Sarıtorpaqdan yeni roman
14:30 12 Noyabr 2019
Mahsun Kırmızıgülün bu hərəkəti alqışlandı
14:02 12 Noyabr 2019
Təcavüzdə suçlanan müğənni istefa verdi
13:21 12 Noyabr 2019
Məşhur rejissorun yeni filmi təqdim edildi
12:50 12 Noyabr 2019
13 yaşlı məşhur aktrisa qəflətən öldü
12:20 12 Noyabr 2019
Azərbaycanlı yazarlar bu maraqlı aksiyaya qoşuldular - Fotolar
11:41 12 Noyabr 2019
Müslüm Maqomayevin həyat yoldaşı xəstəxanaya yerləşdirildi
11:14 12 Noyabr 2019