writer1

Ramilə Qurbanlı

Məqalə sayı

171
clock15:34 calendar-gray 06 May 2011 view-gray1244 dəfə oxunub
view-gray1244 dəfə oxunub

Üzr istəyirəm...

Necə zərif sözdü, düzdür? Kimsə sizdən ayağınızı tapdadığına, ictimai nəqliyyatda basabasda itələdiyinə, yaxud buna bənzər hallarda üzr istəyib? Yaxud sizin özünüzün kimdənsə üzr istəməyiniz yadınıza gəlir?

Ehtiyatsız hərəkətinə görə ətrafdakılardan nəzakətlə üzr istəməyi bacarmaq çox böyük mədəniyyətdir. Son illər həsrətində olduğumuz və yavaş-yavaş leksikonumuzdan yığışmaqda olan mədəniyyət kəlməsinin tərkib hissəsidir “üzr istəmək”, bir şey istəyəndə “xahiş edirəm” demək, “buyurun”, “zəhmət olmasa”, “lütfən” kimi gözəl “nemətlər”.

Bilərəkdən “nemət” dedim, çünki bu ifadələr hər kəsin dilində olmadığından Tanrının hamıya vermədiyi gözəl nemət hesab olunur.

Bəlkə də hamıya verilib e, sadəcə onu yerbəyerində işlətmək hərənin mədəniyyətinin meqabaytından, qeqabaytından asılıdır.

İndi düşünəcəksiniz ki, adı elementar ədəb qaydalarını diktə etməkdə bu qızın məqsədi nədir?

Bunlar axı, evdə, məktəbdə, bəzilərimizə ali məktəblərdə öyrədilib.
Eyib etməz, təkrar biliyin anasıdırsa, atası onu bir daha təkrar etməkdir.

Bir də ki, bu ədəb-ərkan qaydaları bizim gəncliyimizin yadigarıdır, indi nə evdə, nə məktəbdə, nə də ali məktəbdə heç kim etika, estetika barədə moizə oxumur. Bilmirəm gündəlik qayğılarmı bunu yaddan çıxardıb, yoxsa “mod” deyil. Qərəz, dediyim odur ki, indi bu məsələləri bilənlər köhnə Sovet ziyalılarıdır, onlar da artıq şəxsiyyəti bütöv adamların da düşdüyü “Qızıl kitaba” düşüblər.

İctimai nəqliyyatda itələyən itələyənindir, ayağını da tapdayırlar, yanındakı uşağı da! Üzr istəmək də yoxdur.

Hara gedirsən küçədə bir-biri ilə qışqıraraq danışanlara rast gəlirsən, üzünə baxırsan ki, bəlkə başa düşə ki, ictimai yerdədir, səsini bir az qısa, elə bilir ondan xoşun gəlib baxırsan.

Küçədə (üzr istəyirəm) tüpürmək təbii hal olub. Daha heç kim özündən böyüyə yol, özündən kiçiyə su vermir. Hələ oturduğun yeri kiməsə vermək ümumiyyətlə avamlıq hesab olunur. İndi nəzakətlə davranan insana birtəhər baxırlar.

Hərçənd, bilmədən itələdiyin, ayağını tapdaladığın bir insana “üzr istəyirəm” deməklə onun gün ərzində xoş əhvalda olmasına rəvac vermiş olursan.

Kimdəsə xoş əhval yaratmaq, üzünü güldürmək, könlünü xoş etmək necə bir zövqi-səfadır, elə deyilmi?!

Siz Allah, vaxtınızı aldımsa, dediklərim qəlbinizə toxundusa, üzr istəyirəm...
REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020
Qarabağda “iki” alıb, sinifdə qaldığım Vətən - Ramiz Qusarçaylıdan şeirlər...
16:23 08 İyul 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
15:37 08 İyul 2020
Məşhur rəssamın əsəri tapılıb
14:59 08 İyul 2020
Azərbaycanda orkestr rəhbəri həbs edildi
14:18 08 İyul 2020
Xəsil adam - İlham Əzizdən yeni hekayə
14:10 08 İyul 2020
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə evlənmişdi - İnanılmaz faktlar
13:18 08 İyul 2020
Elzanın başındakı qıjıkimilər - Sərdar Amin yazır
12:36 08 İyul 2020
Türkiyəli aktrisa vəfat etdi
12:01 08 İyul 2020
Bu, Allaha qarşı küfrdür – Gənc şair həmkarını tənqid etdi
11:20 08 İyul 2020
“Üzüklərin hökmdarı” geri qayıdır
10:47 08 İyul 2020
Elzanın yeni şəkli müzakirəyə səbəb oldu - Foto
10:12 08 İyul 2020
Kitabxana maraqlı layihəyə başlayır
09:30 08 İyul 2020
Üzündəki ipəyi qaldıranda oğlum özünü çölə atdı - Bircə atasının ölümündən yazır...
09:00 08 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
18:44 07 İyul 2020
Əfsanəvi musiqiçi vəfat etdi
18:09 07 İyul 2020