news-inner
clock17:28 calendar-gray 19 Sentyabr 2017 view-gray236 dəfə oxunub
view-gray236 dəfə oxunub

Pol Osterin yeni romanı nədən bəhs edir?

Pol Oster həyatla zarafatlaşmaqdan çəkinməyən yazıçıdır. Əsərlərində personajlar yaradır, sonra isə kefi istədiyi kimi onların həyatını məhv edir, öldürür. Bəxt oyunları oynayırcasına onların varlıqlarını başqalaşdırır. Son dövr əsərlərində bu üslub daha da qabarıqlaşıb. Yeddi illik fasilədən sonra yazılan “4 3 2 1” romanının baş personajı Arçibald İsaak Ferqusonun həyatının ehtimal olunan dörd variantını yazır. Ferquson da eynilə Oster kimi 1947-ci ildə Nyu-Cersidə doğulub. Mərkəzi Avropadan köçmüş yəhudi əsilli bir ailədəndir. Bütün bu oxşarlıqlara baxmayaraq, Oster qəhrəmanı ilə özünü eyniləşdirmək istəmir: “Mən Arçi deyiləm, bu kitab da avtobioqrafiya deyil. İkimiz də eyni zaman dilimində və coğrafiyada yaşasaq da, fərqli adamlarıq.”

Tənqidçilərin fikrincə, “4 3 2 1” Osterin ən yaxşı romanlarından biridir. Bənzərsiz bir struktura malik olduğunu nəzərə alsaq, bu kitabın böyük uğur qazanmaq üçün yazıldığı hiss olunur. “Həmişə yeni yazdığımla əvvəlki yazdığımı unutdurmaq istədim. Əvvəlkiləri yenidən dəyərləndirməyi, yazmaq və yazmağın funksiyası barəsində düşüncələrimi yenidən dəyərləndirməyi, romanlara, bioqrafik əsərlərə, hətta bir məqaləyə belə yeni tərəfdən baxaraq özümü çətinə salmağa çalışdım.”

Həyat yoldaşı Siri Hustvedta həsr etdiyi bu roman Osterin həm ən uzun (960 səhifə), həm də ən səmimi əsəridir. “Bu kitabı kor kimi yazdım. Cümlələrlə rəqs edərkən növbəti cümlənin nə olacağını bilmirdim.” Bütün bunların nəticəsində ortaya çıxan əsər yazıçının ən qarışıq əsəridir.

Kitabın ümumi havasında “gözlənilməzlik” teması da hiss edilir. Onsuz da Oster deyir ki, “gözlənilməzlik” mənim həyatımın bir hissəsidir: “Kitablarımda gizli, ya da teleolojik şərhlər yoxdur. Hekayələrimi dünyanı başa düşdüyüm şəkildə izah etməyə çalışıram.” Yazıçı öz həyatından iki fraqmenti də bölüşür. Birincisi on dörd yaşın olanda baş verən bir hadisədir. Dostları ilə kampa gedirlər və ildırım fırtınasına düşürlər. Bu fırtınada dostlarından biri ölür. “O gün insanın başına hər an hər şeyin gələ biləcəyini anladım.” Digər fraqment isə atasını itirməyi ilə bağlıdır. Atası 66 yaşında cinsi əlaqə zamanı vəfat edir.

“4 3 2 1” Osterin həyatından fərqli yönləri özündə ehtiva edir. Məsələn, idmana olan marağı da bunlardan biridir. “On altı yaşım olanda peşakar beyzbolçu olmaq istədim, amma qısa müddət ərzində fikrimi dəyişdirib dəyərli kitablar oxumağa başladım. Xeyli qıza aşiq oldum. Siqaret çəkdim, sərxoş gəzdim, fərqli təcrübələr yaşadım. Kəsəsi, yetkinliyə yenicə qədəm qoyan iştahlı bir gənc idim. Daha sonra yenidən başa düşdüm ki, mənim üçün bu həyatda beyzbol oynamaq qədər maraqlı heç nə yoxdur.”

Osterin ictimai-siyasi ayıqlığı da həyatında da, əsərlərində də aydın görünür. “4 3 2 1” romanı XX əsrin tarixi reallıqlarını əhatə edir və bunu anlatmağa çalışır: Amerikada heç nə dəyişmir. Oster deyir: “Yeni hakimiyyət irqi ayrı-seçkiliyi şiddətləndirir.” Donald Trampın isə həm ölkəyə, həm də dünyaya böyük bir təhlükə olduğunu düşünür. Yazıçı Çin və Türkiyə kimi jurnalistlərin həbs olunduğu ölkələrə səyahət etməyi rədd edir.

Sim-sim.az

news-inner-user

18493 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Fransız rəssamın əsəri 30 milyon dollara satıldı
19:00 19 Aprel 2021
Nazirliyin film layihələri müsabiqəsinin seçim mərhələsi başa çatıb - Siyahı
18:07 19 Aprel 2021
Evli ola-ola sevdiyi nişanlı qız kim idi? – Məşhur şairin bacısı qəbiristanlıqda onun ən böyük sirrini açdı - Reportaj
17:16 19 Aprel 2021
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradılıb
16:35 19 Aprel 2021
Aşıq Ələsgər yaradıcılığı Belarus portalında
15:54 19 Aprel 2021
Hara baxır axı bu polislər? – Amildən yeni minimalist şeirlər
15:12 19 Aprel 2021
Özünü tanımaqda çətinlik çəkən Seymur – Sevda Sultanova yazır...
14:32 19 Aprel 2021
Xanım, 100 manat və huşsuz kişi - Yeni hekayə
13:44 19 Aprel 2021
Yazıçılar Birliyinə üzv olanda atası dəvə kəsdi: Məşhur şairin maraqlı həyat hekayəti
13:01 19 Aprel 2021
Flora Kərimovanı Allahsız edənlər
12:09 19 Aprel 2021
Ay gecikən məhəbbətim – Günün şeiri
11:25 19 Aprel 2021
Hosteldə ölən qızları söyənlər
10:39 19 Aprel 2021
Tanınmış aktyor vəfat etdi
09:29 19 Aprel 2021
Şövkət Ələkbərovanın gəlini: “KQB” ərinin intiharından danışmağı ona qadağan eləmişdi” - Müsahibə
08:58 19 Aprel 2021
Eldar Quliyev dəfn olunub - Foto
15:43 18 Aprel 2021
Müharibədən əvvəl fotoqraf işləmiş Milli Qəhrəman: Film kimi həyat və filmin özü
10:30 18 Aprel 2021
Sabir Əhmədli işğaldakı rayonuna necə qayıtdı?
16:32 17 Aprel 2021
Sirk ustaları bir araya gəldi
14:19 17 Aprel 2021
Şəhid polkovnikin təsirli piano ifası yayıldı - Video
13:28 17 Aprel 2021
Əsəbi gün - Humay Quliyevanın yazısı
12:30 17 Aprel 2021