Həbsdə olan rus rejissorun xəyanətdən bəhs edən filmi

Sənət

Ana səhifə
Sənət

Həbsdə olan rus rejissorun xəyanətdən bəhs edən filmi

30 iyun 2018

09:00

Kulis.az “Əsl kino” layihəsində Kirill Serebrennikovun “Xəyanət” (2012) və Abderrəhman Sisakonun “Timbuktu” (2014) filmlərini təqdim edir.

Rus rejissoru Kirill Serebrennikovun “Xəyanət” filmi 69-cu Venesiya festivalının əsas müsabiqəsində iştirak edib.

Süjet: Əhvalatın qəhrəmanı qadın (Fransiska Petra) ürək həkimi işləyir. Onun yanına müayinəyə gələn kişiyə (Deyan Liliç) arvadının onun əriylə xəyanət etdiyini deyir. Bu gözlənilməz xəbərdən kişi sarsılır. O, arvadını (Albina Canabayeva) sınağa çəkir, amma hər dəfə onun sədaqətli olduğuna inanır. Sonda o, özü arvadının xəyanətinin şahidi olur, mehmanxana nömrələrindən birində balkonda onu sevgilisi ilə sevişən yerdə görür. Və gizlicə nömrəyə girərək, onları qətlə yetirir.

Sonra vəziyyət elə gətirir ki, kişi həkim qadına vurulur. Amma qadın onu rədd edir. Uzun illər sonra hər ikisi görüşür və artıq hər ikisi ailəlidir.

Bu dəfə isə həkim qadın və kişi həyat yoldaşlarına xəyanət edirlər. Qadının xəyanətindən əri xəbər tutur...

Serebrennikovun bu filmində pritça tonallığı daha güclüdür. Təsadüfi deyil, ki, burda personajların adı, keçmişi, bioqrafiyası yoxdur, zaman və məkan hiss olunmur. Əhvalat ümumən qadın və kişi təbiətindəki xəyanətin, qisasın qaçılmaz olduğunu göstərir. Müəllif xəyanətə gətirən səbəbləri göstərmir, münasibətləri incələmir, sual da vermir. O, sadəcə göstərir ki, xəyanət, qisas, sevgi, ehtiras insan təbiətinin ayrılmaz parçasıdır və heç bir intellekt, inkişaf bunu dəyişdirə bilməz.

Filmdə qətl hadisəsini araşdıran qadın müstəntiqin də öz dramı var. Daima üzündə ağrı qarışıq sərtlik olan müstəntiq qadın qatili həbs eləmir. Çünki onun özünə də nə vaxtsa xəyanət olunub. O, emosional yaddaşının doğurduğu ağrıya görə qanunu pozur, instinktlər üstün gəlir.

Sererbrennikov müsahibəsində bildirir ki, bu filmə Berqman kinosunun böyük təsiri var. Təsadüfi deyil ki, onun əsas qadın qəhrəmanı da Berqman personajları kimi solğun, cansız, soyuqdur.

Qeyd edək ki, teatr və kino rejissoru, “Qoqol teatr mərkəzi”nin bədii rəhbəri Kiril Serebrennikov 2011-2014-cü illərdə “Platforma” adlı layihəyə ayrılan külli miqdarda pulu mənimsəməkdə şübhəli bilindiyinə görə haqqında cinayət işi açılıb.

Rusiyanın nüfuzlu kino və teatr xadimləri ittihamı qəbul etməyərək rejissorun müdafiəsinə qalxıblar və onun hakimiyyətə qarşı açıq çıxışlarına görə rejim tərəfindən cəzalandırıldığı bildirilir. Rejissor hazırda ev dustağıdır.

***

Mavritaniyalı rejissor Abderrəhman Sisakonun “Timbuktu” filmi 67-ci Kann festivalının əsas proqramında (2014) iştirak edib. Film Fransa və Mavritaniyanın birgə istehsalıdır.

Süjet: Malidə yerləşən Timbuktu şəhərində radikal islamçılar hakimiyyəti ələ alanda əhalinin həyatı cəhənnəmə çevrilir. Yeni qanunlara görə, qadınlar başdan-ayağa özlərini qapatmalı, evlərdən musiqi səsi eşdilməməli, kişilər futbol oynamamalıdırlar. Bu qaydalar pozanlar cəzalandırılır, ona görə də əhalinin çox hissəsi doğma yurdundan köçür.

Əsas personajlardan biri Kidan (İbrahim Əhməd) ailəsi ilə ucqar kənddə sakit həyat tərzi sürür. O, qatı dindarların sərt qanunlarına tabe olmur, əvvəlki həyatını yaşayır. Günlərin birində Kidma onun sevimli inəyini öldürən balıqçı ilə mübahisə edərkən, təsadüfən onu qətlə yetirir. Şəriət qanunlarına görə o, edam olunmalıdır...

Dini diktaturaya qarşı olan film daha çox, hər şeyin açıq təsvir-mətnlə göstərildiyi sosial-siyasi aksiyadır. İnsan haqları, qadın azadlığı ön plana çəkilir.

“Timbuktu” aldığı mükafatlara görə Afrika kinematoqrafiyasında rekorda imza atıb.