writer1

Aliyə

Məqalə sayı

997
clock14:30 calendar-gray 17 Aprel 2019 view-gray1781 dəfə oxunub
view-gray1781 dəfə oxunub

Elinanı hansı dildə öldürdülər?

“Qəbrimin üstünə gəlməyin, məni sağ olanda çox istəyərdiniz. Öləndən sonra məni istəməyiniz lazım deyil. Mən sizə lazım deyildim, qəbrimin üstünə gəlməyin.”

Bu, ötən həftə intihar etmiş 14 yaşlı məktəbli Elinanın son ismarıcıdır. Yazmaya da bilərdi. İntihar edənlərin çoxu sözünü elə intiharı ilə deyir. Elinasa yazıb ki, bilək; laqeydlikdən, sevgisizlikdən, diqqətsizlikdən, amansızlıqdan ölmək necə olur. Bilək ki, bir adamı ayırıb qaralayanda yaşamaq dözülməzmiş.

Elina heç kimə güvənməyib, ədalət, anlayış gözləməyib, bəri başdan ətrafında olan hər kəsi cəhənnəmə vasil edib - vicdanı varsa qovrulsun, istəyib. O da amansızlıq öyrənib bu qaralama oyunundan. Ağıllı və amansız olub Elina. Həm də diqqətli olub – üç cümləlik qeyd buraxıb sağ qalanlara.

Və hər şey bu qədər açıq ikən, ağıllı adamlar daha "ağıllı" düşünüb problemin kökünü tapıblar: rus bölməsinin uşaqlarının sərhədsiz sərbəstliyi! Bu məktəblilərin və bilmədiyimiz başqalarının Elinanı qaralama səbəbinə də oxşayır.

Ya vəlvələdən, ya zəlzələdən, bir fikirlə məsələ rəngini dəyişib - Azərbaycan və rus bölməsinin üstünlükləri mövzusuna çevrilib: komplekslər oyanıb, ümumiləşdirmələr başlayıb, müşahidələr dilə gəlib. Rusdillilər müdafiə postları paylaşıblar.

Əlbəttə, bu cəbhəyə bölünmək də birdən yaranmır. Dil ciddi amildir.

Zamanla eyni problemlərlə yaşayan adamlar yalnızca dil fərqinə görə hadisələrə başqa cür yanaşa bilir. Məsələn, tutaq ki, ölkədə xeyli azərbaycandilli dərdlər var ki, onlar bəzən rusdillilərə çatmır. Onlar hermetik-utopik bir mühitdə yaşayırlar. Eyni zamanda, xeyli məsələlər də var ki, onlar dil baryeri üzündən azərbaycandillilərə aydın deyil. Yəni, ölkəyə, baş verənlərə laqeyd bir rusdilli varsa, məsələlərə daha geniş rakursdan bəşəri prinsiplə baxanı da var. Dil geniş imkan deməkdir. Az dil bilmək məhdudluqdur. Həm də bizdə - nə qədər vacib kitabların azərbaycancaya tərcümə olunmadığı ölkədə.

Amma bəzən nə qədər dil bilsən də köməyinə çatmır. Səni insan kimi görmürlərsə, duymurlarsa, anlaşılmaz dildə danışan birisən.

Ona görə də insana insan kimi yanaşılmayan yerdə alternativ dillər ortaya çıxır: Rüşvət dili. Hörmət dili. Minnət dili. Nökər dili...

Və... Lal dili...

Dostlarımdan biri belə bir əhvalat danışmışdı: uşaq imiş, futbol oynayanda yoldaşları onu ağladır, topa ayağının toxunmasına belə imkan vermirlərmiş. Hamıdan cılız və balaca olan bu uşaq topun dalınca ora-bura çovuyur, lap ayağını topa dəydirəcək anda bic dostları gülüşüb topu bir-birinə ötürürmüş. Uşaq ağlaya-ağlaya top sevdası ilə dostların namərdliyi arasında yüyürəndə oyunu izləyən lal kişi əsəbiləşib. Hirs dilində səslər çıxara-çıxara yüyürüb topu alıb verib dostuma. Lal dilində “oyna” deyib, böyükləri topa toxunmağa qoymayıb. Çəkilib kənara, topu ədaləti bulmuş kimi qovalayıb dostlarına ötürən oğlana, dostlarına, yaşıl oyun meydançasına baxıb və ağlayıb...

Hər dil gözəldir, amma insanı duyursa, lalın dilindən gözəli yoxdur!

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
16:58 11 Avqust 2020
Nənəmin laylası öpür üzümdən – Şeirlər
15:44 11 Avqust 2020
Məşhur şairin məzarı tapıldı - Foto
14:52 11 Avqust 2020
İntihar edən məşhur aktyorun həyatı film olur
14:01 11 Avqust 2020
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü – Faciələrə dözməyən “Nəsimi”nin Şəmsi
13:11 11 Avqust 2020
Uşaqlıqda hərbçi atamın, gənclikdə hərbçi sevgilimin yolunu gözləmiş adamam – Fəridə yazır...
12:06 11 Avqust 2020
"Azərbaycan Böyük Vətən müharibəsi illərində" kitabı nəşr olunub
11:27 11 Avqust 2020
Əri hamilə yoldaşını dənizdə niyə boğdu? - Günel Natiq yazır...
10:42 11 Avqust 2020
Sevda Ələkbərzadə yeni mahnısını təqdim etdi - Video
10:05 11 Avqust 2020
Atamın əlləri - Sərdar Aminin yeni hekayəsi
09:01 11 Avqust 2020
Özünü Ancelina Coliyə çevirən gənc oğlan - Fotolar
18:43 10 Avqust 2020
İlğım - Şəhla Nihanın yeni hekayəsi
17:59 10 Avqust 2020
Kinonun böhrana təsiri - Çarli Çaplin nə demək istəyirdi?
17:14 10 Avqust 2020
Mədəniyyət nazirinin müşaviri və şöbə müdirləri vəzifəsindən azad edildi
16:24 10 Avqust 2020
Rusların Yer planetində açdıqları "Cəhənnəm qapısı": Əlli ildir, bağlaya bilmirlər - Foto
16:02 10 Avqust 2020
Yazıçı Səfər Alışarlının yeni kitabı çap olundu
15:45 10 Avqust 2020