news-inner
clock15:43 calendar-gray 22 Mart 2019 view-gray1326 dəfə oxunub
view-gray1326 dəfə oxunub

Arvadı Tolstoyun əsərindən yataq səhnəsini çıxarıb – 10 Maraqlı Fakt

Kulis.az Lev Tolstoyun dünya şedevri hesab olunan “Hərb və sülh” romanı haqda 10 maraqlı faktı təqdim edir. Bu əsərin tarixçəsiylə bağlı bəzi maraqlı məqamları oxucuların nəzərinə təqdim edirik.

1. Bəzi oxucular elə düşünə bilər ki, 1300 səhifəlik “Hərb və sülh” romanı dünyanın ən irihəcmli əsəridir. Əslində isə ən irihəcmli roman XVII əsrdə Fransada yazılmış Jorj de Sküderinin o qədər də məşhur olmayan 13 min səhifəlik, 10 cildlik “Artamene, yaxud Böyük Kir” romanıdır.

“Hərb və sülh” romanının ilk iki nəşri altı cilddə nəşr olunmuşdu. Bu gün isə roman 1873-cü ildə Tolstoyun özünün müəyyənləşdirdiyi bölgü üzrə dörd cilddə nəşr olunur.

2. Tolstoy “Hərb və sülh”lə bağlı qeydlərini hazırlayarkən ilk əvvəl müharibə haqqında deyil, çar I Nikolayı devirməyə uğursuz cəhd etmiş və otuz illik Sibir sürgünündən sonra bəraət almış dekabristlərdən olan bir rus zabiti barəsində roman yazmağı planlaşdırıb. Amma sonra üsyandan bəhs edən əsərin senzuradan keçməyəcəyini düşünərək mövzunu dəyişib.

3. Yazıçı həyat yoldaşı Sofiyanın təkidi ilə bu romandan Pyer Bezuxovla onun birinci həyat yoldaşı Yelenanın zifaf gecəsinin təsvirləri olan hissəni çıxarıb. Sofiya hesab edirdi ki, bu hissə kilsə senzurasından keçməyəcək. Belə ki, o zaman əsərlər iki senzuradan keçməliydi: dövlət senzurası və kilsə senzurası.

Image result for voyna i mir

4. Rostovlar və Bolkonskilər Tolstoyun öz zadəgan şəcərəsinin prototipləridir. Qeyd edək ki, Nikolay Rostov Tolstoyun atası Nikolaydan xeyli miqdarda borc alıb. Tolstoyun atası zabit kimi 1812-ci il müharibəsinin qəhrəmanı olub. O, romanda öz adıyla xatırlanır. Mariya Bolkonskaya isə Tolstoyun anası Mariya Tolstayanın prototipidir. Bu obrazların “Lısıye Qorı”da yerləşən evi də Tolstoyun ailə malikanəsi olan “Yasnaya Polyana”nı xatırladır.

5. Əsərdə elə hissə var ki, Tolstoy onu 26 dəfə yenidən işləyib. Romanın yazılma müddəti beş il çəkib (1863–1869). Tolstoy bu romanı ailə qurandan bir il sonra yazmağa başlayıb. Roman yekunlaşana qədər Sofiya dünyaya dörd uşaq gətirib.

6. Tanınmış fransız slavyanşünası Georgi Nivat qeyd edir ki, “Hərb və sülh” romanında fransızca dialoqlar XIX yüzilin əvvəllərində Fransa aristokratiyasının danışıq dili olub. Romanın dili də XIX əsrin əvvəllərində Rusiyada işlənən dilə uyğunlaşdırılıb.

7. Tolstoy hesab edirdi ki, əsərə tarixi esselər daxil etdiyi üçün onu sırf roman kimi səciyyələndirmək o qədər də düzgün deyil. Müəllif özü bu əsəri tarixi xronika ilə roman arasında olan bir janr kimi təqdim edirdi.

8. Tolstoy bu romanı yazarkən hadisələrin cərəyan etdiyi dövrü həm rus, həm də Avropa mənbələrindən öyrənib, Borodino döyüşünün baş verdiyi yerə gedib; məsələn, romanın ikinci hissəsində fransızlar Nikolay Rostovun qulluqçusu Lavruşkanı Napoleonun qarşısında dindirirlər. Bu səhnədə Tolstoy fransız tarixçisi Tiersin yazdığı bir əhvalatı öz ironik çalarlarını əlavə etməklə nəql edir.

9. Bir dəfə Tolstoy Parisdə gilyotinlə icra edilən edamın şahidi olur. Bu hadisə onu sarsıdır və ölüm hökmü əleyhinə baxışlarını qətiləşdirir. Yerli hökumətə söz demək səlahiyyətinə malik olduğundan bir qraf kimi ondan xahiş edilir ki, ölüm cəzası əleyhinə məhkəmədə təbliğat işi aparsın. Amma Tolstoy çox çalışsa da, istəyinə nail ola bilmir. Odur ki, yazıçı sonralar ölüm hökmüylə bağlı baxışlarını romandakı Pyer Bezuxovun dili ilə əks etdirir.

10. Belə bir fərziyyə var ki, Tolstoy bu romanı “Müharibə və dünya” adlandırıb. Məlum olduğu kimi, rus dilində “sülh” və “dünya” sözləri “mir” kimi səslənir. 1917-ci il inqilabına qədərki kiril əlifbasında bu sözlər rus dilində eyni cür tələffüz olunsa da, ayrı cür yazılırdı.

Tolstoy öz qaralamalarında romanın adını o zamankı əlifbayla “dünya” (mir) kimi yazıb. Amma bu gün mütəxəssislər hesab edirlər ki, sadəcə, təsadüfən bir hərfdə qələmin azca sürüşməsi nəticəsində belə alınıb.

news-inner-user

15721 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycanlı fotoqraflar beynəlxalq fotomüsabiqədə 4 qızıl medal qazandılar
18:41 02 İyul 2020
Eşşək obrazına görə ərini tərk edən qadın – Əyyub Qiyasdan yeni hekayə
18:04 02 İyul 2020
Kosmosun qoxusu necədir? - NASA-dan 2 il əvvəl bunu düşünən azərbaycanlı
17:23 02 İyul 2020
Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olundu
16:41 02 İyul 2020
“Durna balığı” onlayn göstəriləcək
15:48 02 İyul 2020
Bakıda böyüyən yazıçının Avropada bestsellər olan romanı - O, rus çarına niyə "dünyanın ən bədbəxt adamı" deyirdi?
15:02 02 İyul 2020
Roma papasını lağa qoyan film çəkildi
14:15 02 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
13:29 02 İyul 2020
Bəhram Bağırzadədən xoş xəbər
12:48 02 İyul 2020
“Laçınım” mahnısını efirə verməyə qorxdu, ailəsini mətbuatdan gizlətdi, qripin qurbanı oldu – Adını yanlış bildiyimiz Əməkdar artist
12:10 02 İyul 2020
Tələbə qız məşhur Azərbaycan romanından yazdı
11:49 02 İyul 2020
“Biz Kann festivalına ermənilərdən əvvəl getmişik” - Nazirlikdən açıqlama
11:15 02 İyul 2020
Kannda erməni biabırçılığı ilə bağlı Nazirliyə suallarım
10:37 02 İyul 2020
Dünyaca məşhur roman Azərbaycanda nəşr edildi
10:09 02 İyul 2020
Tağıyev bulağında qətl söhbəti – Ayxan Ayvazın yeni reportajı...
09:00 02 İyul 2020
Dünyanın ən böyük aforizm ustasından əzbərlənəsi 15 nümunə
21:02 01 İyul 2020
Ermitaj muzeyi açılır
18:42 01 İyul 2020
Uşaq arabasına qoşulan fil – Yazıçı Şahmar haqda esse
18:04 01 İyul 2020
"Ulduz"un iyun sayı nəşr edildi
17:12 01 İyul 2020
Röya koronavirus testindən keçib
16:29 01 İyul 2020