writer1

Aliyə

Məqalə sayı

976
clock14:30 calendar-gray 17 Aprel 2019 view-gray1372 dəfə oxunub
view-gray1372 dəfə oxunub

Elinanı hansı dildə öldürdülər?

“Qəbrimin üstünə gəlməyin, məni sağ olanda çox istəyərdiniz. Öləndən sonra məni istəməyiniz lazım deyil. Mən sizə lazım deyildim, qəbrimin üstünə gəlməyin.”

Bu, ötən həftə intihar etmiş 14 yaşlı məktəbli Elinanın son ismarıcıdır. Yazmaya da bilərdi. İntihar edənlərin çoxu sözünü elə intiharı ilə deyir. Elinasa yazıb ki, bilək; laqeydlikdən, sevgisizlikdən, diqqətsizlikdən, amansızlıqdan ölmək necə olur. Bilək ki, bir adamı ayırıb qaralayanda yaşamaq dözülməzmiş.

Elina heç kimə güvənməyib, ədalət, anlayış gözləməyib, bəri başdan ətrafında olan hər kəsi cəhənnəmə vasil edib - vicdanı varsa qovrulsun, istəyib. O da amansızlıq öyrənib bu qaralama oyunundan. Ağıllı və amansız olub Elina. Həm də diqqətli olub – üç cümləlik qeyd buraxıb sağ qalanlara.

Və hər şey bu qədər açıq ikən, ağıllı adamlar daha "ağıllı" düşünüb problemin kökünü tapıblar: rus bölməsinin uşaqlarının sərhədsiz sərbəstliyi! Bu məktəblilərin və bilmədiyimiz başqalarının Elinanı qaralama səbəbinə də oxşayır.

Ya vəlvələdən, ya zəlzələdən, bir fikirlə məsələ rəngini dəyişib - Azərbaycan və rus bölməsinin üstünlükləri mövzusuna çevrilib: komplekslər oyanıb, ümumiləşdirmələr başlayıb, müşahidələr dilə gəlib. Rusdillilər müdafiə postları paylaşıblar.

Əlbəttə, bu cəbhəyə bölünmək də birdən yaranmır. Dil ciddi amildir.

Zamanla eyni problemlərlə yaşayan adamlar yalnızca dil fərqinə görə hadisələrə başqa cür yanaşa bilir. Məsələn, tutaq ki, ölkədə xeyli azərbaycandilli dərdlər var ki, onlar bəzən rusdillilərə çatmır. Onlar hermetik-utopik bir mühitdə yaşayırlar. Eyni zamanda, xeyli məsələlər də var ki, onlar dil baryeri üzündən azərbaycandillilərə aydın deyil. Yəni, ölkəyə, baş verənlərə laqeyd bir rusdilli varsa, məsələlərə daha geniş rakursdan bəşəri prinsiplə baxanı da var. Dil geniş imkan deməkdir. Az dil bilmək məhdudluqdur. Həm də bizdə - nə qədər vacib kitabların azərbaycancaya tərcümə olunmadığı ölkədə.

Amma bəzən nə qədər dil bilsən də köməyinə çatmır. Səni insan kimi görmürlərsə, duymurlarsa, anlaşılmaz dildə danışan birisən.

Ona görə də insana insan kimi yanaşılmayan yerdə alternativ dillər ortaya çıxır: Rüşvət dili. Hörmət dili. Minnət dili. Nökər dili...

Və... Lal dili...

Dostlarımdan biri belə bir əhvalat danışmışdı: uşaq imiş, futbol oynayanda yoldaşları onu ağladır, topa ayağının toxunmasına belə imkan vermirlərmiş. Hamıdan cılız və balaca olan bu uşaq topun dalınca ora-bura çovuyur, lap ayağını topa dəydirəcək anda bic dostları gülüşüb topu bir-birinə ötürürmüş. Uşaq ağlaya-ağlaya top sevdası ilə dostların namərdliyi arasında yüyürəndə oyunu izləyən lal kişi əsəbiləşib. Hirs dilində səslər çıxara-çıxara yüyürüb topu alıb verib dostuma. Lal dilində “oyna” deyib, böyükləri topa toxunmağa qoymayıb. Çəkilib kənara, topu ədaləti bulmuş kimi qovalayıb dostlarına ötürən oğlana, dostlarına, yaşıl oyun meydançasına baxıb və ağlayıb...

Hər dil gözəldir, amma insanı duyursa, lalın dilindən gözəli yoxdur!

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

“Doktor Jivaqo” hədsiz zəif əsərdir” – Brodskinin qeyri-adi müsahibəsi
21:01 23 Avqust 2019
Onlar 2019-da hamıdan çox qazandılar - Siyahı
19:00 23 Avqust 2019
Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə pulu buraxılıb
18:24 23 Avqust 2019
Mirzə Cəlilin son cümlələri... - Mehman Qaraxanoğlu yazır
17:29 23 Avqust 2019
“İt gəzdirən xanım” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
16:37 23 Avqust 2019
Tələbəsinə aşiq olan, 20 Yanvarda adamları ölümdən qurtaran aktyor – Maraqlı faktlar
15:45 23 Avqust 2019
Oğru adlandırılan şair danışdı: “Olur belə şeylər"
15:07 23 Avqust 2019
Yaqub Zurufçu: “Ququşun “Ayrılıq" mahnısı seksual səslənir” – Müsahibə
14:58 23 Avqust 2019
İlqar Əlfioğlu yeni verilişdə - Anons
14:20 23 Avqust 2019
Şəhriyar Del Gerani: “Firudin Qurbansoy falıma baxdı...”
13:30 23 Avqust 2019
Mehriban Zeynalova erkən nikahlardan danışır: "Deyirlər, qadın adamın papağını yerə soxandır" - Müsahibə
12:40 23 Avqust 2019
İctimai nəqliyyat təcavüzkarları
11:50 23 Avqust 2019
Rasim Balayevin bağışlanmaz səhvi
11:15 23 Avqust 2019
Filmimiz beynəlxalq film festivalının qalibi oldu
10:36 23 Avqust 2019
Rasim Balayev: “Fərda, Elməddin, Müşviq meymunluğu sənətlə səhv salıblar” - Müsahibə
09:57 23 Avqust 2019
İran Oskara maraqlı bir filmlə qatılacaq: “Fəridənin sorağında”
09:36 23 Avqust 2019
Ərə getdiyi kişi bir il keçməmiş ölür – Bircənin Romanı
09:00 23 Avqust 2019
Elçibəyin oğlu: “Atamı çox qınamışam” - Müsahibə
21:01 22 Avqust 2019
Oğru şairlər: Yafəs Türksəs və başqaları...
19:04 22 Avqust 2019
“Manqurt” nümayiş ediləcək
16:02 22 Avqust 2019