Eynşteyn hansı xalq üçün "sürüyə bənzəyən millət" demişdi?

Eynşteyn hansı xalq üçün "sürüyə bənzəyən millət" demişdi?
14 iyun 2018
# 14:00

Alman fiziki Albert Eynşteyn irqçi və ksenefob görüşlərinin yer aldığı səyahət gündəliyi nəşr olunub. Eynşteyn bu gündəliklərdə 1922-23-cü illərdə Uzaq və Orta Şərqə səyahət təəssüratlarını yazır.

Səyahətlərdə Eynşteynə həyat yoldaşı Elza yoldaşlıq edirmiş.

Yazılarda Eynşteynin əcnəbilər haqqında neqativ ümumiləşdirmələri diqqət çəkir. Çinliləri “Pis, küt adamlar” kimi təqdim edən Eynşteyn “başqa irqlərin yerinə tutsalar, dəhşət olardı” deyir. Halbuki Eynşteyn həyatının sonrakı illərində ABŞ-ın insan haqları mübarizəsində iştirak etmiş, irqçiliyi “ağların xəstəliyi” adlandırmışdı. Gündəliklərdəki Eynşteyn bu görüşü paylaşmır.

Prinston universitetinin çap etdiyi mətnlər Eynşteynin İspaniyadan başlayıb Şri-Lanka üzərindən Çin və Yaponiyaya uzanan yolçuluğuna işıq salır.

Misirin Port-Səid limanından təəssüratlarını qeydə almağa başlayan Eynşteyn bəzi satıcılar haqqında “levantilərin hər rəngi... sanki cəhənnəmdən çıxıblar” (Levantilər (digər adları – latınlar, firənglər) — Yaxın Şərq ərazisində keçmişdə yaşayan italyan və fransız əsilli katolik əhaliyə aid edilən termindir) kimi ifadələr işlədir.

Keçmiş adı Seylon adası olan Şri-Lanka sakinləri haqqında isə bunları yazır:

“Çirkab içində yaşayırlar, yerlər murdarlıqla doludur, az işləyir, az şeyə ehtiyac hiss edirlər. Həyatın bəsit iqtisadiyyat dövrü...”

Məşhur fizikin ən diqqətəlayiq şərhi isə çinlilər haqdadır. Eynşteyn çinli uşaqlar üçün “ruhsuz və hissiyyatsız” təyinini işlədir, Çin xalqı haqqında isə “Qəribə və sürüyə bənzər millət” bəhs edir. Bundan başqa Eynşteyn buradakı qadınlar və kişilərin elə də fərqlənmədiklərini qeyd edib.

# 2763 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

Layk xətrinə gözəlliyi məhv edən "gözəllər"... - "Ağnayıb" mərifətini nümayiş etdirənlər kimlərdir?

Layk xətrinə gözəlliyi məhv edən "gözəllər"... - "Ağnayıb" mərifətini nümayiş etdirənlər kimlərdir?

12:00 15 aprel 2026
Milli Xalça Muzeyində “Yaddaşa həkk olunan təsvir”  adlı fərdi sərgi açıldı

Milli Xalça Muzeyində “Yaddaşa həkk olunan təsvir” adlı fərdi sərgi açıldı

11:11 15 aprel 2026
Akademik Zərifə Əliyevanın anım günü:  "Onun şəxsiyyəti ictimai və fərdiliyin bir vəhdəti idi"

Akademik Zərifə Əliyevanın anım günü: "Onun şəxsiyyəti ictimai və fərdiliyin bir vəhdəti idi"

11:00 15 aprel 2026
Ərdəbilli sənətçi:  "Uşaqlıqdan Azərbaycan musiqisi ilə böyümüşük..." - Müsahibə

Ərdəbilli sənətçi: "Uşaqlıqdan Azərbaycan musiqisi ilə böyümüşük..." - Müsahibə

10:25 15 aprel 2026
100 avroya Pikasso şansı: Parisdə unikal lotereya keçiriləcək

100 avroya Pikasso şansı: Parisdə unikal lotereya keçiriləcək

10:10 15 aprel 2026
Ələkbər Salahzadənin qızı:  "Atamın ölümündən sonra nömrəsindən zəng gəldi, açdım ki..." - Müsahibə

Ələkbər Salahzadənin qızı: "Atamın ölümündən sonra nömrəsindən zəng gəldi, açdım ki..." - Müsahibə

10:00 15 aprel 2026
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər