news-inner
clock06:00 calendar-gray 28 Sentyabr 2012 view-gray2712 dəfə oxunub
view-gray2712 dəfə oxunub

Şəhərin mərkəzində mağar toyu-REPORTAJ

Şadlıq saraylarının bol olduğu paytaxtda çadır toyları dəbdən düşdüyü bir vaxtda insanlar yenidən çadırda toy etməyə başlayıblar.

Dünən “Kubinka”da mağar toyunun keçirilməsi insanlar tərəfindən təəccüb və sevinclə qarşılanmışdı. Qohumlar, qonşular, tanışlar üç-üç, dörd-dörd mağarın ətrafına toplaşmışdılar.

Çadırın qarşısında oturan ağsaqqallar pürrəngi çaydan içə-içə mağar toyu haqında maraqlı söhbətlər edirdilər. Ətrafdakı uşaqların o baş-bu başa qaçmağı, səs-küyü də öz yerində...

150 nəfərlik çadırla yanaşı rəqs etmək üçün ayrıca çadır da qurulmuşdu. Qonaqları yerbəyer edən ağsaqqal çadır toyunu daha doğma hesab edir: “İndi hamı toyunu şadlıq sarayında keçirir. “Palatka” toyları isə tam fərqli olur. Bu toyda ancaq kişilər olur. Bizdə yeməyin ardı-arası kəsilmir. Daha qonaq demir ki, ondan gətir, bundan gətir”.

Gəlinin gətirilməsindən sonra “Vağzalı” sədaları altında toy başladı. Bəyin əmisi ritmik mahnıyla gələnləri rəqsə dəvət edirdi. Toyda məclisdə verilən təamlardan dadanlar bir qayda olaraq rəqs üçün nəzərdə tutulmuş meydançaya axın edirdilər.

Toy peşəkar operatorlar tərəfindən kameraların yaddaşına köçürülürdü.

Süfrəyə adət-ənənəyə uyğun olaraq iri kasalarda yağlı küftə-bozbaş verilirdi. Bəh-bəhlə yeyilən yeməyin xüsusi diqqətlə bişirildiyini deyirdilər. Çadır toyuna gəlib, küftə-bozbaş yeməmək bir növ günah sayılır. Stolun şahı küftə-bozbaşdan savayı stollara verilən salatlar və başqa növ soyuq təamlar isə axşamdan hazırlanılır.

Kababların hazırlanması isə başqa aləm idi. Manqalın başında tüstüdən göz-gözü görmürdü. Kabab çəkən dayılardan qazanın qapağını qaldırmaq üçün ev sahibindən nəmər alıb-almadıqlarını soruşdum. Moskvanın, Sankt-Peterburqun və Bakının səviyyəli restoranlarında aşpaz işləyən Füzuli dayı suala gülərək cavab verdi: “Bu toy qardaşımızın toyudu. Amma başqa toylarda hökmən alırıq. Bəyin atası, qardaşı ürəklərindən keçən qədər nəmər verirlər”.

Füzuli dayı çadır toylarını şadlıq saraylarında keçirilən toylardan üstün tutur: “Çadır toylarında kabab çəkməkdən gözəl heç nə yoxdu. Açıq hava, gözəl günəş. Daha nə lazımdı?! Restoranlarda çox kabab çəkmişəm. Amma burda ləzzəti başqadı. Qoyunları elə həyətdə kəsmişəm, doğrayıb şişə taxmışam. Şadlıq saraylarından fərqli olaraq burda hər şey göz qabağında olur. Şadlıq sarayında lüləyə gözdən qaçan o qədər şey qatılır ki...”

500 şiş kabab hazırladıqlarını söyləyən Qərib dayı isə deyir ki, istirahət etməyə vaxtları yoxdur: ”500 şiş çəkmişik, yenə də çəkəcəyik. Gördüyün kimi məclisə gedən kababın ardı-arası kəsilmir. Toy qurtarana kimi işləyirik. Elə olub ki, səhər 6-ya kimi işləmişik. İki gün əvvəlki toyda 1 ton 400 kiloqram əti şişə çəkdik. Bu toyda da 500 şiş vurmuşuq, yəqin 200-də əlavə vuracağıq”.

Füzuli dayı manqalın üstünə düzdüyü toyuq kababını göstərərək “Nə ətidi bu?” deyə soruşdu. Bir anlıq düşündükdən sonra “toyuq əti” cavabını verdim. Füzuli dayı toylarda toyuq kababına görə problemlə üzləşdiyini söylədi: “Üzdən baxanda toyuq balığa oxşayır. Toylarda çox başıma gəlib. Biri gəlib deyir ki, “bizim stola niyə balıq vermirsən?” And-aman eliyirəm, deyirəm ki, ay qardaş, ay oğul bu toyuq kababıdı e. Ümumiyyətlə, toyuq kababı çadır toyunda da, şadlıq sarayındakı toyda da az yeyilir”.

Lülə kababın hazırlanmasına isə Füzuli dayı xüsusi həsaslıqla yanaşır: “Lüləyə 10 kiloqram quyruq qatırsan, “marojna” olur (gülür)”.

Toyda ən çox tikənin “antrekot” yerinin tələb olunduğunu söyləyən Füzuli dayı bunu təbii hesab edir: “Bizim toylarda “antrekot” istəmək adi haldır. Hər gün toy olmur axı (gülür). Moskvada işləyəndə Füzuli dayın, “antrekot”u elə bişirirdi ki, ruslar dilə gəlirdilər. Deyirdilər ki, illərdir biz bunun dadını bilməmişik. Moskvada yaşayan azərbaycanlılar da donuz əti yeməyə başlayıblar”.

Sankt-Peterburqda çalışdığı zaman boş vaxtlarında Füzuli dayı Ermitaj muzeyini də tez-tez ziyarət etməsini xüsusi vurğuladı: “Piterə getdin, Ermitajda olmadınsa, bu, səfər sayılmır (gülür). 8 dəfə Ermitajda olmuşam. Bizim vaxtımızda bilet 100 rubl idi. Kefimiz yaxşı olanda nəzarətçilərə 200 rubl verib, biletsiz keçirdik. Çarın köynəyindən tutmuş ayaqqabısına qədər hər ləvazimatını tanıyırdım (gülür)”.

“Köhnə Bakı”, “Bakılı balasıyam”, “Qoçəli” mahnılarına qol qaldırıb oynayan bəyin sinif yoldaşları, əsgər yoldaşları, dostları, əmiləri, dayıları yorulmaq bilmirdilər. Həvəslə, ayaqyalın rəqs edənlər durmadan bir-birini əvəz edirdi.

Məclisin qızğın vaxtında “Mirzəyi” sədası altında bəy tərifi başladı. Bəyi uzun-uzadı, gözəl sözlərlə tərif etdikdən sonra vur-çatlasın başladı. Bəyi dövrəyə alıb, yorulmaq bilməyən rəqqaslar bir-birləri ilə qızğın mübarizə aparırdılar. Ətrafdakılar isə bardaş qurub, maraqla tamaşa edirdilər.

Adını bilmədiyim orta yaşlı dayı isə meydanın boşalmağını gözləyirdi. Toy dayını yamanca kövrəltmişdi. “Palatka” toylarında çıxardığı “həngamələr”dən ürəklə danışırdı: “Cavanlara göstərəcəm necə “bradyaqa” oynayırlar”.

Reportaj üçün bəyə təşəkkür edib, “Allah xoşbəxt etsin” deyərək çadırdan çıxdım. Mağara axın isə kəsilmirdi. Hələ meyxana ustalarının çıxışı gözlənilirdi...

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020
Qarabağda “iki” alıb, sinifdə qaldığım Vətən - Ramiz Qusarçaylıdan şeirlər...
16:23 08 İyul 2020