writer1

Aqşin Yenisey

Məqalə sayı

62
clock17:31 calendar-gray 13 İyun 2017 view-gray73 dəfə oxunub
view-gray73 dəfə oxunub

“Arzulardan sonrakı şəhər”ə alqışım və qarğışım

Şərif Ağayarın “Arzularımdan sonrakı şəhər” romanını oxudum.

Roman artıq ictimai müzakirəyə çıxarıldığı üçün fikirlərimi özünə deyil, publikaya yazmağı daha faydalı bildim. Romanda alqışladığım və qarğışladığım məqamlar var. Əvvəlcə alqışladığım məqamlardan danışaq.

Birincisi, romanın dünya oxucusu üçün yazıldığı dərhal hiss olunur, bu, möhtəşəm cəhddir.

İkincisi, Şərifin bu romanı yazıçılığın başlıca şərti olan daxili səsin, daxili mühitin diktəsi ilə yazdığını alqışlayıram, publisistik dildən imtina, gündəlik və ani çığırtılardan uzaqlaşmaq romana ədəbi etalonlara xas olan etik və estetik ağırlıq qazandırıb.

Üçüncüsü, hiss olunur ki, Şərif artıq romanı roman üçün yazmaq ustalığına yiyələnib. Çünki bizdə, adətən, şeir də, nəsr də ruhunda aşkar bir qüsur daşıyır ki, bu da əsərin ilk növbədə müəllifin özü üçün yazıldığını hər misrada, hər cümlədə peşəkar oxucuya müjdələyir.

Məsələn, bizim Həmid Herisçinin hər cümləsi car çəkir ki, ay külbaşlar, mən ilk növbədə Herisçinin özü üçün yazılmışam, bu publisistik eqoistlikdən irəli gəlir ki, Şərif, məncə, bundan duyuq düşə bilib. Ən azı, roman özünə əllinin-əlliyə müəlliflik etməyə çalışır.

Keçək qarğışladığım məqamlara.

Hələ Çingiz Aytmaytovun “Əsrə bərabər gün” romanı ilə Azərbaycan ədəbiyyatına ayaq açan, Yusif Səmədoğlunu “Qətl Günü” romanıyla milliləşən və bu gün dünya ədəbiyyatında artıq keçilmiş mərhələ hesab olunan müasirliklə keçmişin, tarixin bu cür üstüaçıq, fəsildən-fəsilə səsləşməsini Şərifin romanda qəbul edə bilmədim.

Bulqakovun “Master və Marqarita”sından sonra buna ehtiyac yox idi; ən azı, bu cür “qarğa məndə qoz” var şəklində yazılması, mənə görə, tələm-tələsik dünya yazıçısına çevrilmək arzusundan yaranıb. İkincisi, romanın Azərbaycan nəsrinin Azərbaycan oxucusuna və dili bilməyən imtiyazlı yazıçılara məğlubiyyəti kimi dəyərləndirdiyim dilin ən axıcı qatında yazılmasıdır.

Roman nağıl deyil, romanın dili mövzunun özü qədər dolaşıq, ziddiyyətli, qarmaqarışıq olmalıdır. Oxucu hadisənin yox, dilin həyəcanını hiss etməlidir. Şərif o qədər ziddiyyətləri elə axıcı dillə yazır ki, adam müharibə hay-həşirinin firavanlığı içində həyatının ən şirin yuxusuna gedir. Müharibənin öz dili olmalıdır, bunu məktəbdə bizə öyrədilən Azərbaycan dilinin qrammatikası ilə eyniləşdirmək olmaz. Bu gün dünya nəsri müharibənin özünü yox, dilini yazır.

Bütün bu alqışlara və qarğışlara baxmayaraq, Şərifi bu romana görə təbrik edirəm, bilmədiyim, yanıldığım bir şey varsa da, öyrənməyə, düzəltməyə hazıram.

Paylaş

REKLAM

Yazarın digər yazıları

Xəbər lenti

Nana sevirdi - Nərmin Kamaldan hekayə
21:00 24 May 2019
Dünyada bizə çatan teatr yoxdur – ƏSA Teatrının rəhbəri
18:22 24 May 2019
Teatr işçi axtarır – Müsabiqə var
18:12 24 May 2019
Psixoloqdan Şəhriyarın nikah statusuna cavab: “Anlamaq istəmir ki...”
17:32 24 May 2019
Pol Qogenin rəsm əsəri tapılıb
17:01 24 May 2019
Azərbaycan Həştərxandakı Ədəbiyyat festivalına qatılıb
16:34 24 May 2019
Düz olmaq istəyirsənsə, əyriliyə icazə ver - Dünyanın ən gözəl kitabından seçmələr
15:46 24 May 2019
Kiyevdə Nəsiminin heykəlinin açılışı baş tutub - Foto
15:21 24 May 2019
Məşhurluğunu qorumaq istəyən əcaib şairlər – Yalçın İslamzadə yazır...
14:21 24 May 2019
Soltan Hacıbəyovun 100 illiyi qeyd olunub
13:30 24 May 2019
Atasını dəfn edib səhnəyə çıxdı - Fuad Poladovun həyatından maraqlı faktlar
13:03 24 May 2019
Səhər Əhməd Gülayə Şınıxlının oğurladığı misralardan yazdı – Konkret Faktlar
12:20 24 May 2019
Çingiz Abdullayevin kitabının təqdimatı olub
11:55 24 May 2019
Reyhan Yusifqızı balaca oxucuları ilə görüşüb
11:01 24 May 2019
Pedro Almadovar: "Təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşayıram" - Müsahibə
10:37 24 May 2019
Məşhur uşaq yazıçısı vəfat etdi
10:10 24 May 2019
Yaltaq, yalançı və yarınan yazılar
10:03 24 May 2019
Abbas Səhhətin yubileyi qeyd edilib
09:29 24 May 2019
Evimiz yıxılıb! – Bircənin Romanı
09:00 24 May 2019
“Mənim balaca şahzadəm” cizgi filminin təqdimatı olub
06:29 24 May 2019