news-inner
clock09:00 calendar-gray 31 May 2018 view-gray247 dəfə oxunub
view-gray247 dəfə oxunub

Xəbərsiz dəfn edilən məşhur azərbaycanlı aktyor - Yüz İlin Məqaləsi

“Mədəniyyətimizin ziyası və ... düşmənləri”

Milli teatrımızın ilk peşəkar səhnə ustalarından biri, Azərbaycan realist aktyor məktəbinin banisi Kərbəlayı Cahangir Zeynalovun (1865-1918) vəfatı ilə bağlı “Azərbaycan” qəzetinin 100 il bundan əvvəl dərc etdiyi “Bir zıya” adlı məqalə bir çox cəhətdən diqqəti çəkir.

Ən əvvəl, qeyd olunmalıdır ki, qəzet qədirbilənliklə 35 il könüllü surətdə səhnə uğrunda hər cür fədakarlıq göstərən Cahangir Zeynalovun xidmətini layiqincə dəyərləndirir və böyük aktyorun ölümündən, onun cəmiyyətdən, mətbuatdan xəbərsiz dəfnindən təəssüflə bəhs edir.

Yazıda diqqəti çəkən məqamlardan biri də 1918-ci ilin 31 mart- 3 aprel tarixlərində bolşevik cildinə girmiş silahlı erməni quldur dəstələrinin əliyalın azərbaycanlılara qarşı törətdiyi qətliamdan sonra çox sayda dinc əhalinin, o cümlədən 53 yaşlı Cahangir Zeynalovun qırğından xilas olmaq üçün İrana keçmək məcburiyyətində qalması faktının yazıda əksini tapmasıdır.

Yeri gəlmişkən, qeyd olunmalıdır ki, bu problem- erməni vəhşilyindən, qırğınından qurtarmaq üçün azərbaycanlıların, o cümlədən tanınmış ədəbiyyat, mədəniyyət xadimlərinin Bakını tərk edərək İranda müvəqqəti sığınacaq tapması mövzusu mütəxəssislər tərəfindən dərindən və hərtərəfli araşdırılmalı və ermənilərin törətdiyi cinayətlərin ağır nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Bu baxımdan oxucuların diqqətinə təqdim etdiyimiz “Bir ziya” adlı məqalə dövrün olaylarını əks etdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Mehdi Gəncəli,

dos.dr. Mərmərə Universiteti Türkiyyat Araşdırmaları İnstitutunun müdir müavini

Abid Tahirli

filologiya elmləri doktoru

Bir ziya

Bu günlərdə kimsə xəbərini bilmədən, otuz beş ildən bəri Bakü Türk və müsəlman səhnəsində bitəmənna, könüllü surətdə çalışaraq, bu uğurda hər şeydən keçən aktyorlarımızdan Kərbəlayi Cahangir Zeynalov vəfat etmişdir. Kərbəlayi Cahangiri Baküdə tanımayan bir kəs yoxdur. 18 (31) mart hadisəyi-müəssifəsindən sonra başqa türk və müsəlmanlar kimi İrana fərar etmiş, altı ay bir müddət orada yaşamışdır. Son günlərdə İrandan öz yurduna avdət etmiş, xəstələnərək vəfat eyləmişdir.

Ölüm haqdır. Kimsə bunun əlindən təxlisi-giriban edəməyəcəkdir. Kərbəlayi Cahangirin bu surətlə vəfat edərək çalışdığı maarif və xeyriyyə cəmiyyətləri üzvlərinin və aktyor arkadaşlarının və mətbuat xadimlərinin xəbəri olmadan dəfn edilməsi təəssüf ediləcək, bəlkə əfv edilməyəcək birhaldır.

Image result for Cahangir Zeynalov

Zəmanəmiz o qədər keşməkeşli bir hal almışdır ki, kimsə öz yaxın tanışlarından belə olsun, vaxtlı vaxtında xəbər tutamıyor. Kərbəlayi Cahangirin vəfatı və dəfni də bu qəbil olmuşdur. Lakin onun qohum-əqrəbası, vəfatı xəbərini qazətə elanları ilə xəbər verə bilərdilər ki, bizim şəhərimizn adətidir. Nasılsa burasına etina edilməmişdir.

Kərbəlayi Cahangir, otuz beş sənə bir zamandır ki, səhnə və tiyatro işlərində çalışıyor ve öhdəsinə götürdüyü müdhik rolları layiqincə ifa ediyordu. Hacı Qara və Hacı Qəmbər komediyalarının qəhrəmanları dərxatir edilirkən ixtiyarsız olaraq insanın nəzərində Kərbəlayi Cahangir təcəlli ediyor. Son on ildə faciələrdə də iştirak edib, birinci dərəcə baş rollar oynayırdı. Hər nə qədər yaşı altmış beşi təcavüz etmişdisə də, ruhu cavan idi. Vaxtiylə Baküdə təşkil edilmiş “Nicat”, “Səfa” ve “Nəşri- maarif” kimi cəmiyyətlərdə idarə üzvü sifətiylə çalışmışdır.

Kərbəlayi Cahangir, yanılmıyorsam, Azərbaycan səhnəsində ən ixtiyar aktyor idi.

Tanrının rəhmətində olsun.

“Azərbaycan” qəzeti, № 24,

28 təşrini-əvvəl ( oktyabr 1918).

news-inner-user

16837 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türkiyədə yazı taxtasına yazdığım “Azərbaycan” sözü – Şərif Ağayar yazır...
11:40 29 Oktyabr 2020
Düşmənin başına daş salan Əbabil quşları: “Bayraktar”
11:01 29 Oktyabr 2020
Bu mahnı səslənəndə düşmən də atəşi saxlayırdı - Ən məşhur müharibə nəğmələri - Video
09:01 29 Oktyabr 2020
Anar Kərimov: "Dəyərli xalçalarımızı hərraclarda tapmışıq"
18:58 28 Oktyabr 2020
Əməkdar rəssam vəfat edib
18:23 28 Oktyabr 2020
Oljas Süleyemenov Minsk qrupunu tənqid etdi
17:45 28 Oktyabr 2020
Əfsanələr taleyimizi dəyişə bilərmi? - Təbrizdən polemik yazı
17:10 28 Oktyabr 2020
Arif Məlikov haqqında kitab çap olundu
16:25 28 Oktyabr 2020
Böyümür ölü uşaqlar - Günün şeiri
15:12 28 Oktyabr 2020
Teatrşünas alim maaşını orduya köçürdü
14:55 28 Oktyabr 2020
Xalq artisti: "Artıq real film qəhrəmanlarımız var"
14:30 28 Oktyabr 2020
Fransız tərcüməçi Azərbaycan romanından yazdı: “Ona hirslənirdim”
13:44 28 Oktyabr 2020
Uşaqlığımın yay ayları – Pərvanə Bəkirqızı Qarabağdan yazır...
13:01 28 Oktyabr 2020
Bakı kəndlərində nökərçilik etdi, bir qız onu acından ölməyə qoymadı, arvadının çarpayısına qızılgüllər səpdi – Mirzə İbrahimovdan 10 inanılmaz fakt
12:18 28 Oktyabr 2020
85 yaşlı erməninin söylədiyi böyük həqiqət
11:46 28 Oktyabr 2020
Gənc yazar işğaldan azad olunan kəndlərindən danışdı: “Yuxu kimidir!”
11:01 28 Oktyabr 2020
Tanınmış uşaq yazıçısı vəfat etdi
10:10 28 Oktyabr 2020
Fransada yaşayan vəkil: “Burda işsizlik daha böyük problemdir, nəinki erməni məsələsi” – Müsahibə
08:55 28 Oktyabr 2020
Əməkdar artist vəfat edib
19:21 27 Oktyabr 2020
Məşhur serialın qəhrəmanı vəfat etdi
18:50 27 Oktyabr 2020