news-inner
clock16:16 calendar-gray 18 Oktyabr 2019 view-gray3042 dəfə oxunub
view-gray3042 dəfə oxunub

Şoka düşən Bakı, diri-diri yanan əsgərlər, 5 dəqiqənin hökmü - Səbuhi Sədəf yazır...

- Zil qaranlıq idi. Göz-gözü görmürdü. Amma biz onun düşdüyü yeri təxmin edirdik. 15 dəqiqədən sonra suyun üzərində yırğalanan metal parçasını gördük. Qışqırmağa, haylamağa başladıq. Amma heç hardan səs gəlmədi. Dəniz onları udmuşdu.

Bunu sonralar xilasetmə stansiyasının rəisi Nazim Həşimov deyəcəkdi. Amma rəis bir məqamda yanılırdı. Onları dəniz udmamışdı. Onlar göydəcə külə dönmüşdülər.

30 il əvvəl gecə saatlarında Bakıda, daha dəqiqi Xəzərin üzərində dəhşətli partlayış baş vermişdi.

SSRİ Hərbi Desant Qüvvələrinin 218-ci alayının 8-ci bölüyünü Bakıdan Ukraynaya aparan İL-76 hərbi-nəqliyyat təyyarəsi havaya qalxdıqdan 5 dəqiqə sonra qəzaya uğramışdı. 1600 metr yüksəklikdə təyyarənin sağ mühərriki alışaraq qopmuş, alov yanacaq çəninə keçmiş, sonucda təyyarə partlayaraq Xəzərə düşmüşdü.

***

Təyyarə o vaxtkı “Nasosnı” (H.Z.Tağıyev-S.S.) aerodromundan havaya qalxmışdı. İçərisində doqquzu ekipaj üzvü olmaqla 57 nəfər vardı. Dislokasiya yerləri Ukraynanın Bolqrad şəhəri olan 218-ci alayının 8-ci bölüyü 1988-ci ilin martından Azərbaycanda xidməti ezamiyyətdəydi. Özü də Qarabağda.

Əslində İL-76-da başqa bir bölükdə uçmalıydı. Amma son anda həmin bölüyün başqa təyyarəylə aparılmasına qərar verilib. Yerdən qalxandan 5 dəqiqə sonra partlamışdı təyyarə. Və təsəvvür edirsinizmi, təyyarə havaya qalxır, partlayır və sən əsgər yoldaşlarının göydə necə yandığını görürsən.

Hazırki əsas şəkil

Təyyarə vur-tut 1600 metrlikdə qəfil alovlanır və partlayaraq yerə düşür. İL-76-nın göydə parçalanmasını Bakı və Sumqayıt sakinləri də görmüşdülər, həmin vaxt. Amma nə baş verdiyini anlamayıblar, sadəcə şokdaydılar. Çünki partlayış ani baş vermişdi.

Təyyarənin qara qutusu açılandan sonra pilotlardan birinin ekipajın komandiriylə belə bir dialoqunun olması məlum olmuşdu. Pilot Aleksandr Andriyaşa komandirə belə deyir:

- Komandir, sağ qanadımız yanır.

- Yanğınsöndürmə qurğusunu təcili işə salın.

Elə də edirlər. Amma…

Amma yanğın o qədər güclü olur ki, qısa müddətdə kabinəyə və yanacaq çəninə keçir. Sonradan təyyarənin qalıqları tapılanda, qəzanın səbəbləri araşdırılanda mütəxəssislər heyrətə gələcəkdilər düşəcəkdilər. Sən demə, Andriyaşa komandirə təyyarədəki durumla sonuncu məlumatı ötürəndə…kabinədə hərarət 180 dərəcəyə çatıbmış. Bu, inanılmaz olsa da, beləymiş.

Ekspertlərin fikrincə Saşa və komandir Aleksandr Kalmıkov xilas ola bilərmişlər. Andriyaşanın meyiti kabinədə tapılmışdı, dənizin dibində. O, sonacan təyyarəni xilas etməyə çalışmışdı, yanan yoldaşlarını təyyarədə qoyub katapult etməyi ağlından belə keçirməmişdi.

Təyyarənin qara qutusu oxunarkən o da məlum olmuşdu ki, ekipaj üzvləri arasında sonucu sözləri bort-mexanik Aleksandr Pesteryov deyib:

- Komandir, qapılar və lyuklar açıq vəziyyətdədi…

Qəzanın səbəbi araşdırılarkən təyyarənin D-30KP mühərrikində nasazlığın olması üzə çıxmışdı. Bu dəhşətli qəzaya görə, heç kim məsuliyyətə cəlb olunmamışdı.

Amma o da faktdır ki, İl-76 dövrünün ən müasir təyyarələrindən hesab edilirdi. Bu təyyarə təkcə şəxsi heyəti yox, müxtəlif növ texnikanı da daşımaq gücünə malik idi. Təsadüfi deyil ki, təyyarədə bölüyün əsgərləri ilə yanaşı iki hərbi texnikada var idi.

İL-76 ümumiyyətlə 60 tona yaxın yük götürə və bu yükü 4200 kilometr məsafəyədək daşıya bilirdi. Təyyarənin maksimal sürəti isə saatda 800 kilometr təşkil edirdi.

Qəzada həlak olanların hamısı ölümündən sonra “İgidliyə görə” medalıyla təltif edilmişdilər. Onların xatirəsinə Bolqrad şəhərində xatirə abidəsi ucaldılmışdı. Amma…

Amma 2008-ci ilin elə bu günü, yəni oktyabrın 18-də naməlum şəxslər Bolqraddakı bu abidənin üstündəki xatirə lövhəsini dağıtmışdılar. Təxminən 100 kiloqrama yaxın və əlvan metaldan ibrət lövhəni dağıtmaqda məqsəd oğurlayıb satmaq olmuşdu. Amma ağır olduğundan uzağa gedə bilməmişdilər. Yaxınlıqdakı parkda atıb getmişdilər...

news-inner-user

13238 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Bakı Foto” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılacaq
18:45 20 Noyabr 2019
Çarli Çaplinin yubileyi Azərbaycanda belə qeyd olunacaq
18:10 20 Noyabr 2019
Yazarlarımızın məşhur uşaqları - Fotolar
17:30 20 Noyabr 2019
Çərçivələr - Şeir
16:50 20 Noyabr 2019
Xalq yazıçısının kitabları təqdim olunacaq
16:10 20 Noyabr 2019
İncəsənət Bieannalesinin ekspozisiyaları açıldı - FOTOLAR
15:30 20 Noyabr 2019
Uşaqlarını həyat yoldaşından zorla alan aktyor - Maraqlı Faktlar
14:51 20 Noyabr 2019
Nəsiminin qəzəllər toplusu Ukraynada
14:10 20 Noyabr 2019
Pantomima teatrı dekabrda - Afişa
13:30 20 Noyabr 2019
Dostoyevskinin hekayəsi: Timsah – Dilimizdə ilk dəfə
12:25 20 Noyabr 2019
Rəsm əsərinin nüsxəsi 600 min dollara satıldı
12:07 20 Noyabr 2019
Rejissorumuz Moskvada “İlin adamı” seçildi
11:51 20 Noyabr 2019
Adam da bu qədər qız sevərmi? - Ayxan Ayvazın əsgər dostuna məktubu
11:20 20 Noyabr 2019
Gənc şair Aqşin Yeniseyə şeir yazdı
10:38 20 Noyabr 2019
Şəhriyardan Fərqanə Qasımova və Sevda Ələkbərzadəyə sərt sözlər: “Yazıqsınız”
09:56 20 Noyabr 2019
“YARAT”da 18+ tamaşa
09:36 20 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilə heykəl yox, büt qoymaq istəyirlər - Yazıçılardan qalmaqallı açıqlama
09:00 20 Noyabr 2019
Bəlkə səndən əvvəl öldüm: Zərdüşt Şəfi ilə son görüş
21:01 19 Noyabr 2019
“Babəkin heykəli Qafqazda ən hündür heykəllərdən biri olacaq”
19:00 19 Noyabr 2019
Yağışda gələn qız – Rasim Qaracadan hekayə
17:43 19 Noyabr 2019