news-inner
clock15:00 calendar-gray 01 İyul 2018 view-gray538 dəfə oxunub
view-gray538 dəfə oxunub

Oskar mükafatından imtina edən məşhur aktyor

Bu gün dahi aktyorun anım günüdür.

Marlon Brando 1972-ci ildə çəkildiyi “Xaç atası” (“The Godfather”) filmindəki Don Karleone obrazına görə “Ən yaxşı aktyor kimi “Oskar” mükafatı qazanmışdı. Ancaq Brando mükafatdan imtina edir. Buna səbəb o dövrdə Amerika hökumətinin hindulara qarşı apardığı siyasət idi. Məhz buna görə Brando mərasimə qatılmır. Etirazını daha da çox göstərmək üçün, öz yerinə hindu xanımı göndərir.

Böyük aktyor siu qəbiləsinin üzvlərinin ABŞ silahlı qüvvələrinin əsgərləri tərəfindən kütləvi şəkildə qətlə yetirilməsi kimi tarixə düşən Yaralı diz qətliamına etiraz etmişdi. 29 dekabr 1890-cı ildə 62-si qadın və uşaq olmaqla 153 nəfər Siu hindusu öldürülmüşdür.

XX əsrin əvvəllərində Amerikada fəaliyyət göstərən bəzi mətbuat orqanları, hadisə barədə yazılar yazırdılar. Ancaq dövlətin mövqeyinə zidd olan tənqidi yazıların yazılmasına imkan verilmirdi. Hadisəni törədən şəxslərdən heç biri ciddi şəkildə cəzalandırılmamışdı.

Marlon Brando “Oskar”a təqdim olunanda bu məsələni bir daha gündəmə gətirdi. Təqdimetmə mərasimində iştirak etməkdən imtina edən Brandonun yerinə Saken Litlfizer adlı gənc hindu xanım çıxış etmişdi:

“Marlon Brando məndən bir məsələ haqqında uzun bir nitq danışmağımı istədi. Ancaq zaman darlığı səbəbindən mən əlimdə olan məktubun ümumi məzmununu sizlərə oxuyacam. Böyük üzüntü ilə bildirmək istəyirəm ki, Marlon Brando Oskar mükafatından imtina edir. Və bunun səbəbi, bu günlərdə film sənayesinin .... üzr istəyirəm .... və televiziyalarda göstərilən filmlərdə, Amerika yerlilərinə qarşı törədilən qətliamlardır. Yaralı diz qətliamı bir daha hindulara qarşı olan münasibəti göstərmişdir”.

Xanımın çıxışı böyük səs-küyə səbəb olub. Çıxışını bitirməyə imkan verilməyib. Daha sonra məktub mətbuatda dərc olunub.

Məktubda Brando ürək ağrısı ilə yazırdı:

“200 ildir torpağı, həyatı, ailəsi və azad olmaq haqqı üçün vuruşan xalqa belə dedik: “Silahını yerə qoy, gəl bərabər yaşayaq. Silahı yerə qoysan, sənlə barışdan danışarıq, dostum”.

Silahlarını yerə qoyanda isə onlara divan tutduq. Yalan danışdıq onlara.

Onları torpaqlarından uzaqlaşdırmaq üçün aldatdıq. Heç vaxt sadiq qalmadığımız və adına müqavilə dediyimiz o kağızları zorla imzalamaları üçün onları aclığa məhkum etdik.

Və onları həyatları boyunca bu qitədə yaşayan dilənçilərə çevirdik. Tarixi necə şərh edirsiniz edin, nə qədər yalanla süsləməyə çalışırsınız çalışın... Biz düz hərəkət eləmədik. Dürüst olmadıq. Ədalətli olmadıq.

Onlara haqlarını vermədik, müqaviləni düzgün yerinə yetirdik. Çünki gücümüzün üstünlüyü bizə dəyərlərinin, haqlarının dağıdılmasına xidmət elədi. Həyatlarını yaşamaq, azadlıqları üçün çarpışmaq istəyən bu xalqın yaşamaq haqqını əllərindən almaq idi gücümüz...

Tarixin böyük hökmü bizi mühakimə edəcək... Əmin olun...

Bəlkə indi “bunun akademiya mükafatı ilə nə əlaqəsi var” deyə soruşursunuz...

Bu sualın yaranması mətbuatda hindular haqqında çıxan xəbərlərdir...

Bu dünya uşaqların böyüməsi üçün çətin yerdir...

Siz bir hindunun öz həyatları haqqında çəkilən filmə baxıb zehninin necə zədələnəcəyini düşünmürsünüz...

Bunun üçün çox az, çox-çox az səy göstərildi.

Ona görə də bu peşənin sahibi, eyni zamanda ABŞ-ın vətəndaşı kimi bu gecə mükafatı qəbul etmək içimdən gəlmədi. Amerikada yaşayan yerlilərin vəziyyətinin düzəlməyəcəyi təqdirdə bu ölkədə mükafat almaq, ya da vermək doğru deyil.

Qardaşlarımıza əl tuta bilmirik, heç olmasa onların cəlladı olmayaq”.

news-inner-user
Ayxan Ayvaz

466 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Vətənpərvərlik mövzusunda şeir müsabiqəsi elan olunub
18:43 30 Oktyabr 2020
“YARAT”da sərgi davam edir
18:09 30 Oktyabr 2020
Səngərdəki səs - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:15 30 Oktyabr 2020
Gəzən kinoteatr dövrü geri qayıtdı
16:29 30 Oktyabr 2020
Kukla Teatrının noyabr repertuarı
15:42 30 Oktyabr 2020
Bred Pitt yeni filmə çəkilir
15:01 30 Oktyabr 2020
Dinini dəyişdi, dəlixanaya düşdü, milyonçu ola-ola acından öldü - "Təbrizim" mahnısının müəllifinin dəhşətli həyatı
14:20 30 Oktyabr 2020
Məşhur tarixi əsərin komiksi hazırlanır
13:30 30 Oktyabr 2020
"Yazıq" ermənilərlə necə davranaq? - Sərdar Amin yazır...
12:49 30 Oktyabr 2020
Qadınlar paltarlı yatır ki, ölsələr ayıb olmasın - Gəncəli jurnalist yazır...
12:10 30 Oktyabr 2020
İstanbulda əxlaqsız erməni yuvası - Aqşin yazır...
11:36 30 Oktyabr 2020
Günün şeiri: Salam, Şuşam!
11:01 30 Oktyabr 2020
Nəzakət Teymurova: "Pandemiya ilə mübarizə də müharibədir"
10:27 30 Oktyabr 2020
Misirli rejissor Kann festivalının qalibi oldu
09:59 30 Oktyabr 2020
Qışqırıb-bağırmağa başladım... - Bircənin romanı
09:00 30 Oktyabr 2020
“Ulduz”un oktyabr nömrəsi nəşr olundu
19:28 29 Oktyabr 2020
“Ayrı-seçkiliksiz gələcəyim” adlı foto-müsabiqə keçirilir
18:50 29 Oktyabr 2020
Nikol Kidman yeni seriala çəkilir
18:21 29 Oktyabr 2020
"Şeron"dan yeni cəngi - Video
17:43 29 Oktyabr 2020
Milli Dram Teatrı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
17:11 29 Oktyabr 2020