news-inner
clock15:05 calendar-gray 02 Noyabr 2017 view-gray185 dəfə oxunub
view-gray185 dəfə oxunub

Avropaya getməkdən imtina edən əfqanlar - VİDEO

Sevda Sultanova

Vaxtaşırı bu suallarla güman ki, çoxumuz üz-üzə dayanırıq: Mənən ayaqda dayanmaqdan ötrü nələrə tutunmalı? Bizi ekzistensial xiffətə məhkum edən Azərbaycan reallığından necə qorunmalı?

Adətən gəldiyim ümumi nəticə bu olur ki, həyata tutunmaq, amansız gerçəklikdən qorunmaq üçün mütləq nəsə bir ideyan, başqa cür desəm alternativin olmalıdır. İdeya sözünü yuxardakı fikrilərimin kontekstini nəzərə alaraq, onu heç də böyük anlamla yükləmək istəmirəm. Niyə? Sosial-ailə konflikti zəminində baş verən intiharları, cinayətləri nəzərə alsaq, burda söhbət hər şeydən əvvəl adı məişət situasiyasında yaşamağa güc verən ideyadan gedir. Bu nə kimi ideyalar ola bilər?

Sualın daha dəqiq cavabını BBC-nin bu il ekranlaşdırdığı ”Əfqanıstan bağbanları” sənədli filmi verir.

Yarım saatlıq filmdə sadə əfqanlar təsvir olunur.

Filmin qəhrəmanlarından biri professor Omar və xanımıdır. O arvadıyla bütün ömrü boyu Kabildə yaşayıb.

Müharibəyə, həyatlarına təhlükə olmasına baxmayaraq ölkəni tərk etməyiblər. Sevgiylə, qibtəolunası tutquyla yaşadıqları ərazidə təbiətin qayğısına qalırlar. Kiçik həyətlərində növbənöv güllər becərir, heyvanlar saxlayırlar.

Digər qəhrəman Kabil yaxınlığındakı məşhur Babur park kompleksinin baş bağbanı Əbdül Lətif Kohistanidir. O, uzun illərdir burda işləyir, hər bitkiyə doğma övladının qayğısına qaldığı kimi qalır.

Filmin başqa bir qəhrəmanı Həmidulla adında gənc oğlandır.

Onun yaşıdlarından çoxu dinc, yaxşı həyatdan ötrü Avropa ölkələrinə köç edib.

O, isə hər an ölümlə üz-üzə qalacağını bilə-bilə burda yaşamağı seçib. Hətta Taliban hücumları zamanı yaxın dostlarından birinin itirməyi belə onun fikrindən daşındırmayıb.

Həmidulla mənəvi ağrısını ideyaya çevirərək bağ salmağa başlayıb.

Universitetdə təhsil alan gənc hər gününü son gün kimi yaşayır. Hər əkdiyi, suladığı gülə son dəfə quluq edirmiş kimi qulluq edir.

Bu adamlara güc verən, onları ümidli edən, həyatdan soyutmayan sarıldıqları ideyadır, sevgidir. Bütün baxdıqda bağ salmaq, gül əkmək kiçik nəsnədir, hətta sadəcə məişət hadisəsidir, fəqət mahiyyətcə bəşəridir, insanidir. Çünki onlar böyük cəhənnəmdə öz kiçik cənnətlərini yaradırlar, müsbət enerji qaynağına çevirirlər. Öz kiçik, sevgi dolu dünyaları ilə şərə müqavimət göstərirlər.

Bu da özlüyündə bir mübarizə növüdür əslində.

Sadə əfqanlar təcrübləriylə mühüm bir şeyi anladır: ideya olmayanda və bu ideya sevgiyə söykənməyəndə həyat məzmununu itirir, şərə məğlub olmaq şansın artır və onun qarşısında əliyalın dayanmalı olacaqsan.

...Bu fikrin kinematoqrafiyada uğurlu bədii həllərindən biri fransız rejissoru Rober Bressonun “Dustağın həbsxanadan qaçışı” filmində əksini tapıb.

Faşistlər tərəfindən həbs olunan Fonten həbsxanadan qaçmağa hazırlaşır. Hətta əsirlərdən biri qaçmaq cəhdinə görə edama məhkum olunanda belə o, fikrindən dönmür, ciddi nəzarətin olduğu həbsxanada səbirlə, təmkinlə qaçışa hazırlıq görür. Və niyyətinə çatır.

Real hadisələrə əsaslanan ekran əsəri Fransa Müqavimət Hərəkatının üzvü Andre Devinyinin memuarları əsasında çəkilib.

Bresson bu mühüm həqiqəti təsvirin diliylə ustalıqla anladır: Azadsansa, ideyan varsa onu ən kiçik məkanda, ən məhdud şərtlərdə belə gerçəkləşdirə bilərsən.

Bu kontekstdə maraqlı bir faktla məqaləmi yekunlaşdırıram. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı məşhur italyan rejissoru Roberto Rosselini rəsmən Vittorio Mussloninin rəhbəri olduğu kino-şirkətdə çalışırdı. Və orda çalışdığı müddətdə gizlin antifaşist məzmunlu reportajlar hazırlayırdı.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Kaliforniya Universitetinin professoru: “Azərbaycan həkimlərinə inanın!” – Sual-Cavab
06:25 03 Aprel 2020
Atatürkü “təhqir edən”, ölkədən qaçarkən öldürülən məşhur yazıçı – Həyat Hekayəti
21:00 02 Aprel 2020
Xalq artisti həmkarlarını tənqid atəşinə tutdu: "Belə şeyləri cılız görürəm"
18:51 02 Aprel 2020
Koronavirusa qeyri-adi münasibət - Fotolar
18:45 02 Aprel 2020
Görünmür qəlbinə taxdığın üzük - Yeni sevgi şeirləri
17:57 02 Aprel 2020
Bəhram Bağırzadə evdən müsabiqə keçirəcək
17:02 02 Aprel 2020
Bakıda onlayn sərgi
16:21 02 Aprel 2020
“Bizi birləşdirən mədəniyyət” layihəsinin musiqi axşamları təqdim edilib
15:42 02 Aprel 2020
Koronavirus xəstələrinin kimliyi niyə açıqlanmır? - Psixoloqla aktual müsahibə
15:03 02 Aprel 2020
Məşhur rəssam vəfat etdi
14:42 02 Aprel 2020
Karantin qaydalarını pozan avaralar
13:58 02 Aprel 2020
“Şirvanşah I Xəlilullah” adlı tamaşa onlayn nümayiş ediləcək
13:40 02 Aprel 2020
Brilliant Dadaşovadan şok açıqlama: "Təbiət tərbiyəsizlərdən təmizlənir"
13:00 02 Aprel 2020
Əsgərinin ayağını yuyan, ermənilərin səhər düzülüşünü videoya çəkən, alay komandirinin oğlunu girov gətirən polkovnik – Maraqlı faktlar
12:11 02 Aprel 2020
Hacıkənddə karantin
11:40 02 Aprel 2020
Cazın əfsanəsi vəfat etdi
11:09 02 Aprel 2020
"Eurovision" tarixində gözlənilməz yenilik
10:15 02 Aprel 2020
Tanınmış bəstəkar vəfat etdi
09:40 02 Aprel 2020
Azərbaycanlı kinoşünasdan karantin günlərində baxılası 150 film - Siyahı
09:01 02 Aprel 2020
Aqil Abbas haqqı
20:58 01 Aprel 2020