writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

860
clock15:20 calendar-gray 14 İyun 2017 view-gray360 dəfə oxunub
view-gray360 dəfə oxunub

London terrorundan daha böyük faciə

Sevda Sultanova

Mançesterdə törədilən terror aktında itkin düşən gənclərdən birinin anası meydana yığışan insanlara üzünü tutaraq ağır günlərdə birlikdə olmağa, bir-birinə möhkəm sarılmağa çağırır.

Bir neçə həftə sonra Londonda növbəti terror aktı baş verir. Ümidsiz, təlaş, qorxu içində londonluların fotoları yayılır...

Hadisələrdən az sonra müasir kinematoqafiyada favoritlərimdən biri, holland rejissoru Alex Van Varmerdamın “Şnayder Baksa qarşı” son filmini izləyirəm.

Absurd, fars elementləri ilə bolluca yüklənmiş əhvalatın hər epizodu heyrətamiz peripetiyadır, hər kadrı gözlənilməz dramaturji dönüşdür.

Film ailə idilliyasının təsviri ilə başlayır. Təbiət qoynunda rahat, xudmani villada gənc ailə yaşayır. Zərif, kübar ev sahibəsi və iki az yaşlı qızı səhər erkəndən ailə başçısını yuxudan oyadıb doğum gününü təbrik edirlər. Ata Şnayder mehribanlıqla qızlarına sarılır, həyat yoldaşını öpür, ona axşam ziyafəti üçün nəzərdə tutulan yeməklərin hazırlanmasında yardım edəcəyini deyir. Seyrçi ilk səhnədə ədəbli, mədəni, sevgi dolu bir ailə başçısı ilə tanış olur.

Az sonra Şnayderə şefindən zəng gəlir və... o növbəti qətli həyata keçirmək sifarişini alanda – görünən idillik ailə tablosu dağılır.

O, göl ətrafında yaşayan bir yazıçının qətl sifarişini alır. Gedişatda rejissor növbəti silləni vurur. Sadə, zövqlü interyer, kitab şkafı, roman yazan yazıçı... Həyatda bəxti gətirməyən, əsəbi, isterik qızının şıltaqlıqlarına dözən, qayğıkeş atanın da (yazıçı Baksın) killer olduğunu öyrənirik. Onların ümumi şefi yazıçı Baksa da digər işçisi Şnayderi öldürməyi tapşırıbmış.

Varmerdam şəhər, ailə firavanlığını işgəncəylə, cinayətlə yükləyən ilk avropalı rejissor deyil. Ona qədər məsələn, fransız Klod Şabrol demək olar ki, bütün filmlərində mədəni cəmiyyətin altını üstünə çevirir, cəmiyyətdə nüfuz qazanmış insanların gizli yerlərinə - içindəki faşizmə fokuslanır.

Günümüzdə dünyanın hər yerində baş verən terror aktı görünəndir: kimsə peyda olur, dinc insanları güllələyir, partlayış törədir.

Avropalı rejissorlarsa görünən terror aktlarından daha təhlükəlisini tədqiq edirlər: sivil, mədəni toplumun görünməyən tərəfini – ibtidailiyini, ikili, ziddiyyətli təbiətində ört-basdır elədiyi, amma fürsət düşən kimi reallaşdırdığı terroru.

Filmin sonunda Şnayder bir neçə nəfəri öldürəndən sonra evinə qayıdır və heç nə olmamış kimi rahatlıqla xudmani evində ailəsinin, dostlarının əhatəsində doğum gününü qeyd edir...

Britaniyalı rejissor Riçard Eyrin 2006-cı ildə ekranlaşdırdığı “Qalmaqallı gündəlik” filmində müəllimə yeniyetmə şagirdiylə eşq macərası yaşadığı üçün cəmiyyətin qınağına tuş gəlir, həbs cəzası alır. Bir epizodda kameralar qadına tuşlanır. Ağlını itirmək həddinə çatan qadın hayqırır, insan əzabına susayan kameralar şou izləyirmiş kimi acgözlüklə onu lentə alır. Məhz bu vəziyyət Londonda törədilən faciədən on dəfə artıq terrordur. Və sivil cəmiyyətin müsaidə elədiyi terrordur.

Şabrol əksər filmlərində cinayətin baş verməsinin vacibliyini belə izah edirdi: ”Yaxşı bir qətl hadisəsi şit şorbaya duz əlavə etmək kimidir. Əgər bir filmdə qətl baş vermirsə, o insanların xoşuna gəlmir. Əks halda onlara elə gəlir ki, boş yerə vaxt sərf ediblər. Ekranda kiminsə öldürüldüyünü görəndə deyirlər: ”Film zamanı çox az darıxdım”. Ona görə də tamaşaçının sadizmini nəzərə alıram”.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Azərbaycanlı musiqiçi vəfat etdi
16:20 08 May 2021
Gənc yazardan yeni hekayə: Şlaqbaum
15:39 08 May 2021
Aktyor kitabxananın qonağı oldu
15:01 08 May 2021
Musa Yaquba sevgi və iztirabla - Kamal Abdulla yazır...
14:20 08 May 2021
Çingiz Hüseynovun ən çox sevdiyi 10 roman - Siyahı
13:36 08 May 2021
Xalq şairi Musa Yaqub dəfn olunub - Fotolar
12:37 08 May 2021
Şeir yazmağa Stalinə görə başladı, evli ola-ola bir qadına vuruldu, arvadı sevgilisinə yazdığı şeirləri gizli oxudu – Musa Yaqubun nağıl kimi həyatı
12:30 08 May 2021
Xalq artisti koronavirusdan dünyasını dəyişdi
11:38 08 May 2021
Şuşanın Mədəniyyət paytaxtı elan olunmasının 10 tarixi dərsi
11:10 08 May 2021
Ölən adamdan şair olar? - Gənc şair Fikrət Qocaya şeir həsr etdi
10:35 08 May 2021
Qətlə yetirilmək istərdim: Gecənin qaranlığında... Bıçaqla...
10:05 08 May 2021
2021-ci ilin “Oskar” saxtakarlığı – Sevda Sultanovadan sərt tənqid
09:00 08 May 2021
Jurnalist Fulya haqqında film çəkiləcək
18:56 07 May 2021
Sabir Rüstəmxanlıdan təsirli sözlər: “Əlvida, əziz qardaş!”
18:08 07 May 2021
Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrəyə həsr edilən səhnə əsəri nümayiş olunub
17:46 07 May 2021
“Buynuzdan yazanda kəndi işğal olunan şairlərdən utanırdım” - Musa Yaqubun son müsahibəsi
17:15 07 May 2021
Musa Yaqubun dəfn olunacağı yer bəlli oldu
16:39 07 May 2021
Azərbaycanlı şairin ingiliscə kitabı çıxdı
16:12 07 May 2021
Musa Yaqub vəfat etdi
15:35 07 May 2021
Erməni ilə yeyib-içən Mirişin faciəvi aqibəti – Yeni hekayə
15:21 07 May 2021