news-inner
clock17:22 calendar-gray 02 İyul 2017 view-gray609 dəfə oxunub
view-gray609 dəfə oxunub

Əziz Nesinə heyvan deyən kim idi? – SiVAS QƏTLiAMI

Kulis.az Mirmehdi Ağaoğlunun “Əziz Nesinin ölüm qorxusu və ya Sivas qətliamınında yaşananlar” yazısını təqdim edir.

2 iyul 1993-cü il.

Sivas. Madımak oteli.

Pir Sultan Abdal Şənlikləri yarıda kəsilib. Günorta namazından sonra məscidlərdən çıxan qəzəbli kütlə indi də oteli mühasirəyə alıb. 500 nəfərlik kütlə 15000 olub.

Polis müdaxilə etmək gücündə və arzusunda deyil. Sonrakı təhlillər də göstərdi ki, nə polis, nə də əsgər gərəkli tədbirləri görməyib. Nümayişçilər oteli yandırırlar.

Qəzəbli dindarlar otelə sığınmış, əksəriyyəti yazıçı, şair, aşıq olan qrupa cəhənnəm əzabı yaşatmaq fikrindədilər.


Otel qaranlıqdır. Yalnız aşağıdan qalxan qan kimi qırmızı alov dilimləri ara-sıra ətrafı işıqlandırır, divarlarda xilas üçün çarpışan həyəcanlı insanların qaçan kölgələri əks olunur.

Otel otaqlarını, dəhlizləri qatı, boğucu tüstü bürüyür. Nəfəs almaq mümkün deyil. Hələ taqəti olanlar qonşu binaya atılıb xilas olmaq istərkən ölənlər var.

Böyük yazıçı isə sakitdir. Təmkinlidir. Yanında yazıçı Lütfü Kaleli var.

Öləcəklərini düşünürlər. Lütfi Kaleli həyəcanla “ölürük, abi, ölürük, abi” deyir.

Əziz Nesin də təmkinlə “öləcəyiksə, öləcəyik” cavabını verir.

Lütfü Kalelidən xahiş edir ki, onu çarpayıya uzandırsın: “ Sayın Kaleli, məni bu yatağa uzat, cəsədimizi bu qaragüruh meyidimizi yaraşıqlı görsün”.

Yazıçı istəmir öləndən sonra büzüşmüş, əl-qolu qatlanmış, bir küncə sığınmış cəsədini görüb “qorxaraq öldü” desinlər.

Amma bu, mümkün deyil. Taqəti qalmayıb. Boğulmaqdan özünü güclə saxlayır. Nəfəs alıb verə bilmir. Yataqda qıvrılır.

Əziz Nesin sağ qalmaqdan çox ölüncə qorxaq bir şəklə düşəcəyindən ehtiyat edir və buna görə də şərəfli bir ölüm üçün çarpışır.


Birdən Lütfü Kaleli pəncərəyə yaxınlaşır. “İmdad!” deyə bağırır. Nümayişçilər bağıranın məmur olduğunu zənn edib yanğınsöndürən maşının yaxınlaşmasına icazə verirlər.


Yanğınsöndürən maşının nərdivanları pəncərəyə yaxınlaşır. Birinci 78 yaşlı yazıçı qalxır pəncərəyə. Taqətsizdir. Kaleli qolundan tutub. Pilləkənləri otura-otura düşür.

Aşağıdakılar pilləkənlərdən düşən dünyaca məşhur ateist yazıçını tanıyırlar. Bağırtılar yenə yüksəlir.

Bir müddət əvvəl Salman Rüşdinin “Şeytan ayələri” əsərini türkcəyə çevirəcəyini bəyan eləmişdi. Artıq “Aydınlıq” qəzetinin bir neçə sayında romandan tərcümələr getmişdi. Sivaslıları qəzəbləndirən də ateist yazıçının bu tədbirdə olması idi.

Aşağıda pillələrin yanında dayanmış orta yaşlı, saqqallı, Nəcməddin Ərbakanın rəhbər olduğu “Rifah” partiyasının üzvü olan Cafer Özçakmak da pilləkəndən düşənin Əziz Nesin olduğunu görüb bağırır: “Əsl öldürüləsi heyvan budur. Öldürün onu!” Xilasedici çaşqınlıq içində geri çəkilir.

Dəhşət. Əziz Nesin nə etsin?

Ömrü boyu dinə inanmayan bir adam indi dini səhnə iştirakçısına çevrilib. Xilasedici nərdivan sanki sirat körpüsüdür.

Arxada alovun udduğu cəhənnəm kimi bir otel, qarşıda linç olmaq təhlükəsi.

Xilasedicilərin gözləri qəzəblidir. Əyinlərində xilasedici formaları olsa da, beyinləri qaragüruhdan heç fərqli deyil.

Başlarında fanatizm havası. Qəlblərində zərrə qədər də vicdan yoxdur. Nə insanlıq, nə də peşə vəzifələrini yerinə yetirirlər. Onlar da Əziz Nesini öldürmək fikrindədirlər.

Bu an polislərdən biri Əziz Nesinin qolundan yapışaraq gərəksiz bir əşya kimi pilləkənlərdən yerə atır. Linç etmək istəyən kütlə onun üstünə tökülür.

Təpiklər. Yumruqlar.

Böyük yazıçı ömür boyu müdafiə etdiyi sadə xalq nümayəndələrinin ayaqları altındadır.

Ölüm an məsələsidir.

Birdən kütlə yarılır. Bir polis məmuru camaatın arasından çıxıb Nesini yerdən qaldırır. Polis maşınına mindirir. Maşın kütləni yara-yara xəstəxanaya doğru yönəlir.

Ömrü boyu polisdən qaçan Əziz Nesini bir polis məmuru ölümdən xilas edir.

P.S. Tarixə Sivas qətliamı kimi düşən həmin faciədə 33 yazar, şair, aşıq, 2 otel işçisi və 2 nümayişçi olmaqla 37 nəfər yanaraq və tüstüdən boğularaq öldü, 60-dan çox adam yaralandı.


16.07.2012

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Zəngilanlı aktyor: "Ordan çıxan gün 11 yaşım tamam olurdu" - Video-söhbət
16:30 24 Oktyabr 2020
Türkiyəli yazar vəfat etdi
15:26 24 Oktyabr 2020
Azərbaycanlı rəssamın sərgisi İstanbulda
14:19 24 Oktyabr 2020
Tolstoy hansı şairin qızını sevmişdi? - Elçin yazır...
13:30 24 Oktyabr 2020
Ömürlə peşmanlıq oyunları - Cavanşir Yusifli Kulisdə gedən hekayədən yazır
12:21 24 Oktyabr 2020
Ajda Pekkan: “Azərbaycanlı qardaşlarımıza sevgi göndərirəm”
11:12 24 Oktyabr 2020
Şəhid olan Milli Qəhrəman haqqında film - Video
10:06 24 Oktyabr 2020
Vətənim adamlar - Sevda Sultanova yazır...
09:00 24 Oktyabr 2020
“Pişiyin evi” onlayn göstəriləcək
18:49 23 Oktyabr 2020
Nazirlik Zəngilanda dağılan məscidlə bağlı bəyanat yaydı
18:15 23 Oktyabr 2020
Azərbaycan əsgərinə heyrətlənən erməni hərbçi
17:31 23 Oktyabr 2020
Bütün zamanların ən gözəl aktrisasının həyatı film olur
16:53 23 Oktyabr 2020
Kino tarixinin ən qorxulu filmləri açıqlandı
16:11 23 Oktyabr 2020
Yapon caz ifaçısı Azərbaycan ordusuna pul köçürdü
15:29 23 Oktyabr 2020
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi bəyanat yaydı
14:52 23 Oktyabr 2020
Allahı danan müəlliminin başına stul çırpdı, ömür boyu övladı olmadı, qızlığını xalası oğluna qısqandı - Xalq artistindən maraqlı faktlar
14:15 23 Oktyabr 2020
Facebookda yayılan təhlükəli döyüş videoları
13:34 23 Oktyabr 2020
Köçkünlük statusu – Sevinc Elsevər yazır...
12:47 23 Oktyabr 2020
Dağıdılan, dəyişdirilən, yer üzündən silinən abidələrimiz
12:04 23 Oktyabr 2020
“Bitls” qrupunun keçmiş üzvündən yeni albom
11:18 23 Oktyabr 2020