news-inner
clock12:30 calendar-gray 25 Dekabr 2020 view-gray911 dəfə oxunub
view-gray911 dəfə oxunub

Doktor Vasif İsmayıl: “Yeni vaksin effektli olacaq” – Müsahibə

Kulis.az tibb üzrə fəlsəfə doktoru Vasif İsmayılla pandemiya mövzusunda müsahibəni təqdim edir.

- Vasif həkim, hal-hazırda ölkə olaraq koronavirus pandemiyasının hansı mərhələsindəyik?

- Azərbaycan haqqında danışanda epidemiya sözündən istifadə etməliyik. Hal-hazırda Azərbaycanda epidemiyanın zirvəsindəyik. Bu da o deməkdir ki, gündəlik yoluxma sayı gedərək artdı. İndi isə artmır. Orta vəziyyətdədir. Eyni zamanda isə yoluxma sayı hələ aşağı da düşmür. Bundan sonra iki hal mümkündür. Ya yoluxma sayı gedərək artacaq. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycanda epidemiyaya müdaxilə yaxşı vəziyyətdə deyil. Ya da ki, getdikcə azalacaq. Bu da bizdə epidemoloji tədbirlərin faydalı olmağa başlamasından xəbər verir.

- Son günlər ölkə daxilində koronavirusa yoluxnların sayı üç, dörd min civarında olub. Ölüm halları qırx rəqəminin üzərindədir. Bu rəqəmlər Azərbaycan üçün nə dərəcədə faciəvidir?

- Hal-hazırda iki rəqəm daha vacibdir. Bir gündəlik yoluxma sayı, bir də aktiv xəstə sayı. Gündəlik yoluxma sayının artıq artmaması yaxşıdır. Ancaq yenə də aktiv xəstə sayı artdığı üçün vəziyyət kifayət qədər çətindir. Çünki Azərbaycanda xəstəxanalar ancaq müəyyən sayda insana xidmət göstərə bilər. Gündəlik aktiv yoluxma sayı bu qədər çoxdursa, deməli vəziyyət həqiqətən də pisdir. Məsələ o zaman düzələcək ki, gündəlik yoluxma sayı, sağalanların sayından az olsun.

- Bizdə hal-hazırda ən ciddi problemlərdən biri odur ki, xəstəxanalarda yer yoxdu, adamlar evdə müalicəyə üstünlük verirlər. Ən sadə dərmanlar belə apteklərdə tapılmır. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

- Tamamilə haqlısınız. Aktiv xəstə sayı çox olduğu üçün səhiyyə sistemi artıq insanlara qulluq, dərman təminatı məsələlərində çatdırmır. Bizim elə qorxduğumuz belə şeylər idi, onlar da başımıza gəlir. Sual yarana bilər ki, daha da qorxulu şeylər baş verə bilərmi? Bəli ola bilər. Ona görə də bunların qarşısını almaq üçün müəyyən tədbirlər görülür.

- Sizcə, tətbiq olunan sərt karantin rejimi yoluxma sayına nə dərəcədə təsir göstərəcək?

- Nəzərinizə çatdırım ki, bizdə bundan əvvəl də sərt karantin rejimi olmuşdu. Bu da yoluxmuş insan sayını xeyli aşağı saldı. Yəni effektiv oldu. İndi də düşünürəm ki, biz sms-lə küçəyə çıxma qaydalarına heç olmasa əvvəlki şəkildə əməl etsək, yoluxan insanların sayı əvvəkli kimi azalacaq.

- Vaksinlər barədə nə deyə bilərsiniz? Mutasyon xarakterli virusa vaksinlər vasitəsi ilə təsir etmə, zərərsizləşdirmə sizə nə qədər real görünür?

- Bu retrovirus ailəsinə qarşı indiyə qədər təbabətdə çox da təsirli bir peyvənd hazırlanmayıb. Zökəm və qrip əleyhinə peyvənd var, tətbiq olunur, kifayət qədər də effektli olduğu söylənilir. MDB ölkə rəhbərlərinin onlayn toplantısında Azərbaycan prezidentinin dediyi kimi, Azərbaycanda peyvənd tətbiqi 2021-ci ilin ilk ayından başlanacaq. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycan bu peyvəndləri artıq hardansa sifariş edib. Tez-tez mutasiyaya uğrayan virusun yeni formasına qarşı da yeni peyvənd tətbiq olunacaq. Bu da o deməkdir ki, virus mutasiya olduqca, peyvəndlər də dəyişəcək, yenilənəcək və müntəzəm olaraq iki ayda, altı ayda bir tətbiq olunacaq. Koronavirus peyvəndi il ərzində bir neçə dəfə vurulacaq. Bu, digər peyvəndlərə oxşamır. Və gözlənilən odur ki, uzun müddət belə olacaq.

- Ölüm hallarında risk faktoru hansı xəstəliyi olan xəstələrdir. Koronavirusun pisləşməsi və ölüm faktına gətirib çıxarması özünü necə büruzə verir?

- Koronovirusdan ölüm çox pis və əziyyətli olur. Sadəcə olaraq, vətəndaşlar bu cür ölüm hallarını gözləri ilə görmədikləri üçün bunu digər ölümlərə oxşadırlar. Amma elə deyil. Bu, çox əzablı ölümdür. Sözsüz ki, xroniki xəstəliyi, şəkər xəstəsi, yüksək qan təzyiqi, artıq çəkisi olan insanlarda ölüm riski yuxarıdır. Amma ölümü müəyyənləşdirən birinci faktor virus yüküdür. Əgər insana çox virus yüklənərsə, çox sağlam insan da ölə bilər. Əksinə, riski çox olan insana az virus düşərsə, insan bu xəstəlikdən sağalar.

Azərbaycan pandemiya müddətində dünyanın mədəni ölkələrin göstərdiyi nəticələri göstərdi. Sadəcə olaraq səhiyyə sistemi xeyli yükləndi, bir qrup insana xidmət göstərə bilmədi. Buna görə insanlar əziyyət çəkir, həyatlarını itirirlər. Bu baxımdan vəziyyətimiz bir az pisdir.

- Belə bir fikir var ki, dünya bu virusla yavaş-yavaş üzülüşür, biz isə hələ də ilişib qalmışıq.

- Belə bir söhbət yoxdur. Dünya bu virusda nə qədər ilişib qalıbsa, biz də o qədər qalmışıq.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

İntəhasız acı nəğmə - Qorki haqqında esse
13:25 11 May 2021
Sevgiliyə gül uzadan əllərin tənhalığı - Ramil Əhməddən yeni şeirlər
12:00 11 May 2021
Tom Kruz mükafatlarından imtina etdi - Qalmaqal
11:30 11 May 2021
“Qarabağa sülh, sevgi və ümid” adlı xeyriyyə konserti keçiriləcək
10:26 11 May 2021
II Nikolayın qızı onun şəklini istədi, çar öz sarayına qonaqlığa çağırdı - Azərbaycanlı qaçağın film kimi həyatı
09:00 11 May 2021
Berlin Film Festivalı açıq havada keçiriləcək
17:35 10 May 2021
Musa Dədə əbədiyyət yaşında - Fərid Hüseyn yazır...
15:51 10 May 2021
Çingiz Qənizadə: “Kəramət Böyükçölü maliyyələşdirib üstümə göndərənləri yaxşı tanıyıram” – Müsahibə
14:30 10 May 2021
Leonardo da Vinçinin çəkdiyi rəsm hərraca çıxarılacaq
13:45 10 May 2021
Məşhur yazıçı vəfat etdi
12:30 10 May 2021
Allah üçün bənna kimdir? - Şəhriyar Del Gerani yazır...
11:30 10 May 2021
Türkiyəli bəstəkar Qarabağ Zəfərinə mahnı bəstələdi - Video
10:20 10 May 2021
Kimi Kreml xəstəxanasına müalicəyə göndərdi, kimi "KQB"-nin qəzəbindən qorudu? – Heydər Əliyevin ədəbiyyatımıza verdiyi töhfələr
09:30 10 May 2021
Zöhrə Abdullayeva xəstəxanaya yerləşdirildi
19:45 09 May 2021
Ədəbiyyatımızın ən gözəl müharibə şeirləri - Mətnlər
14:28 09 May 2021
9 May qələbəsində rus arağının rolu - “Tamamilə məxfi” sənədlər
10:30 09 May 2021
Paşinyan Cıdır düzündə “Yallı” gedəndə – Bircə yazır...
09:01 09 May 2021
Şuşa haqda məşhur şeirin müəllifindən Qələbə Şeiri
08:01 09 May 2021
Yeni filmin nümayişi təşkil olunub
18:01 08 May 2021
Ədəbiyyat tariximizə qızıl hərflərlə yazılan misralar: 5 seçmə şeir
17:20 08 May 2021