news-inner
clock15:45 calendar-gray 19 Aprel 2019 view-gray1543 dəfə oxunub
view-gray1543 dəfə oxunub

Nəriman Nərimanovun oğlunun qürbətdə qalan məzarı – Reportaj-Fotolar

1941-ci il iyunun 22-də faşistlərin SSRİ-yə hücumu ilə başlayan Böyük Vətən Müharibəsində Azərbaycan SSRİ-dən də olan minlərlə gənc iştirak etmiş, döyüş meydanında həlak olmuş və müharibə tarixinə öz adlarını qəhrəmanlıqla yazmışdır. 2-ci dünya müharibəsində həlak olan və doğma vətənindən çox uzaqlarda dəfn olunan gənclərdən biri də Nəcəf Nəriman oğlu Nərimanovdur.

Nəcəf Nərimanov 2 dekabr 1919-cu ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. Atası Nəriman Nərimanov Azərbaycan SSRİ-nin ilk hökumət başçısı, SSRİ-nin ilk dövlət başçılarından biri, SSRİ MİK-in Sədri (1922-1925) olmuşdur Anası Gülsüm xanım tacir ailəsində anadan olmuşdur.

Öz istedadı ilə məktəb yoldaşlarından seçilən, orta təhsilini Moskvada alan Nəcəf musiqi ilə məşğul olur, xarici dillərə maraq göstərib alman, fransız, ingilis, rus, türk dillərini öyrənir, yuxarı siniflərdə isə texnika ilə maraqlanır. Orta məktəbi bitirib Leninqrad Hərbi Texniki-tank məktəbinə daxil olur, 1 il sonra Kiyevdəki eyniadlı məktəbə köçürülür. Kiyev tank məktəbindən verilən xasiyyətnamədə onun tapşırıqları layiqincə yerinə yetirməsi, döyüş və nəqliyyat maşınlarını əla sürməyi, komandirlik qabiliyyətinə mükəmməl yiyələnməsi qeyd olunurdu. Hərbi Akademiyada təhsilini davam etdirməyi arzulayan Nəcəf Moskva şəhərindən hərbi xidmətə çağırılır və tağım komandiri kimi xidmət edir.

Hərbi xidmətdən müharibəyə yollanan Nəcəf Nərimanovun olduğu Stanislav şəhərindəki tank diviziyası Lvova göndərilir. Sonralar Nəcəf döyüşlərin birində yaralanır, Saratovda hərbi xəstəxanada müalicə olunub yenidən döyüşə qayıdır. Çox keçmədən Nəcəfin də olduğu 2-ci qvardiya mexanikləşdirilmiş korpusunun tank hissələri Stalinqrada gəlib çatır, 4 ay davam edən döyüşlərdə iştirak edir.

Ukraynanın Volnovaxa şəhərində düşmənlə davam edən ağır döyüşlərdən sonra o Moskvaya qayıtmalı olduğu barədə batalyonun əmr aldığını eşidir, bu barədə öyrənmək üçün qərargaha generalın yanına getməli olur. Maşın tapmaq ümidilə vağzala yollanan zaman düşmənin 300 təyyarəsi qara bulud kimi şəhərin üstünü örtür və o vağzala çatmağa macal tapmır. Ertəsi gün əsgərlər həlak olan dostlarını axtararkən Nəcəfin də meyitini tapır.

"Stalinqradın müdafiəsi uğrunda" medalı ilə təltif olunan Nəcəf Nərimanov, ölümündən sonra birinci dərəcəli "Vətən Müharibəsi" ordeninə layiq görülür. Volnovaxa şəhərində dəfn olunan Nəcəfin məzarını 1959-cu ildə Nəriman Nərimanovun tədqiqatçısı, görkəmli alim və dövlət xadimi Vəli Məmmədov ziyarət etmiş və onun məzarı başında, axşam olduğu üçün fənər işığında atası Nəriman Nərimanovun ona yazdığı məşhur "Bitməmiş məktubu"nu oxumuşdur. Çünki bu məktubu oxumaq Nəcəfə qismət olmamışdı...

Nərimanovun Bakıdakı xatirə muzeyi və Volnovaxa şəhərində yerləşən, vaxtilə Nəcəf Nərimanovun adını daşıyan məktəbin sovet dönəmində qarşılıqlı əlaqələri olmuşdur. Hətta 1985-ci ildə həmin məktəbdən bir qrup pioner Bakıya gələrək Nərimanov muzeyinə Nəcəfin məzarından bir miqdar torpaq gətirmişlər. Lakin sonradan SSRİ-nin süqutu, Qarabağın işğalı və digər səbəblərə görə həmin şəhərlə əlaqələr kəsilmişdir. Son illərdə isə Ukraynanın şərqində baş verən hadisələr, Donetsk vilayətinin müharibə meydanına çevrilməsi, Nəcəfin məzarının hazırki durumu haqda məndə və Nərimanovun muzeyində narahatlıq yaradırdı. Həmin şəhərdə terror hadisəsinin olması, ümumən Donetsk vilayətində partlayış və dağıntıların baş verməsi Nəcəfin məzarının da zərər görə biləcəyi ehtimalını artırırdı.

Bu səbəblə bir müddət apardığım araşdırmalar nəticəsində Volnovaxa şəhərinə getməyə qərar verdim.

Ukraynaya səfər çərçivəsində 24 may 2018-ci ildə Volnovaxa şəhərinə yola düşdüm. Bölgədəki gərgin vəziyyətə görə yolboyu bir neçə post-patrul məntəqəsində sorğu-sual olunaraq Volnovaxa şəhərinə çatdım. Şəhər qəbiristanlığındakı bir neçə saatlıq məzar axtarışımın nəticəsiz qalmasına görə, məlumat almaq ümidilə şəhər muzeyinə getdim. Muzey əməkdaşları turizm şəhəri olmayan Volnovaxaya azərbaycanlı turistin gəlişini təəccüblə qarşıladılar. Mənim getmə səbəbimin Nəcəfin məzarını axtarıb tapmaq olduğunu biləndə isə onların mənə olan marağı daha da artdı.

Məni sevindirən isə muzeydə Nəcəf və Nəriman Nərimanova aid şəkillərin, Vəli Məmmədovun əlyazması olan və digər sənədlərin ayrıca qovluqda saxlanılması oldu. Muzeydə şəhər qəhrəmanlarına aid daimi guşədə Nəcəfin də şəklini görməyim isə onun hələ də unudulmadığının bariz nümunəsi idi. Nəcəfin adı həmin şəhərdə küçələrdən birinə verilmişdir. Hal-hazırda Nəcəfin məzarı muzeyin də yerləşdiyi şəhər mərkəzi parkında, 2-ci dünya müharibəsi qəhrəmanlarının xatirəsinə ucaldılmış abidənin ətrafındadır.

news-inner-user

15818 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Bu gün “Vətən borcu” filminin premyerası olacaq
15:51 13 İyul 2020
Tənqidin sərhədləri - Qismətin Tomas Eliotdan tərcüməsi...
15:10 13 İyul 2020
Məşhur müğənni kitab yazdı
14:25 13 İyul 2020
Bollivud ulduzu koronavirusa yoluxdu
13:37 13 İyul 2020
Elvis Preslinin nəvəsi intihar etdi
12:56 13 İyul 2020
Qanıyla torpağa “Qarabağ” yazan, son nəfəsdə şikəstə oxuyan, mina ilə tankın altına sürünən Azərbaycan əsgəri – Müharibə əhvalatları
12:15 13 İyul 2020
Ötən günün müharibə həyəcanı - Samirə Əşrəf yazır...
11:37 13 İyul 2020
Gevorkovun bacısı qızı ilə gəzən azərbaycanlı – Mahir yazır...
11:05 13 İyul 2020
Məşhur rəsm əsəri 22 milyon dollara satıldı
10:30 13 İyul 2020
Yazıçımızın hekayəsi Gürcüstan ədəbiyyat portalında
09:34 13 İyul 2020
“Mücrü” jurnalının baş redaktoru: “Ayağım nəşriyyata düşərli olmadı” – Müsahibə
09:00 13 İyul 2020
Xalq artisti koronavirusa yoluxdu
14:28 12 İyul 2020
Qızını ölən qızının həyat yoldaşına verdi, oğlu intihar etdi, nəvəsi güllələndi... – Axundov haqqında inanılmaz faktlar
12:15 12 İyul 2020
Anar özünün ən uğurlu hekayəsini seçdi – Mətn
11:44 12 İyul 2020
190 manatlıq qarpızı təpikləyən yutuber
19:41 11 İyul 2020
Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın
14:07 11 İyul 2020