news-inner
clock16:18 calendar-gray 06 Oktyabr 2017 view-gray245 dəfə oxunub
view-gray245 dəfə oxunub

"Nobel komitəsi söyüş qoyub ki..."AÇIQLAMA

2017-ci il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatının qalibi yapon əsilli Britaniya yazıçısı Kazuo İşiquro oldu. Keçən il mükafatın Bob Dilana verilməsi ədəbi çevrələrdə narazılıq yaratmışdı. Budəfəki seçimi çoxları ədalətli hesab edir və ədəbiyyat naminə uğurlu bir seçim olduğunu düşünür.

Nobel komitəsinin seçimi nə qədər ədalətlidir? Kazuo İşuquro bu mükafata layiqdirmi?

Kulis.az Azərbaycan yazarlarından məsələ haqqında münasibət öyrənib. Cavabları təqdim edirik.

İlqar Fəhmi

Murakami daha maraqlıdır. Onların deyəsən Murakami ilə şəxsi qərəzliyi var, söyüş qoyublar ki, verməyəcəklər ona...

Mən neçə ildir Haruki Murakaminin Nobel alıb-almayacağına azarkeşlik edirəm. Və düşünürdüm ki, əvvəl-axır Nobel komitəsi bəzi stereotipleri sındıracaq. Amma görünür ki, biz şərqlilər stereotip əsiri kimi təqdim olunmağımıza rəğmən onlar daha konservativdirlər. Murakamiyə heç cür ciddi yazıçı statusu vermək istəmirlər. Çünki əsərləri çox oxunur, kütləvi yazıçı möhürü var üstündə. Lakin onun əsərlərini heç vaxt kütləvi ədəbiyyat hesab eləməmişəm. Həm də tək mən yox, ümumiyyətlə bir çox tanınmış ədəbiyyat xadimləri Murakamini zahirən sadə, daxilən dərin yazıçı kimi qəbul edirlər. Ancaq görünür ki, Nobel komitəsinin onunla nəsə şəxsi qərəzliyi var, ya nəsə başqa səbəb var, bilmirəm...

O ki, qaldı Kazuo İşiquroya, o da yaxşı yazıçıdır, maraqlı romanları var, ancaq zənnimcə Murakami zirvəsinə çatmağına hələ çox var. Murakaminin yazıçı təxəyyülü və yazı stixiyası bu saat dünyada çox nadir yazıçılarda var...

Nəriman Əbdürrəhmanlı

Ötən il Bob Dilanın mükafata layiq görülməsini nəzərə almasaq, Nobel Komitəsinin seçiminə çoxdandır ki, təəccüblənmirəm. Komitənin öz kriteriyaları var, o kriteriyalar da əksər hallarda mütəxəssislərin və oxucuların fikri ilə üst-üstə düşmür. İşiquronun yaradıcılığıyla ümumən tanışam, cəmi bir əsərini oxumuşam. Yüksək peşəkardır, amma ingilis dilində, ingilis dünyagörüşüylə, əsasən ingilis həyatından (ilk əsərləri istisnadır, amma o əsərlərdə də yapon yox, qərbli təfəkkürü hakimdir) yazdığına görə, ruhən məni çəkməyib. Mənə görə, bu dəfə mükafat yapon yazıçısına yox, yazıçıya verildi, bu da ən pis variantlar arasında ən yaxşısıdır...

Aqşin Yenisey

Ankarada getdiyim kitab dükanlarında kitabına rast gəlməmişəm indiyə kimi. Heç Bakıda yapon ədəbiyyatı antologiyası hazırlayanda da belə bir yazıçı ilə qarşılaşmamışdım, deyəsən. Təsadüfən qabağıma çıxmasa, İşuquro Nobel mükafatı alıb, ay aman, tez qaçım oxuyum deyə də axtarmayacağam. Oxunası xeyli ciddi kitab var.

Seyfəddin Hüseynli

Kazuo İşiquronun Nobel mükafatı qazanması düşünürəm ki, bir neçə baxımdan əhəmiyyətli hadisədir. Birincisi, keçən il Bob Dilana mükafat verilməsi dünyada müəyyən ədəbi dairələrdə Nobelə qeyri-ciddi münasibəti formalaşdırırdı. Düşünürdülər ki, mükafat sağa-sola paylanır, ciddi imzalardan yan keçir, qeyri-ciddi meyllərlə bağlıdır. İkincisi, ənənəvi bir fikir var ki, Nobeli siyasi amillərə görə verirlər. Amma bu dəfə izlədiyim qədəri ilə əksəriyyətində bir mənalı mövqe vardı ki, bu artıq ədəbiyyatdır, mükafat ciddi nasirə verilib. Düzdü, İşiquroya rəqib olanlar mükafatın seçimində mübahisələr doğura bilər. Hesab edirəm ki, bu da normaldır. Ancaq ədəbiyyat naminə deyə bilərik ki, İşiquro müasir dövrün ən ciddi ədiblərindən biridir. Ədalətli seçim olmağına gəldikdə isə, düşünürəm ki, bizim ədalət anlayışımızla Nobel komitəsinin ədalət anlayışı üst-üstə düşməyə bilər. Bu da aydın məsələdir. Ədəbiyyatın mənafeyi baxımından hesab edirəm ki, Nobel komitəsi mümkün qədər ədalətli davranıb. Kazuo İşiquronu normal səviyyədə mütaliə etmişəm. Orta statistik ədəbiyyat adamı nə qədər oxuyubsa, mən də İşiquronu o qədər mütaliə etmişəm. Sonuncu romanı “Dəfn olunmuş nəhəng” müasir romançılıqda yeni bir xətdir. Roman indiki nəsr texnikasında çox ciddi bir hadisə sayılır. Bəzən “Məni tərk etmə”, “Məni qoyub getmə” kimi tərcümə olunan romanını isə əksəriyyətimiz oxumuşuq. Məncə, o roman “Buraxma məni” kimi tərcümə olunmalıdır. Və o romanla Kazuo İşiquro nəyə qadir olduğunu göstərib. Ədəbiyyatçılar, tənqidçilər bu romanı misal çəkərək onu dövrün ən yaxşı müəllifləri sırasına aid edirlər. Düşünürəm ki, İşiquronun yaradıcılığını daha geniş öyrənmək istəyi Nobelin ona verilməsi səbəbi kimi göstərilən “insan düşüncəsinin dərinliklərinə varmaq” motivi ilə daha əhəmiyyətli olacaq. Həm də yazıçının tənqidçilərinin dediyinə görə, Kazuoda Dostoyevski ənənələrinin, üslubunun təsiri var. Və İşiquronun yazdıqları Dostoyevskinin yaradıcılığında təzə səhifə açacaq.

Etimad Başkeçid

Kadzuo İşiquronun yalnız bir romanını oxumuşam, o da Saday Budaqlının tərcüməsində. “O günlərdən qalanlar” adlanır. Gözəl əsərdir. Sözsüz, başqa kitablarını da oxuyacağam. Bir oxucu və qələm adamı kimi Nobel komitəsinin builki seçimindən razıyam.

news-inner-user

18049 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Həkimlərin əməliyyat masasında qoyub qaçdığı Nəzakət Məmmədova: Əri onu hər gün döyürdü
12:37 28 Fevral 2021
Karvan dayandı - Ənvər Məmmədxanlının hekayəsi
16:47 27 Fevral 2021
Azərbaycanlı rəssamın əsəri Türkiyə Prezidentinə hədiyyə edildi - Foto
15:31 27 Fevral 2021
Azərbaycan yazıçıları Sankt-Peterburqun nüfuzlu ədəbiyyat müsabiqəsində - İlk dəfə
14:16 27 Fevral 2021
Məşhur klarnetçiyə ağır itki
13:04 27 Fevral 2021
Özünü efirə satmaq istəyən Xatirə İslam
12:30 27 Fevral 2021
Yazıçımızın Fransada romanı çıxdı
11:29 27 Fevral 2021
"Washington Post" Azərbaycan mətbəxindən yazdı
10:32 27 Fevral 2021
Cəfər Cabbarlı bu filmdə nəyə etiraz edirdi? – “Sevil”in kadrarxası
09:00 27 Fevral 2021
Çağırdım bir qadını qızlıq familyasıyla - Akif Əhmədgildən şeirlər
21:00 26 Fevral 2021
Rübabə Muradovanın qızı vəfat etdi
18:12 26 Fevral 2021
Rəmişdən xəbər var
18:07 26 Fevral 2021
Xocalı soyqırımına həsr olunmuş sərgi keçirildi
17:46 26 Fevral 2021
Bu filmlərə ağlamadan baxmaq olmur - Siyahı
17:01 26 Fevral 2021
58 illik türmə muzeyə çevrildi - Foto
16:21 26 Fevral 2021
Qadın obrazı olmayan əsər
15:40 26 Fevral 2021
Sevgilisi damarlarını doğradı, xanımı ona görə intihar etdi – Azərbaycanlı yazıçının film kimi həyatı
15:00 26 Fevral 2021
Xocalıdan olan yazıçının faciə ilə bağlı hekayəsi - Mətn
14:10 26 Fevral 2021
Okan Bayülgen həbs olunur
13:25 26 Fevral 2021
"Xocalı fəryadı" kompozisiyası təqdim olunacaq
12:37 26 Fevral 2021