news-inner
clock16:50 calendar-gray 25 Dekabr 2017 view-gray267 dəfə oxunub
view-gray267 dəfə oxunub

“Şərikli çörək”i çəkən rejissorun yarımçıq filmi necə tamamlandı? - TƏNQİD

Aliyə

Şamil Mahmudbəyovun “Adam” filmi haqqında

Böyük bir ittifaq dağıldı. İqtisadi - sosial - siyasi platformalar kimi ictimai dəyərlər sistemi də çökdü. Bu dəyişiklik insanların həyatında ciddi boşluq yaratdı. Şamil Mahmudbəyovun “Adam” filminin qəhrəmanı da bu boşluqdan yaranıb. Elmi kommunizmdən dərs deyən Əhməd sosial gərəksizliyindən başqa şəxsi həyatında da tənhadır. Ünsiyyətə möhtacdır. Kiməsə lazım olmaq istəyir. Ona görə, hər gələn zəngdən, hər deyilən vəddən yapışır.

“Adam” qısametrajlı bədii filmi 1996-cı ildə çəkilib. Bu Şamil Mahmudbəyovun son filmidir. Kinorejissor filmin montaj və tamamlama işlərini bitirə bilmədi. Bu işləri rejissorun ölümündən sonra operator Nizami Abbas görüb. Balaş Abbaszadə, Nəriman Əbdülrəhmanlının ssenarisi əsasında çəkilən film 2010-cu ildə tamamlansa da, təqdimatı bu günlərdə baş tutdu.

Aktyor Arif Kərimovun Əhmədi ilə öz evində tanış oluruq. O telefonun dəstəyini götürüb səhv düşən adamla söhbəti maksimum uzatmağa çalışır. Bu kadrdan etibarən tamaşaçı qəhrəmanla bir yerdə adam axtarışına çıxır. Tanış adam. Lakin hamı harasa tələsir, hamı onu unudur, hamının öz qayğıları özünə bəsdir. Onda Əhmədin ağlına parlaq ideya gəlir - xəstəxanaya düşmək. Yalnız belədə dost-tanış onu itirib axtarar, qədir qiyməti bilinər. Bu fikirlə özünü sağlam ola-ola xəstəxanaya yazdıran Əhməd bir neçə gün dostlarının gediş gəlişindən xoşbəxt olur. Lakin tənhalığı yayındırmaq mümkün olmur. Əhməd xəstəxanada gözlənilmədən ölür. Yalnız bu zaman tamaşaçı onun tənhalıq oyunlarının nə qədər ciddi olduğunu başa düşür. Daha doğrusu, başa düşməlidir. Əhvalatın əsas məramı budur.

Lakin seçilən təsvirlər, bu təsvirlərin üstünə yazılan salon musiqisini xatırladan musiqi, “Mozalan”sayağı mizanlar və aktyorların yenə də “Mozalansayağı “kiçikçaplı” oyunları tamaşaçını o məramdan uzaqlaşdırır. Uyğunsuz temporitm Əhmədin tənhalıq oyunlarını 90-ların nostaljisi yanında fona çevirir.

Detallar hansısa mənanı vurğulamaqdansa, tamaşaçını o illərə kökləyir və Əhməd kişi az qala fokusdan çıxır. Halbuki aktyor Arif Kərimovun fizionomiyası bu tənhalığın tutumunu, ağırlığını cızmaq, bu qəribə əhvalatın tragikomizmini çatdırmaq üçün çox uyğun görünür.

Bütün bunlarla bərabər filmin izdiham və qəhrəmanın təsvir olunduğu səhnələrində ətrafdakılarla kontrastda qəhrəmanın həyat ritmi dəqiq çatdırılır. Final isə əhvalata bir işıq gətirmək istəyidir: Əhməd dayını yoluxmağa gələn balaca qız onu axtarır. Bu zaman Əhmədin cənazəsini otaqdan çıxarırlar.

“- Burada nə olub?

- Adam ölüb”

Bu dialoq insanın dəyərini vurğulamaq üçündür. Finala saxlanılan “vuruculuq”dur, əgər tamaşaçını ağrıdırsa, ürəyini nişan almaqdır. Tamaşaçını ağrıtmaqsa, ağlatmaqdan daha çətindir.

“Adam” filmi “kaş ki adam filankəsov bəhmənkəs, filan yerdə işləyən kəs olduğu üçün yox, filan sahədə adının bir dəftərdə olduğu üçün yox, sadəcə adam olduğu üçün dəyərli olsaydı” kimi arzunu tamaşaçılara ötürür. Elmi kommunizmin burada heç bir təqsiri yoxdur.

İnsanlar həmişə seçici davranır - adi insansan , ya məşhursan? Adi vətəndaşsan ya kiminsə qohumusan? Adi rejissorsan ya görkəmli?

Görkəmli rejissor Şamil Mahmudbəyovun son filmi “Adam” adlanır. İllər əvvəl “Əhməd haradadır?” soruşan sovet kinosuna belə bir cavab. Uğurlu və uğursuz tərəfləri ilə “Adam” filmi bir cavabdır. Əhməd burada idi.

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
18:44 07 İyul 2020
Əfsanəvi musiqiçi vəfat etdi
18:09 07 İyul 2020
Bizim üçün qızılgül – Cavanşir Yusifli yazır...
17:30 07 İyul 2020
Bred Pitt yeni filmə çəkilir
16:48 07 İyul 2020
Filmdəki "Kəndimiz" mahnısının ifaçısı dünyasını dəyişdi
16:06 07 İyul 2020
Seymur Baycanın yazısı məşhur türk saytında yayımlandı
15:24 07 İyul 2020
"İmkanlı adamların milli qeyrəti olmalıdır" - Yazıçılar ermənilərin festivala gedən filmindən danışdı
14:45 07 İyul 2020
Tbilisidə Azərbaycan muzeyləri açıldı
14:02 07 İyul 2020
“Qəhrəmanım sənsən” - Natiq Məmmədlinin yeni kitabı çap olundu
13:19 07 İyul 2020
Bakıya yayılan üfunət nəyin mesajıdır?
12:28 07 İyul 2020
Atasını vuranı bağışladı, ölümünə dostu bais oldu, öləcəyini internetdən öyrəndi - Ələkbər əminin kədərli həyatı
11:42 07 İyul 2020
Kür çayını kim xilas edəcək?
11:06 07 İyul 2020
Dindarlar bu şeirə görə gənc şairi hədələyirlər
10:30 07 İyul 2020
Amerikalı aktyor koronavirusdan öldü
10:04 07 İyul 2020
Müslüm Maqomayev adına müsabiqə gələn ilə qaldı
09:51 07 İyul 2020
Pararlel dünyaya səyahət edən xərçəng ata – Etqar Keretdən yeni hekayə
08:58 07 İyul 2020
Tanrının İtaliyaya bəxş etdiyi böyük sərvət: Ennio Morrikone
21:01 06 İyul 2020
Xalq artisti oğlundan yazanları hədələdi
20:40 06 İyul 2020
Kukla Teatrında uşaqlar üçün onlayn tamaşa
18:39 06 İyul 2020
Cənubi Koreya musiqi qrupu dünya rekordu qırdı
18:00 06 İyul 2020