news-inner
clock16:19 calendar-gray 13 Dekabr 2017 view-gray137 dəfə oxunub
view-gray137 dəfə oxunub

Elşad Miridən Qüdslə bağlı şok iddia: “Peyğəmbərin adından...”

İlahiyyatçı Elşad Miri Qüds barədə suallarımızı cavablandırıb. Kulis.az cavabları təqdim edir.

- Qüdsün adı Quranda və peyğəmbərin hədislərində keçirmi?

- Qüds adı nə Quranda keçir, nə də ilk dövr mənbələrində. Çünki Peyğəmbərin yaşadığı dövrdə həmin yerin adı Qüds deyil, İliya idi.

- Məhəmməd peyğəmbərin merac zamanı Qüdsə getməsi və orda peyğəmbərlərə namaz qıldırması fikri nə qədər doğrudur?

- Quranda Məhəmməd peyğəmbərin Meraca getməsi ilə bağlı bircə dənə də olsa ayə yoxdur. Müsəlmanlar İsra ilə Meracı qarışdırırlar. Çünki “İsra” surəsinin 93-cü ayəsində inkarçıların peyğəmbərə belə dediyini bildirirlər: "Göyə qalxmayınca biz sənə inanmayacağıq". Əgər peyğəmbər iddia edildiyi kimi Meraca, yəni göyə gedib-gəlsəydi, deyərdi ki, bəs gedib-gəlmişəm...

Bundan başqa, müsəlmanların Qurandan sonra ən səhih olaraq qəbul etdikləri (mənimsə bu yanaşmanı doğru qəbul etmədiyim) Buxari peyğəmbərin Meraca Məkkədən çıxdığını, Muslim isə Qüdsdən getdiyini iddia edir. Biz hansına inanaq? Bu və digər faktlara əsaslanaraq qəti olaraq deyirəm ki, Merac hadisəsi olmayıb.

- Qüds müsəlmanlar üçün niyə müqəddəsdir?

- Müsəlmanlar peyğəmbərlə birlikdə 3 ilə yaxın həmin bölgəyə üzlərini tutub namaz qıldıqlarına, ibadət etdiklərinə görə Qüdsü dəyərli hesab edir. Başqa səbəbləri də, Meracı həmin yerlə əlaqələndirmələri, “İsra” surəsinin 1-ci ayəsindəki Məscidul-Əqsa deyilən məscidin bugünkü Qüdsdə olan məscid olduğunu iddia etmələri, guya peyğəmbərin digər bütün peyğəmbərlərə orada namaz qıldırması kimi məsələlərdir. Halbuki bu gün də orada Məscidul-Əqsa adlı məscid yoxdur. Özüm bu il orda olmuşam. Orda iki məscid var. Birinin adı Qubbətus-Saxra, digəri isə Məscidul-Qiblədir. Bunlar da peyğəmbərin sağlığında olmayan məscidlərdir.

- Qüdsün ilk qiblə olması doğrudurmu və nə zamandan bu qərar ləğv edilib?

- Müsəlmanların ilk qibləsi Kəbədir. Təəssüflər olsun ki, bu gün Qüdsü ilk qiblə kimi təqdim edirlər. “Bəqərə” surəsinin 143-cü ayəsində: "Əvvəl üz tutduğun qibləni ancaq ona görə təyin etdik ki", - deyilir. Deməli, Qüdsdən əvvəl müsəlmanların üz tutduqları qiblə Kəbə olub. “Ali-İmran” surəsinin 96, “Həcc” surəsinin 26-cı ayələrindən də bu aydın olur.

- Qüdsün müsəlmanlar üçün Məkkə və Mədinədən sonra üçüncü müqəddəs şəhər olması fikrinin dini əsası varmı?

- Bu fikir çox sonralar ortaya çıxıb. Peyğəmbərin vaxtında bir daha qeyd edirəm ki, orada hansısa məscid olmayıb. Məscidul-Əqsa kimi bilinən Qubbətus-Saxra məscidinin tikintisi Əməvi xəlifəsi Abdulməlik bin Mərvan (685 - 705) tərəfindən başladılıb, oğlu I Vəlid (705 - 715) dövründə yekunlaşıb. Bunun da səbəbi var idi. Çünki həmin dövrdə I Xəlifə Əbubəkrin nəvəsi Abdullah bin Zubeyrin özünü Məkkədə xəlifə təyin etməsindən sonra Qubbətus-Saxra adlı məscid inşa edilir, sonra peyğəmbərin adından sizin qeyd etdiyiniz 3-cü məscid hədisi uydurulur və insanlar Kəbəyə deyil, Qubbətus-Saxranı ziyarət etməyə yönləndirilir...

- Məhəmməd peyğəmbərdən öncə gələn bütün peyğəmbərlərin Qüdslə əlaqəsi var. Müsəlmanların digər peyğəmbərlərə ehtiramını nəzərə alsaq bu fakt Qüdsü müqəddəs hesab etməyə bəs edirmi?

- Bu iddia tamamilə doğru qəbul edə bilmərik. Çünki bizə məlum olanlardan çox məlum olmayan peyğəmbərlər var. Məlum olan peyğəmbərlərin həmin bölgə ilə əlaqələndirilməsi həmin ərazinin bəşərin ilk məskən saldığı məkanlardan biri olması ilə əlaqəlidir.

Həmin yer müsəlmanlar üçün olduğu qədər xristianlar üçün də dəyərlidir və önəmlidir.

Yəhudilər üçün önəmi Süleyman məbədinin orada olmasıdır. Halbuki yəhudilər Süleymanı peyğəmbər yox, sadəcə kral olaraq qəbul edirlər.

Dünya Sionist təşkilatının mərkəzi də Qüdsdədir.

Xristianlar üçün Tanrının seçdiyi şəhərdir. Xristianlıq tarixinin başladığı yerdir. İsa peyğəmbərin qanının axdığı şəhərdir. Onlar üçün tarixin başladığı və bitəcəyi şəhərdir. Onlar həmin şəhərə Hacı olmaq üçün gəlirlər. Xristianların müqəddəs adlandırdıqları Müqəddəs Qəbir kilsəsi, İsa peyğəmbərin əl izi və sair kimi dəyərləri var.

- Belə çıxır Qüds müsəlmanlardan çox xristianların və yəhudilərin şəhəridir?

- Bu gün Qüdsdə məhəllələrdən biri erməni məhəlləsi, biri yəhudi, biri ərəb, digəri də yunan məhəlləsidir. Həmin şəhər hər 3 dinin nümayəndələri tərəfindən idarə olunmalıdır.

- Deməli Qüds müsəlmanlar üçün müqəddəs deyil.

- Orada yaşayan yerli insanların müsəlman olmalarını nəzərə almaq lazımdır... Ümumiyyətlə müqəddəs olan, yəni Quddus ancaq Allahdır.

news-inner-user

15792 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020
Uşaq təbəssümü
12:53 09 İyul 2020
Qorxu və təşviş insanı necə formalaşdırır? – Nazlı Əmirova ekzistensializmdən yazır...
12:30 09 İyul 2020
Bəhram Bağırzadənin həyat yoldaşı: "Hələ danışa bilmir"
11:48 09 İyul 2020
Cinsi yanğısını Facebookda söyüşlə soyudanlar
11:19 09 İyul 2020
Son 200 ilin ən yaxşı qəzəli – Mətn
10:46 09 İyul 2020
Elton Conun şərəfinə sikkə hazırlandı
10:09 09 İyul 2020
Sovet ordusunda üsyan edib almanlar tərəfə keçən azərbaycanlı - Amerikadan yazırlar...
09:01 09 İyul 2020
Moskvada teatrlar avqustun 1-dən açılır
18:54 08 İyul 2020
Uşaq tabutunda basdırılan kişi - Günel Natiqdən yeni hekayə
18:22 08 İyul 2020
Son 10 ilin ən yaxşı qorxu filmləri - Siyahı
17:49 08 İyul 2020