news-inner
clock08:15 calendar-gray 06 İyun 2013 view-gray2258 dəfə oxunub
view-gray2258 dəfə oxunub

Doğum yox, ölüm gününü qeyd edənlər...

Hər il xüsusilə gözlədiyimiz günlərdən biri də ad günümüzdür...

Həmin gün sevdiyimiz insanları qonaq çağırar, əylənər, çoxlu hədiyyə alar və ən sonda arzu tutub tortun üzərindəki şamları üfürərək söndürərik.

Bəs heç düşünmüsünüzmü, doğum günlərinin qeyd olunması ənənəsi necə yaranıb?

İlk doğum gününü kim edib?

Niyə tort kəsirik?

Şamlar nə məna verir?

Ad günü fironlara məxsusmuş

İndi hamının qeyd etdiyi bu günü əvvəllər yalnız fironlar və onların oğlan övladları keçirirmiş.

İlk ad günləri Misirdə, sonra da Babilistanda qeyd olunmağa başlayıb.

Tarixdə yer alan ilk doğum günü yığıncağı Miladdan 3000 il əvvəl yaşamış bir Misir fironuna aiddir. Bu cür tədbirlərdə ailə, dostlar, xidmətçilər, hətta kölələr də iştirak edirmişlər. Həmin günün şərəfinə həbsdə olanlar əfv edilər, əsirlər sərbəst buraxılırmış.

Doğum yox, ölüm gününü qeyd edənlər...

Misirlilər və farslardan yunanlara keçən doğum günü adətinə burada tort kəsmə də əlavə olunub. Ayın və ov tanrısı Artemisin yenidən doğulması şərəfinə hər ayın altıncı günü üzərində şamlar olan tortlar kəsilirmiş. Tort və şam yandırma adətini gətirmiş yunanlar sadəcə kişilərin ad gününü qeyd ediblər, hətta həmin insanlar öləndən sonra da yığıncaqlar keçiriblər.


Xristianlıqdan əvvəl Romada imperatorların və əhəmiyyətli dövlət adamlarının ad günləri Senatın qərarı ilə milli bayram elan edilirmiş. Sezarın ad günü isə əsl festivala dönürmüş.

Xristianlığın gəlməsi ilə bütün bu adətlər də yox olub. İlk xristianlar illərlə dünyanın zülm və sıxıntı dolu bir yer olmasına inanıblar. Ona görə də insanın dünyaya gəlməyini deyil, ölüm günü qeyd edirmişlər.

Miladdan sonra 245-ci ildə din adamları Həzrəti İsanın doğum gününü qeyd etməyə başlasalar da, kilsə buna qarşı çıxıb və bunun fironlara məxsus bir adət olduğunu deyib.

Kilsənin ad gününə münasibəti dördüncü yüz illikdən sonra dəyişib və Həzrəti İsanın doğum günü dekabrın 25-i “Christmas” bayramı kimi qeyd olunmağa başlayıb.

Doğum gününün qadınlar və uşaqlar üçün də keçirilməsi üçün 800 il də gözləmək lazım gəlib.

İndiki ad günlərimizin ideyası necə yaranıb?

Avropada indiki kimi yığıncaqlar on ikinci yüz illikdən sonra başlayıb. Bundan başqa, yunanların tort kəsmə adəti artıq toylara da şamil olunmağa başlayıb. Tortun yeni evli cütlüyə bərəkət, çoxuşaqlılıq və xoşbəxtlik gətirəcəyinə inanırmışlar.

Ancaq tort dedikdə, indi yediyimiz “mərtəbəli”, bol kremli, bəzəkli şirniyyat ağlınıza gəlməsin. O zamanların tortu indinin “keks”i formasında olub. Bizim bildiyimiz tortlar isə 13-cü əsrdə Almaniyada meydana gəlib. Almanlar uşaqlarına indikindən də çox diqqət yetirirmişlər. Uşaqların ad günləri az qala festival kimi keçirilirmiş.

Səhər sübh yeri ağarmağa başlayan vaxt uşaq yuxudan oyadılırmış. Tortun üzərindəki şamlar axşam yeməyinə qədər daim dəyişdirilib və daim yanması gözlənilirmiş. Axşam yeməyində uşaq şamları üfürərək söndürür və bayram başlayarmış.

Tortun üzərində uşağın yaşından bir ədəd artıq şam qoyurlarmış. Bu da bir gün “sönəcək” həyatın işığını göstərirmiş. Uşağa həmin gün çoxlu hədiyyələr gələr, ən sevdiyi yeməklər bişirilərmiş.

Ad günündə tortun üzərindəki şamları üfürərkən arzu tutmaq və onu heç kimə söyləməmək adətləri də almanlardan qalmadır.

news-inner-user
Rəna Nevzat

298 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur şairin qızı: “Atamın ölümünü məndən gizlədilər, amma...” - Müsahibə
21:00 16 İyun 2021
Pakistanda prospektlərdən birinə Nizami Gəncəvinin adı verilib
19:00 16 İyun 2021
Azərbaycan və Gürcüstan arasında ədəbi memorandum imzalandı
18:30 16 İyun 2021
Kamal Abdullanın romanı Almaniyada çap olunub
17:40 16 İyun 2021
Hansı kitabları oxumamalıyıq? - Vacib məsləhət
17:01 16 İyun 2021
Ərdoğan Milli Məclisdə Bəxtiyar Vahabzadənin şeirini dedi - Video
16:24 16 İyun 2021
Stalinin əlindən qaçdı, Məkkədə yaşadı, üç arvad aldı - Leninin müsəlman qardaşı
15:33 16 İyun 2021
Rüşvət alan kişilərin arvadları haqda 10 cümlə
14:45 16 İyun 2021
Nizamiyə həsr olunan müsabiqənin qalibləri bilindi
14:02 16 İyun 2021
Dayısı Rəşid Behbudov onu səhnəyə həsrət qoydu, küsüb Azərbaycandan getdi, anası ölənəcən yolunu gözlədi – Qürbətdə can verən müğənnimiz
13:11 16 İyun 2021
Tarix bizi Şuşada gözləyirdi – Aqşin Yenisey yazır...
12:39 16 İyun 2021
Vaqif İbrahimoğlunun 32 il sonra reallaşan xahişi
12:30 16 İyun 2021
Fərid Hüseyn Nizamidən mühazirə oxuyub
11:59 16 İyun 2021
Aləmi bürüyən ədəbiyyat ətri
11:30 16 İyun 2021
Seda Sayan Mehmet Ali Erbili təcavüzdə ittiham etdi
10:56 16 İyun 2021
Anar, Çingiz Abdullayev, Vaqif Səmədoğlu Monteneqro dilində…
10:05 16 İyun 2021
İlhamiyyə Rza: “Həmid efirdə lap ağ eləmişdi” – Müsahibə
09:01 16 İyun 2021
SSRİ-də yay istirahəti - Nostalji fotolar
21:00 15 İyun 2021
Nobelli yazıçı daha bir mükafata layiq görüldü
18:39 15 İyun 2021
Avropa Film Festivalında iştirak edən filmləri onlayn izləmək mümkündür
17:45 15 İyun 2021