news-inner
clock13:35 calendar-gray 31 İyul 2020 view-gray16282 dəfə oxunub
view-gray16282 dəfə oxunub

Mahnısı 148 dilə tərcümə edildi, "Cücələrim"ə görə həbsə düşdü - Çarli Çaplinin salam göndərdiyi azərbaycanlı bəstəkar

Bu gün Əməkdar incəsənət xadimi, görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Qəmbər Hüseynlinin anım günüdür. Kulis.az bu münasibətlə bəstəkar haqqında maraqlı faktları təqdim edir.

Qəmbər Hüseynli 1916-cı ildə Gəncədə dəmirçi Məşədi Muxtarın ailəsində anadan olub.

***

O, ilk dəfə görkəmli dramaturq Cəfər Cabbarlının sözlərinə "Tellər oynadı" romans-mahnısını bəstələyərək özünü bəstəkar kimi sınayıb.

***

1939-cu ildə Qəmbər Hüseynli Şuşa Musiqi Texnikumunun direktorü olub.

***

Qəmbər Hüseynli 1948- ci ildə ona böyük şöhrət gətirən “Cücələrim” mahnısını bəstələyib. Mahnı qısa zamanda bütün Sovet ölkələrində şöhrət qazanır. Hətta 1955-ci ilin payızında sovet nümayəndə heyəti İsveçrədə qarşılanarkən qonaqları bir qrup İsveçrə məktəblisi "Cücələrim" mahnısının ifası ilə salamlayır.

Gallery

Vaxtilə kino xadimlərimiz Fransada olarkən dünya şöhrətli Çarli Çaplin gələnlərin Azərbaycandan olduqlarını biləndə piano arxasına keçərək "Cücələrim"i ifa edir və qonaqlara üz tutuaraq deyir:

"Demək siz bu melodiyanın vətənindənsiniz?! Məndən o bəxtəvər bəstəkara salam yetirin!" Amma Çarli Çaplinin salamı Qəmbər Hüseynliyə çatmır. Çünki həmin illərdə Qəmbər Hüseynli vəfat etmişdi.

***

Ötən əsrdə Azərbaycan ziyalılarının başının üstünü alan repressiya dumanı Qəmbər Hüseynlidən də yan keçməyib. Bəstəkarı “Cücələrim” mahnısına görə həbs edirlər. Mühakimə zamanı ona irad tuturlar ki, “Cücələrim” nədir?

Sən fəhlə sinifini qoyub cücələrə mahnı yazırsan. Bu bizim ideologiyamıza ziddir.

Qəmbər Hüseynli də özünü itirmədən cavab verir:

- Siz niyə dərd çəkirsiz? O cücələr böyüyüb toyuq olacaq, sonra yumurta qoyacaq, fəhlələr də yumurtadan yeyib qüvvətlənəcəklər və daha çox işləyəcəklər.

Bəstəkarın bu sözündən əsəbləşib onu həbs edirlər. Amma bəstəkarın həbs olunmasının əsl səbəbi təbii ki, Cücələrim” mahnısı deyildi. Antitürk Sovet rejimi Qəmbər Hüseynlinin mahnılarındakı türk üslubunu sezmişdi.

***

O, vaxtının çox hissəsini Azərbaycan kəndlərini gəzərək folklor nümunələrinin toplanmasına sərf edirdi.

***

Bəstəkarın dillər əzbəri olan “Ay işığında” mahnısını da onun yaradıcılığının dönüş nöqtəsi hesab etmək olar. O, 1942-ci ildə şair dostu Zeynal Xəlilin öz gələcək xanımına həsrr etdiyi şeiri 14 il sonra səfərlərinin birində mahnıya çevirir

Yayılmış hekayəyə görə, Qəmbər Hüseynlinin mindiyi qatarda nasazlıq baş verir, qatar uzun müddət dayanmalı olur. Hadisədən darıxan bəstəkar təbiətin qoynunda dincəlmək istəyir. “Ay işığında” mahnısını gecənin aydınlığında notlara çevirir.

***

Sovet multfilm sənayesinin şedevrlərindən olan "Nu, poqodi!" silsilə cizgi filminin seriyalarından birində də bu mahnı məhz Azərbaycan dillində səslənib.

Gallery

"Cücələrim” indiyədək 100-dən çox xarici dildə səslənib, 148 dilə tərcümə olunub.

***

Qəmbər Hüseynli bu dünyaya çox erkən, 45 yaşında vida edib. Bəstəkar 1961-ci il iyulun 31-də həbsxanadan çxandan iki il sonra yaxalandığı ağır xəstəlikdən dünyasını dəyişib.

news-inner-user

16480 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Dovlatovun heç yerdə çap olunmamış şeiri sərgiləndi
11:05 19 Sentyabr 2020
Respublika Uşaq kitabxanası yeni layihəsinin ilk mövzusunu Milli Musiqi Gününə həsr edib
09:59 19 Sentyabr 2020
Mətbəxdə cazibəsini itirən qadının dramı
09:00 19 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020
"Arşın mal alan" Bolqarıstan teatrında səhnəyə qoyuldu
18:00 18 Sentyabr 2020
Sarı camış - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:22 18 Sentyabr 2020
Azərbaycanın “Avroviziya-2021”də iştirakı təsdiqləndi
16:38 18 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anıldı
15:51 18 Sentyabr 2020
Dostunun qızıl saatını oğurlayan Vüqar, ərindən iyrənən Validə... – Səriyyə xala iş başında
15:10 18 Sentyabr 2020
“Qalatasaray”ın qələbəsinə sevinən kölə təfəkkürü – Sərdar yazır...
14:32 18 Sentyabr 2020
İntim görüntülərlə şantaj olunan qadın nə etməlidir? – Mütəxəssis rəyi
13:39 18 Sentyabr 2020
Mədəniyyət Nazirliyi: "Fəxri adlara namizəd olanları müstəqil komissiya seçəcək"
13:10 18 Sentyabr 2020
Şabanın adı filmlərinin çəkildiyi küçəyə verilib
12:47 18 Sentyabr 2020
Pula görə təhsilini yarımçıq qoydu, repressiyadan təsadüfən xilas oldu, xanımı başqa qadınla evlənməsini istədi – Üzeyir bəydən maraqlı faktlar
12:08 18 Sentyabr 2020
Müəlliməni intihara aparan səbəb
11:36 18 Sentyabr 2020
Musiqi Günü ilə bağlı elektron baza hazırlanıb - Link
11:02 18 Sentyabr 2020
Tanınmış yazıçı vəfat etdi
10:33 18 Sentyabr 2020
27 yaşda intihar edən müəlliməyə gecikmiş təsəlli
10:04 18 Sentyabr 2020