news-inner
clock16:50 calendar-gray 25 Dekabr 2017 view-gray405 dəfə oxunub
view-gray405 dəfə oxunub

“Şərikli çörək”i çəkən rejissorun yarımçıq filmi necə tamamlandı? - TƏNQİD

Aliyə

Şamil Mahmudbəyovun “Adam” filmi haqqında

Böyük bir ittifaq dağıldı. İqtisadi - sosial - siyasi platformalar kimi ictimai dəyərlər sistemi də çökdü. Bu dəyişiklik insanların həyatında ciddi boşluq yaratdı. Şamil Mahmudbəyovun “Adam” filminin qəhrəmanı da bu boşluqdan yaranıb. Elmi kommunizmdən dərs deyən Əhməd sosial gərəksizliyindən başqa şəxsi həyatında da tənhadır. Ünsiyyətə möhtacdır. Kiməsə lazım olmaq istəyir. Ona görə, hər gələn zəngdən, hər deyilən vəddən yapışır.

“Adam” qısametrajlı bədii filmi 1996-cı ildə çəkilib. Bu Şamil Mahmudbəyovun son filmidir. Kinorejissor filmin montaj və tamamlama işlərini bitirə bilmədi. Bu işləri rejissorun ölümündən sonra operator Nizami Abbas görüb. Balaş Abbaszadə, Nəriman Əbdülrəhmanlının ssenarisi əsasında çəkilən film 2010-cu ildə tamamlansa da, təqdimatı bu günlərdə baş tutdu.

Aktyor Arif Kərimovun Əhmədi ilə öz evində tanış oluruq. O telefonun dəstəyini götürüb səhv düşən adamla söhbəti maksimum uzatmağa çalışır. Bu kadrdan etibarən tamaşaçı qəhrəmanla bir yerdə adam axtarışına çıxır. Tanış adam. Lakin hamı harasa tələsir, hamı onu unudur, hamının öz qayğıları özünə bəsdir. Onda Əhmədin ağlına parlaq ideya gəlir - xəstəxanaya düşmək. Yalnız belədə dost-tanış onu itirib axtarar, qədir qiyməti bilinər. Bu fikirlə özünü sağlam ola-ola xəstəxanaya yazdıran Əhməd bir neçə gün dostlarının gediş gəlişindən xoşbəxt olur. Lakin tənhalığı yayındırmaq mümkün olmur. Əhməd xəstəxanada gözlənilmədən ölür. Yalnız bu zaman tamaşaçı onun tənhalıq oyunlarının nə qədər ciddi olduğunu başa düşür. Daha doğrusu, başa düşməlidir. Əhvalatın əsas məramı budur.

Lakin seçilən təsvirlər, bu təsvirlərin üstünə yazılan salon musiqisini xatırladan musiqi, “Mozalan”sayağı mizanlar və aktyorların yenə də “Mozalansayağı “kiçikçaplı” oyunları tamaşaçını o məramdan uzaqlaşdırır. Uyğunsuz temporitm Əhmədin tənhalıq oyunlarını 90-ların nostaljisi yanında fona çevirir.

Detallar hansısa mənanı vurğulamaqdansa, tamaşaçını o illərə kökləyir və Əhməd kişi az qala fokusdan çıxır. Halbuki aktyor Arif Kərimovun fizionomiyası bu tənhalığın tutumunu, ağırlığını cızmaq, bu qəribə əhvalatın tragikomizmini çatdırmaq üçün çox uyğun görünür.

Bütün bunlarla bərabər filmin izdiham və qəhrəmanın təsvir olunduğu səhnələrində ətrafdakılarla kontrastda qəhrəmanın həyat ritmi dəqiq çatdırılır. Final isə əhvalata bir işıq gətirmək istəyidir: Əhməd dayını yoluxmağa gələn balaca qız onu axtarır. Bu zaman Əhmədin cənazəsini otaqdan çıxarırlar.

“- Burada nə olub?

- Adam ölüb”

Bu dialoq insanın dəyərini vurğulamaq üçündür. Finala saxlanılan “vuruculuq”dur, əgər tamaşaçını ağrıdırsa, ürəyini nişan almaqdır. Tamaşaçını ağrıtmaqsa, ağlatmaqdan daha çətindir.

“Adam” filmi “kaş ki adam filankəsov bəhmənkəs, filan yerdə işləyən kəs olduğu üçün yox, filan sahədə adının bir dəftərdə olduğu üçün yox, sadəcə adam olduğu üçün dəyərli olsaydı” kimi arzunu tamaşaçılara ötürür. Elmi kommunizmin burada heç bir təqsiri yoxdur.

İnsanlar həmişə seçici davranır - adi insansan , ya məşhursan? Adi vətəndaşsan ya kiminsə qohumusan? Adi rejissorsan ya görkəmli?

Görkəmli rejissor Şamil Mahmudbəyovun son filmi “Adam” adlanır. İllər əvvəl “Əhməd haradadır?” soruşan sovet kinosuna belə bir cavab. Uğurlu və uğursuz tərəfləri ilə “Adam” filmi bir cavabdır. Əhməd burada idi.

news-inner-user
Aliyə

1003 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Azərbaycanlı musiqiçi vəfat etdi
16:20 08 May 2021
Gənc yazardan yeni hekayə: Şlaqbaum
15:39 08 May 2021
Aktyor kitabxananın qonağı oldu
15:01 08 May 2021
Musa Yaquba sevgi və iztirabla - Kamal Abdulla yazır...
14:20 08 May 2021
Çingiz Hüseynovun ən çox sevdiyi 10 roman - Siyahı
13:36 08 May 2021
Xalq şairi Musa Yaqub dəfn olunub - Fotolar
12:37 08 May 2021
Şeir yazmağa Stalinə görə başladı, evli ola-ola bir qadına vuruldu, arvadı sevgilisinə yazdığı şeirləri gizli oxudu – Musa Yaqubun nağıl kimi həyatı
12:30 08 May 2021
Xalq artisti koronavirusdan dünyasını dəyişdi
11:38 08 May 2021
Şuşanın Mədəniyyət paytaxtı elan olunmasının 10 tarixi dərsi
11:10 08 May 2021
Ölən adamdan şair olar? - Gənc şair Fikrət Qocaya şeir həsr etdi
10:35 08 May 2021
Qətlə yetirilmək istərdim: Gecənin qaranlığında... Bıçaqla...
10:05 08 May 2021
2021-ci ilin “Oskar” saxtakarlığı – Sevda Sultanovadan sərt tənqid
09:00 08 May 2021
Jurnalist Fulya haqqında film çəkiləcək
18:56 07 May 2021
Sabir Rüstəmxanlıdan təsirli sözlər: “Əlvida, əziz qardaş!”
18:08 07 May 2021
Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrəyə həsr edilən səhnə əsəri nümayiş olunub
17:46 07 May 2021
“Buynuzdan yazanda kəndi işğal olunan şairlərdən utanırdım” - Musa Yaqubun son müsahibəsi
17:15 07 May 2021
Musa Yaqubun dəfn olunacağı yer bəlli oldu
16:39 07 May 2021
Azərbaycanlı şairin ingiliscə kitabı çıxdı
16:12 07 May 2021
Musa Yaqub vəfat etdi
15:35 07 May 2021
Erməni ilə yeyib-içən Mirişin faciəvi aqibəti – Yeni hekayə
15:21 07 May 2021