news-inner
clock09:00 calendar-gray 26 İyun 2013 view-gray2439 dəfə oxunub
view-gray2439 dəfə oxunub

Evli adamın dostunun bacısını sevməsi

Sevda Sultanova

Xunta, avtoritarizm, totalitarizm, dini diktatura ilə mübarizə aparmaq olar. Amma mentallığın diktaturası ilə mübarizə aparmaq daha qəlizdir. Və əslində bütün diktaturalar bir şəkildə gəlib mentallığa bağlanır.

Mikayıl Müşfiqin “Yenə o bağ olaydı” şeirinin tarxiçəsinə sosial şəbəkələrdə reaksiyaları oxuyanda “mentallığın diktaturası” sözündən uyğun nəsə tapmadım.

Mental diktatura ittiham edir: Niyə Müşfiq evli olduğu halda başqa qadına şeir həsr edib? Niyə yaxın dostunun bacısını sevib? Dilbər niyə Müşfiqdən sonra ərə getdi?

Adamın az qala qışqırmağı gəlir: Axı, siz kimsiz ki, işgəncənin yüz cürə növünü yaşamış, əl və ayaq dırnaqları çıxarılan, boğaza qədər günlərlə su quyusunda saxlanılan Müşfiqin, işgəncələrdən dolayı ruhi sarsıntı keçirən Dilbər xanımın şəxsi həyatını bu qədər ədəbsizcə müzakirə predmetinə çevirəsiniz, onların duyğularına, hisslərinə müdaxilə edib hökm verəsiniz.

Azərbaycanlı təbiətində tərbiyə etməli olduğumuz çox xüsusiyyətlər var: məsələn, bir insanı bütləşdirməmək, onu olduğu kimi qəbul etmək, şəxsi həyata müdaxilə etməmək kimi...

Bəsit həqiqəti anlamaq istəmirik ki, insan duyğuları, hissləri kodlaşdırıla bilməz. İnsan texnika deyil ki, onun hansısa düyməsini basasan və o, elə daim sabit, eyni durumda qalsın. Əgər belə olsaydı, insan təbiəti haqda saysız araşdırmalar aparılmazdı, psixoanaliz nəzəriyyəsi yaranmazdı, bədii əsərlər yazılmazdı, filmlər çəkilməzdi.

Məgər sevgi maddədir ki, quruluşu dəqiq öyrənilsin? Və ya konkret düsturu kəşf edilsin? Ya da quş qripidir ki, ona qəfil yaxalanmamaqdan ötrü öncədən profilaktik tədbirləri görəsən?

Arayıb araşdırsan, elə mühakimə edənlərin hamısının altşüurunda hansısa evli qadına, kişiyə və ya yaxın dostunun bacısına, hətta həyat yoldaşına duyğu, seksual meyldən nəsə taparsan.

Azərbaycanlı təbiəti daim ittiham edir və başqalarından özünə qarşı maksimal fədakarlıq istəyir. Qadınlar Müşfiqin başqa qadına şeir yazmasını, kişilər isə Dilbərin ikinci dəfə ailə qurmasını yəqin ki, öz həyatı ilə identifikasiya edirlər, ona görə də barışmazdılar, amansızdırlar: məsələn, qadın təsəvvür edir ki, əri və yaxud sevgilisi başqasına aşıq olub. Kişi də öldüyünü, arvadının ikinci dəfə ərə getdiyini təsəvvüründə canlandırır.

Başqalarından fədakarlıq istəyənlərin özlərinin oxşar vəziyyətə düşəndə necə davranacaqları maraqlıdır.

İnsanın ağlamaq, nifrət etmək, əsəbiləşmək, həyəcan, qorxu və ... bir daha sevmək kimi təbii hissləri var. Kim təbiiliyə qarşı getmir, kim onu mümkün qədər nəzarətdə saxlamağı bacarır, kim zəif, kim güclü, dayanıqlıdır, bu, başqa söhbətdir. Çünki insandan insana situasiya, yaşanılan tale dəyişir, individuallaşır.

Bu mənada insanların intim, şəxsi məsələləri haqda anlamadan, bilmədən, mühakimə yürütmək ən azından ədəbsizlikdir.

Biz Dilbər xanımın nələr yaşadığını, hansı ağrılardan, acılardan keçdiyini, həyatını detallarınadək bilmirik. Müşfiqin qəlbində nələrin baş verdiyini, həyatının pərdə arxasında qalmış hansısa məqamları da.

Bir insanın duyğularına, başqalarına dəxli olmayan şəxsi həyatının toxunulmazlığına mental diktatura sayğılı davranmağı öyrənməlidir.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

İnsanlar məşhur sənət əsərlərini evlərində belə canlandırdılar - Fotolar
19:50 31 Mart 2020
Məscid odunu - Mehriban Vəzirin yeni hekayəsi
18:27 31 Mart 2020
Tanınmış xanımlarımızdan "Evdə qal" kampaniyasına çörək hədiyyəsi - Fotolar
17:11 31 Mart 2020
Azərbaycanda anadan olmuş tanınmış yazıçı dünyasını dəyişdi
16:02 31 Mart 2020
Sevgilisinə görə 20 otaqlı ev tikdi, özündən 35 yaş cavan qızla evləndi, pula görə Üzeyir Hacıbəyova əsəbiləşdi - Cabbar Qaryağdıoğlundan maraqlı faktlar
15:19 31 Mart 2020
Ötən gecə Van Qoqun məşhur əsərini oğurladılar
14:32 31 Mart 2020
Ceyms Bond filminə 100 minlik zərbə
13:45 31 Mart 2020
Qohumların bizə gəlməyinə qəti qadağa qoymuşam – Yazıçılarımız karantin günlərini necə yaşayır? - Sorğu
12:30 31 Mart 2020
Facebookda “zibil atan”ların təhlükəli səhvi
11:50 31 Mart 2020
Dahi şairimizdən Günün Şeiri
11:15 31 Mart 2020
Azərbaycanlı qarmon ifaçısı vəfat etdi
10:31 31 Mart 2020
"Santa Barbara" serialının ulduzu dünyasını dəyişdi
10:17 31 Mart 2020
Milli Konservatoriya Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə etdi
09:28 31 Mart 2020
Yuxu dərmanı - İsi Məlikzadənin hekayəsi
09:00 31 Mart 2020
Habil Əliyevin koronavirusa yoluxan qızı danışdı: “Qorxuram” - Foto
23:02 30 Mart 2020
Milli Kitabxanadan oxuculara daha bir virtual xidmət
20:02 30 Mart 2020
Komediya ustası koronavirusdan vəfat etdi
17:01 30 Mart 2020
Tanınmış rejissor dünyasını dəyişdi
16:38 30 Mart 2020
Koronavirus dünyanı necə dəyişəcək: ağlagəlməz ehtimallar
15:59 30 Mart 2020
Teatrdan evdə qalan tamaşaçılara jest - Repertuar
14:56 30 Mart 2020