news-inner
clock10:08 calendar-gray 28 Fevral 2018 view-gray302 dəfə oxunub
view-gray302 dəfə oxunub

Yer üzünə qonaq gəldiyim gün - Fadil Paşayev

Və ya Kahin Maaya niyə yazığım gəlir?

Fadil Paşayev

Heç vaxt 28 fevralımı ürəyimcə qeyd edə bilməmişəm. Hətta doğma kəndim Dondarlıda da. Arzumdu axı. Hələ ki, gözümdə qalır. Elə ilk doğum ilindən 40 yaşa qədər bu rəqəm daha çox xoşagəlməz anlarla yaddaşımda iz buraxıb. Azərbaycan tarixinə Sumqayıt hadisələri kimi düşən 28 fevralda ermənilər görünməmiş hiyləgərliklə gənclik şəhərində qətl və qarətlər törədib, bizim üstümüzə atdılar. Sonralar isə doğum günüm ərəfəsi Xocalı qətliamı baş vermişdi.

Nə başınızı ağrıdım, bu günü keçirməkdən həmişə qorxmuşam və yenə də o həyəcanı yaşayıram ki, nə isə olacaq. Ona görə bu qənaətə gəlmişəm ki, qədim el adətlərinə riayət edim. Çünki qədim dövrlərin bir çox mədəniyyətlərində uşağın yalnız bir yaşını qeyd edirmişlər. Bu isə doğum günü sayılmırmış. Ad günlərini yalnız fironlar, tanrılar, padşahlar və sonralar isə tanrıların xidmətçiləri olan ən nüfuzlu kahinlər təmtəraqla yad edirmişlər. Məsələn, Kahin Maa doğum günündə Amona sitayişə gələn misirlilərin hədiyyələrini məbədə verməzmiş, özü üçün nəzərdə tutulan yeraltı zirzəmidə saxlatdırarmış. Şişman qarnı və bədheybət sifəti ilə var-dövlətinin quluna çevrilmiş imiş. O hədiyyələr və ərzaqlar isə sonda Osirisə “qismət” olmuşdu. Yazıq və zavallı Maa!!! Onun gününə heç düşmək istəməzdim.

Ümumiyyətlə, doğum günlərinin kütləvi olaraq bayram kimi qeyd edilməsi eramızın I minilliyində yayılmağa başlamışdı. Bax, elə o zamandan ad günlərinin zayını çıxartdılar. İndi də ayrı-ayrı xalqlarda doğum günləri müxtəlif şəkillərdə qeyd edilir. Təsəvvür edin ki, mən Allah eləməmiş, meksikalıyam və kiçik yaşlarımda ad günündə mənim üçün içi konfetlərlə dolu olan kukla düzəldirlər. Pinyata adlı kuklanı elə günə salmalıydım ki, içindəki konfetlər yerə dağılsın və bu konfetlərlə başımı aldatsınlar.

Vyetnamlı olmadığıma da şükür edirəm. Səhv başa düşməyin, xalqı aşağılamaq kimi fikrim yoxdur. Amma bu xalqın ənənəsində ad gününü bayram kimi qeyd etmək vərdişləri yoxdur. Bəndəniz vyetnamlı olsaydı, mamamdan olduğum günü heç veclərinə də almazdılar. Ancaq Tet adlandırdıqları yeni il bayramlarında yaşımın üstünə yaş gələcəyini biləcəkdim.

Texnoloji sahədə inqilab etdiklərinə görə yaponlara rəğbətim böyükdür. Amma və lakin… Qədim Va xalqı (yaponları əvvəlcə belə adlandırırmışlar) doğum günlərini 60 yaşa qədər qeyd etmirlər. Yapon olsaydım, ad günlərimdə quruca olsa da, atamla anamı təbrik edəcəkdilər. Çünki yaponlar hesab edirlər ki, uşaqların dünyaya gəlməsində daha çox əziyyəti olan valideynlərdir. Şəkk-şübhəsiz, yaponlarla qohumluğum olmasa da, həmişə bacılarımın doğum günündə paralel olaraq anamı da təbrik etmişəm.

Almanlara baxmış yaponlara min şükür! Necə deyərlər, das ist fantastic. Das Kind (uşaq) olsaydım, yenə birtəhər dözərdim. Almaniyada 30 yaşını qeyd etmək əsl işgəncədir. Bu ölkədə subay oğlanlar 30 yaşını hansısa meydanı və ya küçəni süpürməklə qeyd edirlər. Dostları isə onun qarşısına müxtəlif zibillər atırlar ki, yubilyarın işi qurtarmasın. Subay alman kişisi doğum günündə əməlli-başlı zibilə düşür. Əgər hansısa əri olmayan qız oğlana öpüş hədiyyə etməsə, vay onun halına. Bir öpücük hər şeyi dəyişir.

Çinli kimi isə hər 28 fevralda metrlərlə ölçülən əriştə yeməli idim. Qarşıma uzun, doğranmamış əriştə dolu qab qoyacaqdılar ki, ilk götürdüyüm uzun əriştə ilə ömrümün müddətini müəyyən edim.

Gəlin, ruslardan çox danışmayım. Bircə onu deyim ki, ruslar doğum günlərini adam kimi 17-ci əsrdən sonra qeyd etməyə başlayıb. O dövrə qədər isə rus kimi doğum günümdə piroqdan yeyib pivədən “şiləməliydim”.

Hə, Tanrıya sonsuz şükürlər olsun ki, nə meksikalıyam, nə alman, nə vyetnamlıyam, nə çinli, nə də rus. Bir azərbaycanlı kimi doğum günümü Dondarlıda keçirmək istəyirəm. Qoyun-quzunun mələşdiyi Qarabaşlının, ya da Sarıyamacın ətəyində. İstəmirəm kahin Maa kimi ad günümdə gözüm Misir Tanrısı Amona, ya da Geb və Nutun oğlu, yeraltı dünyanın hakimi Osirisə dikilsin. İSTƏMİRƏM!!!

news-inner-user

18103 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Baku” jurnalı “Yandeks dzen” platformasında təqdim olunur
18:55 05 Mart 2021
Qadınlar Gününə həsr olunmuş sərgi keçiriləcək
18:01 05 Mart 2021
Qadına görə özünü yandıran məşhur meyxanaçı - Məşədibaba Elçini niyə öldürmüşdü? - Video
17:09 05 Mart 2021
“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn nümayiş ediləcək
16:22 05 Mart 2021
Yanlış tanıdığımız Amerika – Cavid Ramazanov yazır
15:30 05 Mart 2021
Qodar kinodan gedir
14:40 05 Mart 2021
Türkiyəli yazıçı vəfat etdi
13:50 05 Mart 2021
Dahi şairin çap olunmamış şeiri tapıldı
13:01 05 Mart 2021
Ona qarşı “vnimatelni” olmadılar - Yaşar Nurinin fəxri ada həsrət qalan atası - Maraqlı faktlar
12:30 05 Mart 2021
Nənəsi şal örtən, qızı şort geyinən dostum – Şərif Ağayar yazır...
11:44 05 Mart 2021
Lal deyil, amma ömrü boyu danışmır...
11:01 05 Mart 2021
Berlin Film Festivalında Azərbaycan düzəlişi
10:14 05 Mart 2021
Erməni generalını boğan şəhid haqqında roman - İlk hissə
09:00 05 Mart 2021
Acından kirpikləri tökülən, evlənməkdən qorxan, mənzilində yiyəsiz ölən Əməkdar artist
21:00 04 Mart 2021
O, ölümə qaçdığının fərqində deyildi – Cavanşir Yusifli yazır…
18:11 04 Mart 2021
İsa peyğəmbər öldürülməyib: Bunu Quran da təsdiq edir
17:34 04 Mart 2021
Xalça Muzeyi fəaliyyətini dayandırır
16:47 04 Mart 2021
Milli Dram Teatrının mart repertuarı
16:08 04 Mart 2021
Tağıyevin gənc arvadının soyadını götürdü, Nağıyev evini əlindən aldı, bığını qırxdığı üçün nəsli ilə düşmən oldu - Ərəblinskini kim güllələyib?
15:02 04 Mart 2021
Cavanşir Məmmədovun çırtması, pampersli quzu
13:10 04 Mart 2021