news-inner
clock21:01 calendar-gray 12 Sentyabr 2019 view-gray2510 dəfə oxunub
view-gray2510 dəfə oxunub

İnsanın heç unutmadığı an! - Öpüş haqqında qeyri-adi faktlar

Statistika göstərir ki, insanların 85-90 faizi ilk öpüşlərini yaxşı xatırlayırlar. Öpüşdən 2-3 dəfə az yadda qalan isə yaxınların ölümü, ilk uşaq həyəcanı və bakirəliyi itirmə anıdır.

Öpüşlə bağlı iki ehtimal var:

İlk ehtimala görə, öpüş analıq hisslərindən törəyib. Uşaq əvvəl ananın döşünü əmir, bir müddətdən sonra dayandırır. Ana isə ona sıyıq tipli yeməkləri ağzı ilə ötürməyə başlayır. Bu da bir müddət sonra “soska effektini” verir; ana uşağın başını aldatmaq üçün dodağını onun dodağına toxundurur. Beləcə öpüş sevgi və incəlik rəmzinə çevrilir.

İkinci ehtimala görə, öpüş sülhü xarakterizə edib. Dişlərini qıcamaq əvəzinə dodaqlarını irəli gətirmək – barış rəmzi sayılıb.

Heyvanlar arasında öpüşlərinə görə fərqlənən şimpanzelərdir. Onlar sevdiklərini, insanlar kimi qucaqlayıb dodaqlarından öpürlər və heç bir zoopsixoloq onların bunu necə və haradan öyrəndiklərini izah edə bilmir.

Qədim insanlar nəfəsi müqəddəs və müalicəvi hesab ediblər. Təsadüfi deyil ki, uşaqlar yaralananda: “Qoy öpüm, keçəcək”, - deyirlər. Qədim nağıllarda yatmış gözəli oyatma, qurbağanın şahzadəyə çevrilməsi də sırf öpüşün xeyir gətirmə gücünə inamdan yaranıb.

Öpüş haqqında ilk yazılı məlumata 4 min il bundan əvvələ aid fars əlyazmalarında rast gəlinib. E.ə. V əsrdə Herodot yazıb: “Farslarda yüksək təbəqənin adamları öz təbəqəsindən olanları dodaqdan, daha aşağı təbəqələrdən olanları isə yanaqdan öpürdülər”.

Image result for öpücük

Öpüşmək qədim romalılarda da dəb olub. Hamı – kişilər, qadınlar, tanışlar, uşaqlar hər yerdə - evdə, küçədə öpüşüblər. Dodaqlarına boya kimi ətirli maye sürtüblər ki, öpüş daha ləzzətli olsun. Azmaq dərəcəsinə çatan “öpüş epidemiyası”nın qarşısını isə imperator Tiberi alıb.

Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, qədim və orta dövrlərdə öpüş təbəqələşməni də göstərib. Aşağı təbəqəyə özündən qat-qat yüksək təbəqənin adamını ancaq əlindən, çiynindən, paltarının ətəyindən, dizindən öpməyə icazə verilib. Qullar ümumiyyətlə sahiblərinə toxunmağı ağıllarına gətirə bilməzdilər; onlar sahiblərinin ayağının altındakı torpağı öpüblər.

Avropada vəba və digər xəstəliklərin sürətlə yayılması Renessans dövrünə yeni etiketlər qazandırıb. İnsanlar artıq görüşəndə bir-birini öpmür, papaqlarını çıxarıb baş əyir, qadınların əlcəkli əllərini öpür, kişilər isə sıxırdılar. Hətta insanların bir-birinə uzaqdan “hava öpüşü” göndərməyi də bu dövrə təsadüf edir.

Görüşəndə öpüş sayı hər xalqda bir cürdür. Məsələn, ərəblər, farslar üç dəfə, amerikanlar, fransızlar iki dəfə yanaqlarını toqquşdururlar. Çinlilər ictimai yerlərdə, zəncilər isə ümumiyyətlə görüşəndə öpüşmürlər. Yapon və çinli cütlüklər evlənəndə öpüş əvəzinə bir-birilərinə və gələn qonaqlara baş əyirlər. Kambocada bəy burnunu gəlinin yanağına toxundurur. Eskimoslar burunlarını sürtüşdürürlər, indoneziyalılarsa pərdə arxasında öpüşürlər ki, heç kim görməsin.

Öpüşlə bağlı ən qəribə adətlərdən biri İrlandiyadadır. Orada yerləşən məşhur Blarni qəsrində eyni adlı qara, möcüzəvi daş var. Əfsanəyə görə, bu daşı başıaşağı öpmək sevgidə uğur gətirir. Ona görə, bu qəsrə getsəniz, özünüzlə ən azı bir nəfər aparmalısınız ki, ayağınızdan tutub sizi daşı başıaşağı öpməyə kömək etsin.

1930-cu illərdə Hollivud filmlərində aktyorlara ancaq 3 dəqiqə öpüşməyə icazə verilirdi. Əlavə hərəkətlər – boynu, ayağı sığallamaq, seksual səhnələr qadağan imiş. “Öpüş dissidentləri” – Kerri Qrant və Klark Qeybl qadağanı sındırıblar. 1960-cı illərdəki seksual inqilabdan sonra isə öpüş həm məişətdə, həm kinoda adiləşib.

Rəna Nevzat

news-inner-user

14784 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Ərini gözləyən qadın - Ruslan Mollayevdən hekayə
15:30 05 Aprel 2020
Vaqif Səmədoğludan Günün şeiri
11:30 05 Aprel 2020
157 filmə çəkilən, ayaqlarının ikisi də kəsilən, oğlunun toy günü ölən Xalq artisti
10:00 05 Aprel 2020
Meyxanaçılar xalqa meyxana ilə müraciət etdi - Video
21:13 04 Aprel 2020
Şkafın komendantı, ağıçı müxbir, başdaşına “dahi” yazılan redaktor – Kulisdən reportaj...
17:43 04 Aprel 2020
Teatrımızın çağırışına dünya teatrları qoşuldu
16:48 04 Aprel 2020
Yazıçı Anardan insanlara “Evdə qal” çağırışı
16:32 04 Aprel 2020
Alim Qasımovdan 94 yaşlı kişiyə jest - Video
15:27 04 Aprel 2020
Məşhur müğənni vəfat etdi
15:00 04 Aprel 2020
Fransa prezidentinin azərbaycanlı tərcüməçisi: “Nazirliyin sənədi olmadan küçəyə çıxa bilmirik” – Müsahibə
13:47 04 Aprel 2020
Bugünkü yazarların xəyanəti - Tənqidçi yazır...
12:22 04 Aprel 2020
Özümdə qəribə hallar müşahidə edirəm – Seymur Baycan yazır...
11:30 04 Aprel 2020
Kventin Tarantino povest yazacaq
10:50 04 Aprel 2020
“Kulis”in 9 yaşı tamam olur
09:59 04 Aprel 2020
Sevdiyi qadının alçaltmasından zövq alan kişinin dramı
09:01 04 Aprel 2020
Ayın alnında səcdəgah izləri – Kazım Kazımoviçdən şeirlər
18:44 03 Aprel 2020
Azərbaycanlı yazıçıya ağır itki üz verdi
18:03 03 Aprel 2020
"Ədəbiyyat müəlliməsinə toxunanda keçirdiyi hisslər..." - "Azğın" haqqında
17:59 03 Aprel 2020
Rasim Balayev: “Övladlarımı evə buraxmıram”
17:16 03 Aprel 2020
“Kağız ev” serialının 4-cü mövsümünün nümayişi başladı
16:27 03 Aprel 2020