news-inner
clock09:00 calendar-gray 26 İyun 2013 view-gray2573 dəfə oxunub
view-gray2573 dəfə oxunub

Evli adamın dostunun bacısını sevməsi

Sevda Sultanova

Xunta, avtoritarizm, totalitarizm, dini diktatura ilə mübarizə aparmaq olar. Amma mentallığın diktaturası ilə mübarizə aparmaq daha qəlizdir. Və əslində bütün diktaturalar bir şəkildə gəlib mentallığa bağlanır.

Mikayıl Müşfiqin “Yenə o bağ olaydı” şeirinin tarxiçəsinə sosial şəbəkələrdə reaksiyaları oxuyanda “mentallığın diktaturası” sözündən uyğun nəsə tapmadım.

Mental diktatura ittiham edir: Niyə Müşfiq evli olduğu halda başqa qadına şeir həsr edib? Niyə yaxın dostunun bacısını sevib? Dilbər niyə Müşfiqdən sonra ərə getdi?

Adamın az qala qışqırmağı gəlir: Axı, siz kimsiz ki, işgəncənin yüz cürə növünü yaşamış, əl və ayaq dırnaqları çıxarılan, boğaza qədər günlərlə su quyusunda saxlanılan Müşfiqin, işgəncələrdən dolayı ruhi sarsıntı keçirən Dilbər xanımın şəxsi həyatını bu qədər ədəbsizcə müzakirə predmetinə çevirəsiniz, onların duyğularına, hisslərinə müdaxilə edib hökm verəsiniz.

Azərbaycanlı təbiətində tərbiyə etməli olduğumuz çox xüsusiyyətlər var: məsələn, bir insanı bütləşdirməmək, onu olduğu kimi qəbul etmək, şəxsi həyata müdaxilə etməmək kimi...

Bəsit həqiqəti anlamaq istəmirik ki, insan duyğuları, hissləri kodlaşdırıla bilməz. İnsan texnika deyil ki, onun hansısa düyməsini basasan və o, elə daim sabit, eyni durumda qalsın. Əgər belə olsaydı, insan təbiəti haqda saysız araşdırmalar aparılmazdı, psixoanaliz nəzəriyyəsi yaranmazdı, bədii əsərlər yazılmazdı, filmlər çəkilməzdi.

Məgər sevgi maddədir ki, quruluşu dəqiq öyrənilsin? Və ya konkret düsturu kəşf edilsin? Ya da quş qripidir ki, ona qəfil yaxalanmamaqdan ötrü öncədən profilaktik tədbirləri görəsən?

Arayıb araşdırsan, elə mühakimə edənlərin hamısının altşüurunda hansısa evli qadına, kişiyə və ya yaxın dostunun bacısına, hətta həyat yoldaşına duyğu, seksual meyldən nəsə taparsan.

Azərbaycanlı təbiəti daim ittiham edir və başqalarından özünə qarşı maksimal fədakarlıq istəyir. Qadınlar Müşfiqin başqa qadına şeir yazmasını, kişilər isə Dilbərin ikinci dəfə ailə qurmasını yəqin ki, öz həyatı ilə identifikasiya edirlər, ona görə də barışmazdılar, amansızdırlar: məsələn, qadın təsəvvür edir ki, əri və yaxud sevgilisi başqasına aşıq olub. Kişi də öldüyünü, arvadının ikinci dəfə ərə getdiyini təsəvvüründə canlandırır.

Başqalarından fədakarlıq istəyənlərin özlərinin oxşar vəziyyətə düşəndə necə davranacaqları maraqlıdır.

İnsanın ağlamaq, nifrət etmək, əsəbiləşmək, həyəcan, qorxu və ... bir daha sevmək kimi təbii hissləri var. Kim təbiiliyə qarşı getmir, kim onu mümkün qədər nəzarətdə saxlamağı bacarır, kim zəif, kim güclü, dayanıqlıdır, bu, başqa söhbətdir. Çünki insandan insana situasiya, yaşanılan tale dəyişir, individuallaşır.

Bu mənada insanların intim, şəxsi məsələləri haqda anlamadan, bilmədən, mühakimə yürütmək ən azından ədəbsizlikdir.

Biz Dilbər xanımın nələr yaşadığını, hansı ağrılardan, acılardan keçdiyini, həyatını detallarınadək bilmirik. Müşfiqin qəlbində nələrin baş verdiyini, həyatının pərdə arxasında qalmış hansısa məqamları da.

Bir insanın duyğularına, başqalarına dəxli olmayan şəxsi həyatının toxunulmazlığına mental diktatura sayğılı davranmağı öyrənməlidir.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Tanınmış aktrisa vəfat etdi
17:44 13 May 2021
Amerikalı rəssamın əsəri 93 milyon dollara satıldı - Foto
15:46 13 May 2021
İnsanın təkbaşına xoşbəxt olması utanılası bir işdir - Kamyudan unudulmaz aforizmlər
14:28 13 May 2021
Nizamiyə həsr olunan beynəlxalq konfransa tezis qəbulu davam edir
13:46 13 May 2021
Yəhudi yazıçının kitabını yandırmaq üçün alanlar - Ayxan Ayvaz yazır...
12:30 13 May 2021
Rafiq Tağının üçcildliyi nəşr olundu - Foto
11:25 13 May 2021
"Xarıbülbül" festivalının qala konserti olacaq
10:31 13 May 2021
Bu da bu cür həyatdır – Elçinin hekayəsi
09:29 13 May 2021
“Azərbaycan–ispan danışıq kitabçası” çap olunub
18:18 12 May 2021
Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərinin toplusu Şuşada təqdim olundu - Foto
17:41 12 May 2021
Şuşada "Xarıbülbül" festivalı
15:00 12 May 2021
Mənim Tanrım gözəllikdir, sevgidir - Hüseyn Cavidin şeirləri
14:24 12 May 2021
Ağadadaş Ağayev əməliyyat öncəsi fotosunu yaydı
13:09 12 May 2021
30 ilin ən gözəl müjdəsi
12:04 12 May 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
12:00 12 May 2021
Bu gün Şuşada «Xarıbülbül» müsiqi festivalı başlayır
10:12 12 May 2021
İrəvandan yük maşınında qaçan, özündən 24 yaş böyük direktorla evlənən, İran şahının sevimlisi olan Xalq artisti
09:03 12 May 2021
Sonsuz - Şərif Ağayarın hekayəsi
17:00 11 May 2021
Filmimiz Braziliyada beynəlxalq festivalda sertifikata layiq görülüb
15:50 11 May 2021
Soljenitsının Nobel almasının gizlinləri
14:45 11 May 2021