news-inner
clock11:07 calendar-gray 17 Yanvar 2020 view-gray73802 dəfə oxunub
view-gray73802 dəfə oxunub

Şəhid ərinin dostu ilə ailə quran Pərişan – Günel Musa yazır...

Günlərdir məsələyə reaksiya verməmək üçün özümü çox sıxdım. Yaxamı nə qədər uzaq tutmağa çalışsam da, işin əndazədən çıxan gedişatı gəlib özü yaxamdan yapışdı. Səngimək bilməyən, getdikcə çirkinləşən bir deyişmənin şahidi oluruq. Şəhid anası və şəhidin keçmiş həyat yoldaşının bir-birinə qarşı səsləndirdiyi ittihamlar sosial şəbəkələrin gündəmini zəbt edib. İnsanları iki cəbhəyə bölən bu məsələdə hansı tərəfin haqlı olduğunu söyləmək çətindir.

Amma bu məsələnin qabardılmasında və ictimai müstəvidə dedi-qodu materialına çevrilməsində hər iki tərəfin səhvi var. Heç bir tərəf mal-mülk üstündə körüklənən bu alovun qığılcımlarının ən çox iki körpənin hisslərini qarsdığının fərqində deyil. Bu, elə həssas bir mövzudur ki, hər iki tərəf məsələni oturub birlikdə həll etməli idi. Amma görünən odur ki, tərəflər məsələnin ictimailəşməsi üçün əlindən gələni əsirgəmədi.

Bu gün şahidi olduğumuz bu vəziyyət əslində müharibənin insanların həyatını dolayı yollarla necə məhv etdiyinin bariz nümunəsidir. Çirkli və ədalətsiz müharibəyə cəlb olunmaq cəmiyyətin ədalət tərəzisinə də hökmən təsir edir.

Müharibə şəraitində yaşayan cəmiyyətlərdə həmişə şəhid ailəsinə münasibət müqəddəs olub. Şəhid qadınına qarşı olan bu həssaslığın və mühafizəkarlığın dini, irqi, milliyyəti yoxdur. Bütün coğrafiyalarda, istənilən dövrlərdə şəhid qadınının çiyinlərinə cəmiyyətin yüklədiyi bir yük olub. Bu yükü üsyan etmədən, səssiz-səmirsiz ömür boyu çəkən qadınlar da var, taleyinə üsyan edib alın yazısını yenidən yazmaq istəyənlər də. Elə bir situasiyadır ki, heç kimi qınamaq olmur. Nə yenidən ailə qurub həyata bir yerlərdən tutunub davam etmək istəyən Pərişan Əsədzadəni, nə də 4 ildir başından qara yaylığı açmayan, evini muzeyə çevirib oğlunun qoxusunu onun paltarlarından, şəkillərindən alan tənha ananı...

İsa Hüseynovun əsərləri əsasında çəkilən “Tütək səsi” filmini hamımız xatırlayırıq. Bu gün eyni taleyi yaşayan qadın və iki oğlan uşağı var. Müharibədə həlak olan ərinin dostu ilə evlənən qadına 60-70 il əvvəl də münasibət yaxşı deyildi, indi də dəyişən bir şey yoxdur. Görünür bu yazılmayan qanun heç vaxt dəyişməyəcək.

Əvvəldə də dediyim kimi, bu həssaslıq milli deyil, bəşəri bir həssaslıqdır. Məsələn, ABŞ-da İkinci dünya müharibəsi zamanı şəhid olan pilot Bellin həyat yoldaşı Peqqi Harri var. 20 yaşında dul qalan, bütün ömrü boyu atdığı addımları hesablayan bu qadın heç vaxt ailə həyatı qurmaq fikrini qəbul etməyib.

Alman yazıçısı Henrix Böll həyat yoldaşını müharibədə itirən dul qadınların tragediyasından bəhs edən “Kişisiz ev” romanında yüksək təhsilli və olduqca cazibədar qadın Nellanın həlak olan həyat yoldaşına sədaqətini çox həssaslıqla qələmə alıb. Həyatı özünə zəhər edən qadın müharibədən əvvəl əri ilə birlikdə yaşadığı günlərin xatirəsinə tutunaraq yaşamağa çalışır. Ərinin dostunun ona dəstək olmaq məqsədilə evlilik təklifini rədd edən Nella düşünür ki, o, heç vaxt yeni bir həyat qura bilməz. Buna onun mənəvi haqqı yoxdur. Yazıçı, əslində Nellanın timsalında şəhid qadınlarının yaşantılarını ümumiləşdirib.

Bir qadının gəncliyini ömür boyu həyatda olmayan bir adamın xatirəsinə həsr etməsi ədalətlidirmi deyə sual çıxır ortaya. Bu suala mənim cavabım “yox” olardı. Yenidən xoşbəxt olmaq istəyən bir qadına qarşı cəmiyyət bu qədər qəddar olmamalıdır. Amma şəxsən mənim başıma belə bir hadisə gələrsə, mən Nella kimi davranaram. Bu, tamamilə xarakter məsələsidir...

Atam müharibəyə gedəndə anam 24 yaşında idi. Dul qalanda isə 43 yaşında. Ərsiz qalan bir qadının hansı mənəvi çətinliklər yaşadığının yaxından şahidi olduğum üçün bir qadın kimi Pərişanı anlamağa çalışıram. Heç kimin bir qadının ikinci dəfə həyat qurmasını müzakirə obyektinə çevirməyə ixtiyarı yoxdur. Şəxsi qərarlara qarışmaq etikadan kənardır. Bir qadın kimi Pərişanın da həyatını yenidən qurmağa haqqı var. Amma Pərişan xanımın qəbul etməyə çəkindiyi, çəkindiyi üçün də üstünə yeridiyi həqiqət tamamilə başqadır.

O, ərə getdiyi üçün deyil, ərə gedəndən sonra da şəhid adından istifadə etdiyi üçün cəmiyyətin haqlı qəzəbinə tuş gəlib. Onun şəhid anasına qarşı hörmətsizlik etməsinə, başqa biri ilə ailə qurmasına rəğmən şəhid xanımı kimi ortalıqda dolaşmasına, şəhid qadını kimi müsahibələr verməsinə, bütün tədbirlərə, bələdiyyə və parlament seçkilərinə məhz şəhid xanımı kimi qatılmasına, şəhid üzərindən ucuz PR aparmasına haqq qazandırmaq olmur. Gəlin-qaynana münasibətlərini qarışdırıb bizə təqdim etməyə çalışdığı “həqiqət” isə onu daha da haqsız vəziyyətə salır. Sonuncu dəfə verdiyi açıqlamada isə fikirləri daha da qarışdırıb.

Bütün hirsini mətbuat nümayəndələrinin üstünə tökür, jurnalistləri şəhid ailəsinin şəxsi işlərini materiala çevirməkdə ittiham edir, bir tərəfdən də dil qəfəsə qoymur. Tez-tez övladlarının travma almasında cəmiyyəti günahlandıran xanımın atmalı olduğu ən doğru addım bir müddət sosial şəbəkələrdən uzaqlaşıb susqunluğunu qorumaqdır. Nəinki bir qovluq kağızla efir-efir, şəbəkə-şəbəkə dolaşmaq...

news-inner-user
Günel Musa

116 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Xalq artisti Rafiq Hüseynovun film kimi həyatı - Maraqlı faktlar
21:00 04 Avqust 2021
Amerikalı vokalçının “Qarabağ Azərbaycandır” klipinin təqdimatı keçirilib
18:45 04 Avqust 2021
Yanğın “Rəcəb İvedik”in evinə yaxınlaşdı – Qalmaqal düşdü
18:01 04 Avqust 2021
Onda mən də doyunca ağlaram - Güneydən hekayə
17:20 04 Avqust 2021
Könül Kərimova gileyləndi: "Nəfəsimiz kəsildi”
16:37 04 Avqust 2021
Varisin romanı Türkiyədə çap olundu
15:55 04 Avqust 2021
Valideynlərindən icazəsiz evləndi, içki ailəsini dağıtdı, intim videosu yayıldı – Anar Nağılbazdan 10 fakt
15:00 04 Avqust 2021
41 yaşını qeyd edən kəlbəcərli şair: “Elə ən çətini də budur” - Müsahibə
14:20 04 Avqust 2021
Anar: “Məndən Təhminənin telefonunu istəyirlər”
13:30 04 Avqust 2021
Belarus qızı ovlamaq istəyirdim, dənizdə boğuldum – Gənc yazarın Antalya xatirəsi
12:30 04 Avqust 2021
Gənc rəssamlar üçün ustad dərsləri - Ödənişsiz
12:03 04 Avqust 2021
Azərbaycanlı şair Türkiyədəki yanğına şeir yazdı – Mətn
11:12 04 Avqust 2021
Atam öləndə mənə "iş" tapan müəllimim - Ayxan Ayvaz yazır
10:47 04 Avqust 2021
Yazıçı həmkarını sərt tənqid etdi: “Fiaskodur!”
10:03 04 Avqust 2021
İspanca çıxan “Nəsimi poeziyası” kitabı təqdim olunub
09:37 04 Avqust 2021
Sən əvvəl qoymurdun sevəm səni – Nərmin Kamaldan yeni şeirlər
09:01 04 Avqust 2021
Falçı ona cavan öləcəyini söyləmişdi – Zərdüşt Şəfinin kədərli həyatı
21:00 03 Avqust 2021
Milli Qəhrəman haqqında sənədli film çəkilib
19:00 03 Avqust 2021
Anar Kərimov Yunus Əmrə İnstitutunun nümayəndə heyətini qəbul edib
18:41 03 Avqust 2021
İki dil bilmək uşaqların nitqinə ziyandırmı?
18:21 03 Avqust 2021