news-inner
clock15:48 calendar-gray 20 Noyabr 2012 view-gray2466 dəfə oxunub
view-gray2466 dəfə oxunub

Laxlayan ailə filmlərdə

“Ailə həyatından səhnələr”

Əski filmlər arasında günümüzlə səsləşən onlarla sənət nümunəsi var. Məsələn, K.Dreyerin hələ 1928-ci ildə ekranlaşdırdığı “Janna Darkın iztirabları” səssiz filmi və ya İ. Berqmanın “Ailə həyatından səhnələr” dramı kimi.

Uzun fasilədən sonra yenidən, kinonun peyğəmbərlərindən biri Berqmanın filmoqrafiyasına qayıtdım. 1973-cü ildə lentə alınan “Ailə həyatından səhnələr” günümüzdə istehsal edilən onlarla filmdən daha müasir, daha aktualdır.

Hər şeydən əvvəl, bu unikal kamera filmidir. Bir neçə kadr istisna olmaqla, çəkilişlər qapalı məkanda aparılıb, film iki aktyorun üzərində qurulub.

Berqmanın ailə bağlarının, adət-ənənələrin krizisi mövzusuna periodik müraciəti həm də onun şəxsi travmalarına, təcrübəsinə bağlıdır. Onun yaradıcılığını daha dərindən anlamaq istəyənlər “Laterna magika” kitabını oxusun.

“Ailə həyatından səhnələr” bütün 161 dəqiqə boyu evli cütlüyün münasibətlərini çözür. Onlar dalaşır, anlaşır, ayrılır, bir-birini çözməyə çalışır, təhtəlşüurdakıları üzə çıxarır, özünüanalizə meyllənir, emosional partlayışlarda itib-batırlar.

Və bütün bunların sonu görünmür. Berqman ustaca hadisələrin xarakterini dəyişir, baş verənlərin təsirini gücləndirmək üçün iri planlardan istifadə edir, tamaşaçı bir an da olsun filmin tempindən sıxılmır, kənara çıxmır.

O, ər-arvad münasibətlərində, ailədə nəyin doğru, nəyin yanlış olması haqda konkret resept təklif etmir, sadəcə, amansız həqiqəti yenidən xatırladır: nikah tədricən formallığa çevrilir, ailədə nə zamansa olacaq soyuqlaşmanı, hisslərin məişətdə itib əriməsini, bozlaşmanı yaşamağa məhkumuq.

Bu, bir terapiya filmidir. Yəni olanları faciə kimi yox, insan təbiətinin qaçılmaz reallığı kimi qəbul etməyə alışın.

“İntim”

Berqmanın illər öncə toxunduğu problemə 2001-ci ildə fransız rejissoru Patris Şero “İntim” dramında bir az başqa traktovkada qayıdır. Bəzi saytlarda “erotika” kimi təqdim edilsə də, əslində filmin bu janrla heç bir əlaqəsi yoxdur. “İntim” qadın-kişi, ailə müstəvisində münasibətləri araşdıran psixoloji dramdır.

Qadın və kişi hər həftənin çərşənbə günü sevişir: bir-birinin adını bilmədən, danışmadan. Seks münasibətləri yaxın planlarda, təfərrüatı ilə, natural təsvir olunur. Fəqət, zərrə qədər də bayağı görünmür. Çünki seks qadın və kişinin ruh halına- kədərinə, yorğunluğuna, tənhalığına, vücudlarından axıb gələn ekzistensial ovqata qarışır. İntim səhnələrdən şəhvanilik yox, nəsə başqa şey-üşənti, gizilti axır.

Filmin 40-cı dəqiqəsinədək qadın haqda məlumatsız qalırıq. O vaxta kimi rejissor bizi kişi ilə tanış edir: o, barmendir, arvadından ayrılıb. Sonra müəllif tədricən seyrçini qadınla tanışlığa hazırlaşdırır: o, aktirsadır, əri və bir oğlu var. Bu iki nəfəri gündəlik həyatın sıxıntısı, sevgisizlik, ümidsizlik, qəlbin tənhalığı birləşdirir. Seks sevgiyə çevrilir. Cəsarətsizlik, qərarsızlıq, bu münasibətlərin də nə vaxtsa hər şey kimi ətalətə sürüklənmək qorxusu ayrılığa yol açır.

“Toy”

Amerika rejissoru Robert Oltmenin 1978-ci ildə ekranlaşdırdığı “Toy” komediyasını izləyəndə istər-istəməz bizim toyları xatırladım: toy mərasiminin gərəksiz detalları, təmtəraqlı hazırlıq, sıxıcı adət-ənənələr, burnunu hər yerə soxan, qaçışan dəcəl uşaqlar, saxta təriflər. Tanış mənzərədir.

Film tamlıqla toy mərasimindən bəhs edir, rejissor komizmlə faciəni bir araya gətirir. Yenicə qohum olan ailələrin həqiqi siması tədricən açılır, məlum olur ki, qaynana narkomandır, bəyin ailəsinin cinayətkar qruplaşmayla sıx əlaqəsi var, gəlinin bacısı isə bəydən hamilədir və s.

Hollivudun sarsaq kommersiya layihələrindən imtina etmiş Oltmen yaradıcılığında hərbi sahədən tutmuş şou-biznesə kimi çox mövzunu sarkazm obyektinə çevirib.

“Toy” zorla müqəddəslik donu geyindirilən, həqiqətdə isə laxlayan ailə institutuna rejissorun növbəti kinayəsidir.

Sevda Sultanova

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Ulduz”un oktyabr nömrəsi nəşr olundu
19:28 29 Oktyabr 2020
“Ayrı-seçkiliksiz gələcəyim” adlı foto-müsabiqə keçirilir
18:50 29 Oktyabr 2020
Nikol Kidman yeni seriala çəkilir
18:21 29 Oktyabr 2020
"Şeron"dan yeni cəngi - Video
17:43 29 Oktyabr 2020
Milli Dram Teatrı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
17:11 29 Oktyabr 2020
Bir əsgərin qeydləri: Ölümlə döyüşürəm - Yeni Şeirlər
16:30 29 Oktyabr 2020
Kann kinofestivalının rəmzi açılış mərasimi keçirildi
15:43 29 Oktyabr 2020
Xalq artistinə həsr olunan kitab çapdan çıxdı
15:00 29 Oktyabr 2020
Qızının cəsədinə sarılan atanın fəryadı
14:15 29 Oktyabr 2020
Jerar Depardye Fransa prezidentini homoseksual adlandırdı
13:36 29 Oktyabr 2020
Dünya yazıçıları Gəncə və Bərdə terroru ilə bağlı bəyanat yaydı
12:45 29 Oktyabr 2020
Türkiyədə yazı taxtasına yazdığım “Azərbaycan” sözü – Şərif Ağayar yazır...
11:40 29 Oktyabr 2020
Düşmənin başına daş salan Əbabil quşları: “Bayraktar”
11:01 29 Oktyabr 2020
Bu mahnı səslənəndə düşmən də atəşi saxlayırdı - Ən məşhur müharibə nəğmələri - Video
09:01 29 Oktyabr 2020
Anar Kərimov: "Dəyərli xalçalarımızı hərraclarda tapmışıq"
18:58 28 Oktyabr 2020
Əməkdar rəssam vəfat edib
18:23 28 Oktyabr 2020
Oljas Süleyemenov Minsk qrupunu tənqid etdi
17:45 28 Oktyabr 2020
Əfsanələr taleyimizi dəyişə bilərmi? - Təbrizdən polemik yazı
17:10 28 Oktyabr 2020
Arif Məlikov haqqında kitab çap olundu
16:25 28 Oktyabr 2020
Böyümür ölü uşaqlar - Günün şeiri
15:12 28 Oktyabr 2020