news-inner
clock10:30 calendar-gray 13 Dekabr 2012 view-gray2036 dəfə oxunub
view-gray2036 dəfə oxunub

Vaqif Bayatlı Odər əfsanəsi

Bəlkə də Vaqif bəy haqqında yazmaqdan asan, rahat heç nə ola bilməz. Çox rahatdı. Qələmi götürüb onun adını yazan kimi hərflər uçur, düzülür, sıralanır dalbadal. Öz-özünə Sözə, fikrə, mətnə çevrilir, anlama gəlir, bütövləşir, tamlaşır. Əziyyətə-filana düşmürsən, dalana dirənmirsən, “bunu yazmaq olar, onu yox”la üzləşmirsən. Bir də ayılıb görürsən ki, kağız qurtarıb, istədiyin yazılıb. Ancaq qələm yaza-yaza gedir: masanın üstü, otaqdakı əşyalar, divarlar, döşəmə, tavan yazıyla dolub, boş yer qalmayıb, sözlər otaqdan dışarıya, bayıra çıxıb adamlara, ağaclara, suya qarışıb, səsə dönüb, öz ilkinliyinə qayıdıb.

***

Şeir çeşidli baxışlardı, müxtəlif münasibətlərdi, dünyagörüşləridi, baxıb görmədiklərimizdi. Milyon şairin görünən və görünməyən şeylər haqda milyon informasiyasıdı, bilgisidi. Eyni şeyin min cür ifadəsidi, yazıyla, sözlə canlandırılmasıdı. Əsl şair odur ki, milyon bilgi içində öz bilgisinin təzəliyi və bənzərsizliyi ilə seçilib fərqlənir...

Vaqif Bayatlı Odər kimi. Vaqif bəy günə, aya, zamana köklənir. Günü, ayı, zamanı özünə kökləmək istəyir, öz qaydalarına, sözünə uyğunlaşdırmağa çalışır. Demirəm uyğunlaşdırır, yox, buna cəhd eləyir. Bəzən bu, uğurlu, bəzən uğursuz olur. Bəzi üzdə olan tanınmışlar kimi şair rolu oynamır, artistlik eləmir, oyun çıxarmır, necədisə, elədi. Olduğu kimi, yerişi-duruşu, şeirləri kimi. Bəyənən bəyənir, bəyənməyən yox. O, bundan qətiyyən cırnamır, bunu özünə dərd eləmir. Tənqid olunsa belə bəziləri kimi o dəqiqə qələmə cummur, kinini, qəzəbini yazıya çevirmir. Bilir ki, bir şairi hamı sevib oxuya bilməz. Eyni vaxtda hamının sevimlisi olmaq anormallıqdı...

***

Sənət, şeir həm də görüb diqqət eləmədiyimizdi, əhəmiyyət vermədiyimizdi. Elə anları nəzərdən qaçırırıq ki! Şairlər həmin anları yaxalayıb, tutub bizə qaytaranlardı. Onlardan heç şübhəsiz biri də Vaqif bəydi. Bu, boş, pafoslu sözlər deyil. Xoşlamadığım adamlar haqda özümü gücə salıb, nəyinsə xətrinə yazanlardan deyiləm. Həmin adamlar nə qədər istedadlı olsalar belə. Mənim istedadlı adamla həm də ruhi bağlılığım olmalıdı. Yalandan nəsə quraşdıra bilmirəm. Təbii ki, quraşdırmaq da bir istedaddı, yalanın da öz peşəkarları, professionalları var...

***

Uilyam Folkner çox sevdiyi “Hay-küy və hiddət” romanını özünün ən böyük və ən gözəl məğlubiyyəti sayırdı. Vaqif bəyin bütün şeirlərini (onları bir-birindən ayırmıram, çünki şair ömrü boyu vur-tut bir uzun şeir yazır) onun ən böyük, ən gözəl məğlubiyyəti sayıram. Yabançılardan yeri gəldi-gəlmədi sitat gətirməyi sevməsəm də burda gətirəsi oldum. Yəqin ki, bu azar məndən də yan keçməyib...

****

Vaqif bəylə 1997-ci ildə tanış olmuşam, qışda, soyuq bir gündə. “Azadlıq” qəzetində təzəcə işə başlamışdım. Yazılar yazırdım, hər şairi bəyənmirdim, özümü dahi saydığım vaxtlar idi. Ondan müsahibə aldım və bu söhbət bizi yaxınlaşdırdı, doğmalaşdırdı. Vaqif bəy elə şeirlərindəki kimi idi, nə bir qram artıq, nə də əskik, dəli-dolu, ipə-sapa yatmayan... Bir də o, dilimizin türk, yoxsa Azərbaycan dili qalmasıyla bağlı keçirilmiş məşhur toplantıda öz sürüşkən, ehtiyatlı qələmdaşlarından fərqli olaraq “türk dili” deyib israr etməsiylə, orda aldığı “Yaşıl köynəkli oğlan” ayamasıyla, o boyda çoxluğun içində hər yerdən görünməsiylə yadımda qalıb.

Ötənlərdə çap olunmuş bir məqalədə müəllif onun haqqında təxminən “O, bu dünyanın şairi deyil” yazmışdı. Mənsə yazıram ki, o, elə bu dünyanın şairidi. Sadəcə, bu dünyanın şairlərindən deyil!

****

...Həmişə yarızarafat-yarıgerçək deyirdi ki, adım məni bezdirib, dəyişib Yaşıl Köynəkli Dəniz Qulduru qoyacam. Bir də imzasız kitab çap etdirmək istəyirdi...

Ədəbiyyatımızda bəlkə də ən çox təxəllüs-soyad dəyişən şair odu. Cəbrayılzadəni ləğv edib oldu Bayatlı, sonra Önər, sonra isə Odər. Yəqin bu da onun bir yerdə qala bilməməsindən, həmişə harasa tələsməsindən irəli gəlir. Bu dəfə deyəsən ümumiyyətlə, imzadan, addan imtina edəcək...

Vaqif bəy həmişə isti-soyuq demədən, yolun ağına düşüb tək-tənha, pay-piyada gəzib dolaşmağı, saatlarla yol ölçməyi çox sevirdi, yorulmurdu, canındakı mənfi enerjini bu yolla çıxarırdı. Onunla addımlaşmaq çətin məsələ idi. Ona görə də özünü zarafatla “Azərbaycanın ən gəzəyən şairi” adlandırırdı...

***

Həftədə bir-iki dəfə zəngləşib dəniz qırağında görüşürdük. Gəzintimiz bir-iki saat, bəzən çox çəkirdi. Şeirdən, türkçülükdən, sənətdən elədiyimiz söhbətlər bitmək bilmirdi... Gəzintilərin birində şair Dilsuzla qarşılaşdıq, o da bizə qoşuldu. Ancaq nə qədər çalışırdısa, bizimlə ayaqlaşa bilmirdi. Axırda dözməyib narazılıqla soruşdu: “Hara tələsirsiz belə?” “Heç, gəzintiyə çıxmışıq” – dedik. Başını bulayıb təəccüblə qayıtdı ki, sizin gəzintiniz budu?

...Gəzintilərimiz belə olurdu. Hamının içində ola-ola hamıdan uzaq... Heç kəs bizə çata bilmirdi. Vaxtı da, özümüzü də ötüb keçirdik...

news-inner-user
Mahir Mehdi

19 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
11:12 10 İyul 2020
Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020