news-inner
clock10:00 calendar-gray 01 Aprel 2018 view-gray239 dəfə oxunub
view-gray239 dəfə oxunub

Kəlbəcərdə qalan sazım - ESSE

Kulis.Az Kəlbəcərin işğalının növbəti ildönümü ilə əlaqədarkəlbəcərli yazarElşən Əzimin “Saz”essesini təqdim edir.

93-ci ilin yayında qaçqınlardan itirilmiş var dövlətlərinin siyahısını istədilər. Sadəlövh adamlar elə həvəslə yazırdılar ki, guya hər şeyi artıqlaması ilə gətirib verəcəklər. Atam belə şeylərə inanan adam deyil, ancaq o da yazdı, bizim təkidimizlə… Baxdım ki, hər şeyi olduğu kimi yazıb, artırıb - əksiltmədən. Bircə mənim sazımı yazmayıb. “Sazımı niyə yazmadın?” - deyə soruşanda kinayə ilə güldü. Bu gülüşdə həm inamsızlıq vardı, həm əsəb, həm qəzəb…

Və illər keçdi. Bir gün tənqidçi Rüstəm Kamal mənə dedi ki, Kəlbəcərdə qalan əşyalar haqda şeir yazsan maraqlı olar. Yenə ilk yadıma düşən sazım oldu. Ancaq uzun zaman bu mövzuda heç nə yaza bilmədim və bir gün anamın sənədləri yığıb gətirdiyi boxçanın içərisində evin, həyətin, nə bilim daha nələrin açarlarını gördüm, xəyalımda yekə bir qıfılın şəkli canlandı. Rüstəm müəllimin sözü yadıma düşdü. Yenə saz haqda yaza bilmədim. “Qıfıl” şeirini yazdım. (İmzamın az-çox tanınması da elə bu şeirdən başladı.) Saz isə yaddaşımın bir küncündə “Yurd yeri” çalmağındaydı.

Bu sazı atam 86-cı ilin yayında göyçəli Aşıq Cahaddan almışdı. 4-cü sinfi bitirib 5-ə keçmişdim, sevindiyimdən atılıb-düşürdüm. Bu hədiyyə mənim üçün çox gözlənilməz olmuşdu. Çünki evdə mənə saz alınacağı ilə bağlı bir söhbət eşitməmişdim. Həmin gecə yatmadım. Yəqin ki, səhərə kimi dınqıldatdığım sazın səsi evdəkiləri də yatmağa qoymadı. Ancaq elə həmin gecə “Dübeyti” havasından kiçik bir parçanı öyrənə bildim. Tavar saz deyildi, amma cürə də (balaca saz – red.) deyildi. Ona görə də kim mənim sazıma cürə desə inciyirdim.

Kəlbəcərli aşıqların çoxu Tərtər çayı boyunca yerləşən yuxarı kəndlərdəndir. Bizim kənddə aşıq yoxuydu. Dayım və əmim oğlu saz çalmağı bilirdi. Hansının yolu bizə düşsə, sazımı kökləyir, mənə nəsə öyrədirdilər. Hər dəfə də pərdələrin yerini dəyişir, xərəyi aşağı-yuxarı çəkir, “yaxşı saz deyil, şirin səsi yoxdu” deyirdilər. Mənimsə gözümdə öz sazımdan yaxşısı, öz sazımdan gur və şirin səslisi yoxuydu.

Atam da, anam da dil-ədəbiyyat müəllimləridir. Ona görə də yaxşı kitabxanamız vardı. Bu saz alınana qədər şeir oxumazdım. Yaşım az olsa da həm dünya, həm Azərbaycan ədəbiyyatından xeyli roman oxumuşdum. Sazın gəlişindən sonra şeir oxumağa başladım. Çünki havaları yaxşı öyrənmək üçün zümzümə etmək də lazım idi. Atam Vaqifin, Ələsgərin, Səməd Vurğunun, Məmməd Aslanın, Məmməd İsmayılın şeirlərini oxumağı məsləhət bilirdi. Kəlbəcərin el şairlərini sonralar tanıdım.

92-ci ildə orta məktəbi bitirib qəbul imtahanlarına görə Bakıya gəldim. İmtahanlar gecikirdi, iki ay Bakıda qalmalı oldum. Sonra xəbər çıxdı ki, imtahan test adlanan yeni bir üsulla olacaq, ona görə də payıza qalıb. Kəndə qayıtdım. Bakının isti günlərində ciyərim alışıb yananda Arıxana bulağın suyu, axşamlar darıxanda sazım yadıma düşürdü. Avqust olmasına baxmayaraq hava soyuq idi, yağış yağırdı. Bu hava Arıxana bulağın suyuna təşnə olan könlümü soyutmuşdu. Həsrətindən dodağım cadar-cadar olmuş bulaq suyuna gözümün ucuyla da baxmadım. Ancaq başımın havasını saz havası səngidə bilərdi. Evdəkilərlə beş-üç kəlmə kəsib sazımı götürdüm, iki ayın heyfini sazdan aldım. Və sonra…

Sonra da 25 il. 25 ildir ki, xəyalım evimizin uçuqları arasında sazımı axtarır. Nədənsə mənə elə gəlir ki, o kəndə nə vaxt dönsəm, dağılmış divarların, yanmış taxta-tuxtanın arasından sazımın qalıqlarını tapacam. Kiçik bir hissəsini də olsa… Amma o kiçik hissəni də nədənsə simsiz təsəvvür edə bilmirəm. Elə bilirəm o sazın hər qırığına bir sim dolaşıb, küləklərin tərpətdiyi simlər…

Image result for elşən əzim

news-inner-user

15781 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020
Venesiya Film Festivalı əvvəlki qaydada keçiriləcək
17:10 08 İyul 2020
Qarabağda “iki” alıb, sinifdə qaldığım Vətən - Ramiz Qusarçaylıdan şeirlər...
16:23 08 İyul 2020
Kuklada uşaqlar üçün tamaşa
15:37 08 İyul 2020
Məşhur rəssamın əsəri tapılıb
14:59 08 İyul 2020
Azərbaycanda orkestr rəhbəri həbs edildi
14:18 08 İyul 2020
Xəsil adam - İlham Əzizdən yeni hekayə
14:10 08 İyul 2020
Səməd Vurğunun tutdurduğu Xalq yazıçısı: sürgündən qayıdanda arvadı başqası ilə evlənmişdi - İnanılmaz faktlar
13:18 08 İyul 2020
Elzanın başındakı qıjıkimilər - Sərdar Amin yazır
12:36 08 İyul 2020
Türkiyəli aktrisa vəfat etdi
12:01 08 İyul 2020
Bu, Allaha qarşı küfrdür – Gənc şair həmkarını tənqid etdi
11:20 08 İyul 2020
“Üzüklərin hökmdarı” geri qayıdır
10:47 08 İyul 2020
Elzanın yeni şəkli müzakirəyə səbəb oldu - Foto
10:12 08 İyul 2020
Kitabxana maraqlı layihəyə başlayır
09:30 08 İyul 2020
Üzündəki ipəyi qaldıranda oğlum özünü çölə atdı - Bircə atasının ölümündən yazır...
09:00 08 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
18:44 07 İyul 2020
Əfsanəvi musiqiçi vəfat etdi
18:09 07 İyul 2020
Bizim üçün qızılgül – Cavanşir Yusifli yazır...
17:30 07 İyul 2020