writer1

Sevda Sultanova

Məqalə sayı

796
clock15:20 calendar-gray 14 İyun 2017 view-gray197 dəfə oxunub
view-gray197 dəfə oxunub

London terrorundan daha böyük faciə

Sevda Sultanova

Mançesterdə törədilən terror aktında itkin düşən gənclərdən birinin anası meydana yığışan insanlara üzünü tutaraq ağır günlərdə birlikdə olmağa, bir-birinə möhkəm sarılmağa çağırır.

Bir neçə həftə sonra Londonda növbəti terror aktı baş verir. Ümidsiz, təlaş, qorxu içində londonluların fotoları yayılır...

Hadisələrdən az sonra müasir kinematoqafiyada favoritlərimdən biri, holland rejissoru Alex Van Varmerdamın “Şnayder Baksa qarşı” son filmini izləyirəm.

Absurd, fars elementləri ilə bolluca yüklənmiş əhvalatın hər epizodu heyrətamiz peripetiyadır, hər kadrı gözlənilməz dramaturji dönüşdür.

Film ailə idilliyasının təsviri ilə başlayır. Təbiət qoynunda rahat, xudmani villada gənc ailə yaşayır. Zərif, kübar ev sahibəsi və iki az yaşlı qızı səhər erkəndən ailə başçısını yuxudan oyadıb doğum gününü təbrik edirlər. Ata Şnayder mehribanlıqla qızlarına sarılır, həyat yoldaşını öpür, ona axşam ziyafəti üçün nəzərdə tutulan yeməklərin hazırlanmasında yardım edəcəyini deyir. Seyrçi ilk səhnədə ədəbli, mədəni, sevgi dolu bir ailə başçısı ilə tanış olur.

Az sonra Şnayderə şefindən zəng gəlir və... o növbəti qətli həyata keçirmək sifarişini alanda – görünən idillik ailə tablosu dağılır.

O, göl ətrafında yaşayan bir yazıçının qətl sifarişini alır. Gedişatda rejissor növbəti silləni vurur. Sadə, zövqlü interyer, kitab şkafı, roman yazan yazıçı... Həyatda bəxti gətirməyən, əsəbi, isterik qızının şıltaqlıqlarına dözən, qayğıkeş atanın da (yazıçı Baksın) killer olduğunu öyrənirik. Onların ümumi şefi yazıçı Baksa da digər işçisi Şnayderi öldürməyi tapşırıbmış.

Varmerdam şəhər, ailə firavanlığını işgəncəylə, cinayətlə yükləyən ilk avropalı rejissor deyil. Ona qədər məsələn, fransız Klod Şabrol demək olar ki, bütün filmlərində mədəni cəmiyyətin altını üstünə çevirir, cəmiyyətdə nüfuz qazanmış insanların gizli yerlərinə - içindəki faşizmə fokuslanır.

Günümüzdə dünyanın hər yerində baş verən terror aktı görünəndir: kimsə peyda olur, dinc insanları güllələyir, partlayış törədir.

Avropalı rejissorlarsa görünən terror aktlarından daha təhlükəlisini tədqiq edirlər: sivil, mədəni toplumun görünməyən tərəfini – ibtidailiyini, ikili, ziddiyyətli təbiətində ört-basdır elədiyi, amma fürsət düşən kimi reallaşdırdığı terroru.

Filmin sonunda Şnayder bir neçə nəfəri öldürəndən sonra evinə qayıdır və heç nə olmamış kimi rahatlıqla xudmani evində ailəsinin, dostlarının əhatəsində doğum gününü qeyd edir...

Britaniyalı rejissor Riçard Eyrin 2006-cı ildə ekranlaşdırdığı “Qalmaqallı gündəlik” filmində müəllimə yeniyetmə şagirdiylə eşq macərası yaşadığı üçün cəmiyyətin qınağına tuş gəlir, həbs cəzası alır. Bir epizodda kameralar qadına tuşlanır. Ağlını itirmək həddinə çatan qadın hayqırır, insan əzabına susayan kameralar şou izləyirmiş kimi acgözlüklə onu lentə alır. Məhz bu vəziyyət Londonda törədilən faciədən on dəfə artıq terrordur. Və sivil cəmiyyətin müsaidə elədiyi terrordur.

Şabrol əksər filmlərində cinayətin baş verməsinin vacibliyini belə izah edirdi: ”Yaxşı bir qətl hadisəsi şit şorbaya duz əlavə etmək kimidir. Əgər bir filmdə qətl baş vermirsə, o insanların xoşuna gəlmir. Əks halda onlara elə gəlir ki, boş yerə vaxt sərf ediblər. Ekranda kiminsə öldürüldüyünü görəndə deyirlər: ”Film zamanı çox az darıxdım”. Ona görə də tamaşaçının sadizmini nəzərə alıram”.

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Harri Potter onlayn təqdim edildi
14:15 03 Aprel 2020
Lağ-lağı ovqatı insanları tərk etmir – Qorxmaz Quliyev...
13:31 03 Aprel 2020
Bakıda uşaqlar üçün virtual sərgi
12:41 03 Aprel 2020
Koronavirusun bizə öyrətdiyi üç hikmət – Şərif Ağayar yazır...
12:03 03 Aprel 2020
“Baba, yaxın gəlmə!” - Kənddə karantin günləri - Ayxan Ayvaz yazır...
11:46 03 Aprel 2020
İTV "Aprel döyüşləri" barədə filmi efirə niyə buraxmadı?
11:18 03 Aprel 2020
Beynəlxalq Buker Mükafatının qısa siyahısı açıqlandı
10:45 03 Aprel 2020
Xalq artisti bir aylıq əmək haqqını fonda bağışladı
10:29 03 Aprel 2020
Aygün Kazımovadan 103 yaşlı nənəyə sürpriz
10:00 03 Aprel 2020
Ata-anasının çırağını söndürdü - Bircənin romanı
09:00 03 Aprel 2020
Kaliforniya Universitetinin professoru: “Azərbaycan həkimlərinə inanın!” – Sual-Cavab
06:25 03 Aprel 2020
Atatürkü “təhqir edən”, ölkədən qaçarkən öldürülən məşhur yazıçı – Həyat Hekayəti
21:00 02 Aprel 2020
Xalq artisti həmkarlarını tənqid atəşinə tutdu: "Belə şeyləri cılız görürəm"
18:51 02 Aprel 2020
Koronavirusa qeyri-adi münasibət - Fotolar
18:45 02 Aprel 2020
Görünmür qəlbinə taxdığın üzük - Yeni sevgi şeirləri
17:57 02 Aprel 2020
Bəhram Bağırzadə evdən müsabiqə keçirəcək
17:02 02 Aprel 2020
Bakıda onlayn sərgi
16:21 02 Aprel 2020
“Bizi birləşdirən mədəniyyət” layihəsinin musiqi axşamları təqdim edilib
15:42 02 Aprel 2020
Koronavirus xəstələrinin kimliyi niyə açıqlanmır? - Psixoloqla aktual müsahibə
15:03 02 Aprel 2020
Məşhur rəssam vəfat etdi
14:42 02 Aprel 2020