writer1

Ayxan Ayvaz

Məqalə sayı

540
clock11:01 calendar-gray 18 Noyabr 2020 view-gray1516 dəfə oxunub
view-gray1516 dəfə oxunub

Qarabağa necə qayıdacağıq?

Ədəbiyyatın ən əsas mövzularından biri də qayıdışdır. Bir də görürsən, hansısa bir qəhrəman bir şəhərə, qəsəbəyə, yaxud kəndə qayıdır və bütün sakinlərin marağına səbəb olur, onların monoton həyatına rəng qatır.

Qayıdış çox ecazkar, həzin, eyni zamanda xoşbəxt bir ayindir. Bu, təkcə fiziki mənada deyil, mənəvi planda da insan öz keçmişinə qayıdır. Bəlkə də insanın bu dünyaya gəlişi, yaxud da gedişi də qayıdışdır. İnsan bizim bilmədiyimiz məchul bir dünyadan gəlib bu dünyaya qayıdır, gedəndə də həmin yerə dönür. Ya əvvəl burda olub, ya sonra. Hər halda bu yolun ya əvvəlində, ya sonunda qayıdış var.

Dini rəvayətlərdə də qayıdış sirli və sehrli bir halənin içində bizə təqdim olunur. İsa peyğəmbərin üç gün sonra dirilib təzədən qayıtması. Məhəmməd peyğəmbərin Hira dağında vəhylərin gəlişini qarşıladığı, əzabları yenib təzədən insanların yanına qayıtması və ona gələn sirrini çözüb ətrafdakılara da anlatması. Yusif peyğəmbərin quyudakı fantastik əzabdan sonrakı qayıdışı və üzündəki əbədi nuru onu quyuya atanların üstünə sıçratması.

Qayıdış içində dərin və çox sirli bir anlam daşıyır. İnsan hər vaxt harasa qayıdır: ya öz etdiyi günahın içinə, ya sevdiklərinin yanına, ya qaçmağa çalışdığı duyğularının, əzablarının, kədərinin qucağına, ya da uşaqlığındakı evinin kandarına.

İndi biz bütün xalq olaraq bu qayıdışın hər bir zərrəsini yaşayırıq. İçimizdə o qayıdışın ürək çırpıntıları var; biz heç vaxt inanmadığımız, yatıb yuxumuzda belə görmədiyimiz o torpaqlara qayıdışın sevincini yaşayırıq.

Bu qayıdışın adı bəlkə tarixə Böyük Qayıdış kimi düşəcək. Mənə elə gəlir, bizim hamımızın gözü qabağında yaşadığımız bu tarixi anları belə adlandırmalıyıq.

Bu gün ən çox müzakirə olunan mövzulardan biri də budur: məcburi köçkünlər evlərinə necə ayıdacaq?

Onlar əslində çoxdan qayıdıblar oralara!

Döyüşlər getdiyi vaxt təzədən-təzədən xatırlayıblar, öz uşaqlıqlarının küçəsini, məhəlləsini, evini...

İndi o torpaqlardan çıxan ermənilər də bir həqiqəti başa düşüblər: bura bir daha qayıtmayacaqlar. Ona görə də arxalarında qoyub getdikləri hər şeyi yandırıb-yaxırlar. Evləri, meşələri... Geridə başı kəsik kötüklər qalır o meşələrdən. Bu dəfə gedərkən ağacları, evləri də öldürdülər.

Onlar da qayıdırlar. Onların qayıdışı isə uduzmaqla simvolizə olunur.

Biz yavaş-yavaş evimizə qayıdırıq.

Uzaqdan arı pətəyini xatırladan evlərdə işıqlar bir-bir yanmağa, o torpaqlardakı həyat dirilməyə başlayır.

Və əslində təkcə biz yox, torpaq da öz keçmişinə, həqiqi özünə qayıdır...

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

El Romandan hekayə: Pomada dadı
11:30 27 İyul 2021
Yazıçımız beynəlxalq ədəbiyyat müsabiqəsində - İlk dəfə
10:51 27 İyul 2021
Xalq artistinin ölüm xəbəri yayıldı
10:20 27 İyul 2021
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:06 27 İyul 2021
Əllərində göyüzü – Həmid Piriyevin hekayəsi
09:01 27 İyul 2021
Oğlunun ölümünü ondan 40 gün gizlədilər – Xalq artisti haqqında maraqlı faktlar
21:00 26 İyul 2021
“Oyaq gözəl” onlayn nümayiş ediləcək
19:00 26 İyul 2021
Ayrılıq qıvrılır canımda - Ələddin Əzimlidən şeirlər
18:22 26 İyul 2021
Qaldırdı ürəyim ağ bayrağını – Yeni şeirlər
17:01 26 İyul 2021
Şeirlərimiz ispandilli saytda
16:15 26 İyul 2021
Türkiyədə Nizamiyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans işə başlayıb
15:25 26 İyul 2021
Simran Qədimdən yeni hekayə: Labirint
14:55 26 İyul 2021
Ağrının yaddaş ömrü
14:00 26 İyul 2021
Gənc şair Tərcümə Mərkəzini sərt tənqid etdi: “Bunun bircə adı var...”
13:21 26 İyul 2021
Əkrəm Əylisli: “Anar və Elçinlə birlikdə ona ağlayardım ki...” – Müsahibə
12:57 26 İyul 2021
“Oyaq gözəl” yenidən səhnədə
12:06 26 İyul 2021
Rasim Qaracadan qeyri-adi roman onluğu: Anar, Mirələmov...
11:30 26 İyul 2021
Filmimiz Sarayevo festivalının rəsmi proqramında
10:44 26 İyul 2021
Ramiz Rövşəndən təzə xəbər var - Foto
09:55 26 İyul 2021
“O videoda Səfurə xanımın kürəyi qan içindədir” – Məlahət Abbasova dəhşətli faktlar açıqladı – Geniş müsahibə
09:01 26 İyul 2021