news-inner
clock14:00 calendar-gray 12 Aprel 2017 view-gray252 dəfə oxunub
view-gray252 dəfə oxunub

Bu film 80 adamı həbsdən xilas etdi, amma çəkilmədi - KİESLOVSKİ XATİRƏSİ

Kulis.Az məşhur Polşa rejissoru Kşiştof Kieslovski (1941-1996) haqda yazılan “Kieslovski Kieslovskidən danışır” (Danusia Stok) kitabından bir parçanı təqdim edir.

1982-ci ildə Polşadakı hərbi komendatura illərində film çəkmək çətinləşmişdi.

Siyasi vəziyyət çox ağır idi. Küçələrə SSRİ əleyhinə şüarlar yazılırdı. Bu şüurlar haqda bir film çəkmək istəyirdim. Adətən gecələr yazılan bu şüarları səhərlər ya ağ boya ilə boyayır, ya da düzəliş edib kommunist şüarına çevirirdilər. Bundan əlavə məhkəmələr haqda sənədli film çəkmək istədim. Əslində, bədii film çəkmək istəyirdim, amma buna heç cür imkan yox idi. Məhkəmə mövzusu o dövrlərdə çox aktual idi. Adi bir “günah”a görə böyük cəzalar verirdilər. Misal üçün, küçəyə şüar yazmağa görə iki-üç il iş verirdilər.

Məhkəmə prosesində ədalətsiz qərar çıxaran hakimlərlə müttəhimlərin sifətini çəkmək istəyirdim. Film üçün icazə almağım iki aydan çox çəkdi. Bir tərəfdən bu işlərlə məşğul olarkən, digər tərəfdən də vəkillərlə tanış olur, onlardan real vəziyyəti öyrənirdim. Sənəd-sünəd, icazə prosesi çox uzandı. Çəkilişlər başlayanda siyasi təzyiqlər azalmış və məhkəmələr də xeyli yumşalmışdı.

Hakimlər məhkəmə zalında kameradan qorxurdular. Filmə çəkilmək onları narahat edirdi. Onlara aid kadrların on-iyirmi il sonra göstərilməsini istəmirdilər. Əlbəttə, onların imzaları məhkəmə hökmlərində, ən müxtəlif sənədlərdə var, heç nə gizli qalmır, lakin filmin gücü başqadır.

Əvvəllər bizə soyuq, bir az da şübhəylə baxan vəkillər müraciət edərək, onların məhkəmə prosesini də lentə almağı xahiş edirdilər. Məhkəmə zalında kamera vardısa, heç bir hakim həbs qərarı vermirdi. Neçə məhkəməyə getdiyimizi unutmuşam, amma bəlkə əlli, bəlkə də səksən idi. Çox zaman kameraya lent də qoymurduq. Və cəmi 7 dəqiqəlik materialım vardı. Bu kadrlarla montaja girmək mənasız idi. Film alınmamışdı.

Dövlət Sənədli Filmlər Studiyasına məktub yazaraq filmin yaradıcı heyətinə qonorar verilməsini xahiş etdim. Doğrudur, film alınmamışdı, lakin insanlar zəhmət çəkmişdi, mən öz haqqımı istəmirdim, insanların haqqı isə verilməli idi. Filmin uğursuz olmasının səbəbini də izah etdim. Məhkəmələr cəza verəcək, mən də müttəhim və hakimlərin üzünü çəkəcəkdim, lakin məhkəmələr cəza vermədiyi üçün kifayət qədər material toplaya bilməmişdim.

Məktubu göndərdim. Bir neçə gün sonra məni mədəniyyət nazirinin müavini yanına çağırdı. Məktubumu oxuduğunu dedi və məktubda deyilən fikirləri televiziyada deməyi məsləhət gördü. Mən məhkəmələrin heç kim haqqında həbs qərarı vermədiyi haqda danışmalı idim. Razılaşmadım. Məktubu daxili işlər nazirinə də gedib çatmış, o da yanına gələn müxalif intellektuallara oxumuşdu. Bir anda haqqımda şayiələr yayıldı. Çoxları məni agent saymağa başladı. Mən məktubu aparıb ziyalılara oxudum. Onlar mənə inandılar. Səs-küy bir az davam etsə də, axırda sakitlik yarandı.

news-inner-user

19029 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

SSRİ-də yay istirahəti - Nostalji fotolar
21:00 15 İyun 2021
Nobelli yazıçı daha bir mükafata layiq görüldü
18:39 15 İyun 2021
Avropa Film Festivalında iştirak edən filmləri onlayn izləmək mümkündür
17:45 15 İyun 2021
Öz arvadını söydü, Səməd Vurğunu pislədi, yad qadınla yaxalandı – Hüseyn Arifin heç yerdə yayımlanmayan lətifələri
17:01 15 İyun 2021
Əməkdar artist vəfat etdi
16:18 15 İyun 2021
Bakının yaşı keçmiş ofisiant qadınları: Onları necə alçaldırlar?
15:30 15 İyun 2021
Müğənninin cızma-qarası 281 min dollara satıldı - Foto
14:41 15 İyun 2021
Məşhur bəstəkar vəfat etdi
14:01 15 İyun 2021
Mənə zorla köynək satan qız - Nihat Pir yazır
13:07 15 İyun 2021
Gənc rejissora görə Kürdəxanı həbsxanasına getdi, ən açıq səhnələrə çəkilən aktrisa kimi tarixə düşdü - Onu Təhminə roluna niyə layiq görmədilər?
12:15 15 İyun 2021
Saçım sığalının dadını bilməz...
11:46 15 İyun 2021
Milli Qurtuluş Günü münasibətilə konsert proqramı təqdim edildi
11:22 15 İyun 2021
Cavanşir Yusiflinin ən çox sevdiyi 10 roman - Siyahı
10:58 15 İyun 2021
Heç utanırsan, Ayxan?
10:35 15 İyun 2021
Füzulidə kitab sərgisi açılıb
09:53 15 İyun 2021
Ankarada Yunus Əmrənin 700 illiyi keçirilib
09:47 15 İyun 2021
Azərbaycanlı yazıçı koronavirusdan vəfat edən anası haqda hekayə yazdı – Mətn
09:01 15 İyun 2021
Aşıq Ədalətin oğlu: “İkimiz də ağlaya-ağlaya bir-birimizə baxırdıq” – Müsahibə
21:00 14 İyun 2021
Reza Deqatinin Əfqanıstanda çəkdiyi fotoşəkillər sərgilənib
18:54 14 İyun 2021
"Yüz ilin adamları”: Toğrul Nərimanbəyov – Yeni veriliş
18:33 14 İyun 2021