news-inner
clock15:06 calendar-gray 24 Dekabr 2013 view-gray3576 dəfə oxunub
view-gray3576 dəfə oxunub

Kalaşnikov əfsanəsi: İjevskdən “Hizbullah”a qədər

"Orta məktəbdə şeirlər yazırdım. Hətta pyeslərimi məktəb teatrının səhnəsinə də qoymuşdular. Sonralar, lap sonralar başa düşdüm ki, mən yaxşı şair və ya dramaturq ola bilməyəcəyəm. Başqa yolu seçdim. Və əgər müharibə olmasaydı, yəqin ki kənd təsərrüfatı sahəsində yeni texnikaların layihəsini hazırlayırdım. Mənim nə günahım var ki, almanlar müharibəyə başladılar”.

Bunu Mixail Kalaşnikov deyəcəkdi. Udmurtiyanın kiçik Kurya kəndindən olan bəstəboy, sarışın bir oğlan. O oğlan ki, düz 65 ildir onun ixtira etdiyi və sayı 100 milyonu keçmiş bir silah milyonlarla adamın ölümünə fərman verir, dünyanın dörd bir yanına səpələnən bu silahlardan SSRİ milyonlar qazandı. İndi də Rusiya qazanır.

Bu bəstəboy, sarışın oğlan Moskvada yox, Udmurtiyada, İjevskdə, iki otaqlı mənzilə sığınıb düz on il idi ki, öz ölümünü gözləyirdi. O an dünən gəldi.

Kalaşnikov öldü…”Kalaşnikov”ların sayı isə on milyonlarladır və hələ də can almaqdadır.

1919-cu il noyabrın 10-da, kəndli ailəsində anadan olmuşdu. Kalaşnikovun böyüdüyü ailədə 18 uşaq dünyaya gəlsə də, onlardan yalnız 6-sı sağ qalıb, boya-başa çatmışdı. Onlardan da biri 17-ci uşaq Mixail idi.

Kalaşnikov 1938-ci ildə hamı kimi orduya çağırılıb, 1941-ci ilin oktyabr ayında yaralandıqdan sonra xəstəxanada müalicə aldığı dövrdə məşhur avtomatının ilk eskizlərini və ilk variantını yaradıb.

Xatirələrində yazır ki, avtomat üzərində ilk işi 1944-cü ildə bir çox orijinal konstruksiyalar layihələndirmiş Sudayev aparır. Sonralar bu avtomatın üzərində Kalaşnikov işləməyə başlayır. 1946-cı ildə öz konstruksiyasını nümayiş etdirir. Bu avtomat sınaqlardan keçərək yaxşı nəticələr göstərir. 1947-ci ildə orduda tətbiqi təklif olunur. Nəticədə Kalaşnikovun avtomatı Deqtyarev, Simonov, Rukavişnikov, Barışev tərəfindən hazırlanmış bütün avtomatlardan üstün sayılır. Orduda sınaqdan keçdikdən sonra Kalaşnikov avtomatı 1948-ci ildə Silahlı Qüvvələrə götürülür.

Və o dövrdən dünyada baş vermiş irili-xırdalı bütün müharibələrdə Kalaşnikov avtomatından istifadə olunub. Anqola, Vyetnam, Əlcazair, Əfqanıstan, İraq, Suriya… Və bəlkə də bundan sonra baş verəcək neçə-neçə müharibədə, hələ “kalaş”lara ehtiyac olacaq.

Bayaq qeyd etdik; SSRİ və ondan sonra Rusiya “Kalaşnikov”lardan milyardlarla dollar qazanıb. Onu ixtira edən adam isə sadəcə orden və medallar, sonda isə təqaüdlə gün keçirib. Kalaşnikov “Lenin” ordeninə və Sosialist Əmək Qəhrəmanı ulduzuna layiq görülüb. 1987-ci ildə yaşadığı İjevsk şəhərinin fəxri vətəndaşı adına layiq görülüb.

75 il tamam olması münasibətilə o zaman prezident Boris Yeltsin Mixail Kalaşnikova general-mayor hərbi rütbəsi verib. Vəssəllam!

Hə, bir də onun razılığı ilə son illər Kalaşnikov arağı istehsal olunmağa başlayır. 2001-ci ildə isə, Almaniyada mineral su və çətirlər istehsal edən şirkət konstruktorun dünya brendinə çevrilmiş adının istifadəsi hüququnu alır.

Kalaşnikov barədə maraqlı faktlara diqqət edək. Mozambikin gerbində süngü-bıçaqlı AK, Zimbabvenin, Burkina-Faso (1984-dən 1997-ci ilə qədər), Şərqi Timorun (2007-ci ildən) gerblərində AK rəsmləri yer alıb. Adıçəkilən silah Mozambik və “Hizbulla”nın bayraqlarında da əks olunub.

AK və onun modifikasiyaları dünyada atıcı silahların 15-dən çoxunu (100 milyondan artıq) təşkil etməklə Ginnesin rekordlar Kitabına da düşüb. “Playboy” jurnalının hazırladığı “Dünyanı dəyişdirmiş 50 məmulat” reytinqində AK “Apple Macintosh”, hamiləliyin qarşısını alan həb və “Sony Betamax” videomaqnitofonundan sonra dördüncü yerdə qərarlaşıb.

AK-nın ən geniş istifadə olunduğu Afrika qitəsinin bəzi ölkələrində uşaqlara avtomatın şərəfinə Kalaş (Keleş) adının verilməsi faktları var. Səddam Hüseynin göstərişi ilə avtomat formasında minarələri olan məscidlər inşa olunub. Yeni Zelandiyada 2 dollar nominalında, üzərində bu silahı daşıyan əsgərlər və M.Kalaşnikovun rəsmi olan gümüş sikkələr zərb olunub.

Lap yaddan çıxmamış, Kalaşnikov dekabrın 26-da elə vətənində, İjevskdə dəfn ediləcək. Həmyerliləri isə Rusiyada mətəm elan olunmasını təklif ediblər. Hər halda Yeltsinin ölümündən sonra Rusiya ölümündən sonra mətəm elan ediləsi çapında şəxsiyyət itirməmişdi.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Azərbaycanın klassik 12 instrumental muğamı” kitabı təqdim olundu
18:59 27 Yanvar 2021
Mədəniyyət naziri Fransanın dövlət katibi ilə görüşdü
18:11 27 Yanvar 2021
Qarabağda mina təmizləyənlərdən film çəkildi - Video
17:28 27 Yanvar 2021
Bizim keçmişimiz əl-ələ gəzir - Elvin Bakiroğlunun yeni şeirləri
16:46 27 Yanvar 2021
Di Kaprio ABŞ prezidentinə açıq məktub yazdı
16:01 27 Yanvar 2021
Fərhad Bədəlbəyli: “Bülbülün həyətinə girəndə qorxdum” – Şuşa söhbəti
15:18 27 Yanvar 2021
Çində "Nizami irsi" layihəsinə strat verildi
14:46 27 Yanvar 2021
Klassikanı niyə oxumalıyıq?
14:01 27 Yanvar 2021
Psixoloq: “Media intihar xəbərlərində ehtiyatlı olmalıdır” – Müsahibə
13:20 27 Yanvar 2021
Balaca ifaçımız beynəlxalq mükafat aldı
12:41 27 Yanvar 2021
Valları rekord qırdı, ailəsini atıb "müqəddəs ata" oldu, rahibəylə eşq yaşadı - Azərbaycanlı şairin qeyri-adi həyatı
11:58 27 Yanvar 2021
İki gündən bir ağlaşma quran sənətçilər
11:29 27 Yanvar 2021
“Uşağın duası” işıq üzü gördü
11:09 27 Yanvar 2021
90 yaşlı aktyor ata oldu
10:43 27 Yanvar 2021
Tofiq Bakıxanov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
10:16 27 Yanvar 2021
Samirə Əşrəfə ağır itki üz verib
10:06 27 Yanvar 2021
Təbrizli yazar: “Nizamini məqbərədən çıxarıb xalqın həyatına qaytarmalıyıq” – Müsahibə
09:01 27 Yanvar 2021
“Ulduz” jurnalının yeni nömrəsi işıq üzü görüb
19:20 26 Yanvar 2021
Nizami ilə bağlı müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:42 26 Yanvar 2021
Dəlisov yellərə məndən salam de - Natiq Əlisoyun şeirləri
17:29 26 Yanvar 2021