news-inner
clock16:25 calendar-gray 17 Mart 2019 view-gray1067 dəfə oxunub
view-gray1067 dəfə oxunub

Sevindiyindən ölən professor

Kulis.az professor Aydın DadaşovunxatirəsinəŞərif Ağayarın yazdığı yazını təqdim edir.

Səmimi deyim, kino cameəsində Aydın Dadaşov qədər maraqlı adam görmədim. Ölümü də çox maraqlı oldu. Adama xərçəng diaqnozu qoymuşdular, dünən məlum olub ki, yalandır və əslində, bu xəbərə sevinməli, çərşənbə bayramına qarışdırıb xoşbəxt olmalı ikən, ağlayıb. Özü də vəhşi bir hönkürtüylə və dayanmadan... O qədər ağlayıb ki, ürəyi partlayıb. Təcili yardım gələnəcən, qohumlarına ikicə kəlmə “Çox pisəm” - deyib və ...

Təsəvvür edirsiniz?

Bəlkə bu ağlayaraq ölmə kiməsə qəribə gələ bilər, amma mənə qəribə gəlmir. Aydın müəllimi başa düşürəm. Hətta “Sentimentallıq əyalət təfəkkürünün önə keçməsidir”- deyən bir intellektualın bu yüksək emosional durumu mənim üçün təbiidir.

O, nə qədər oxuyub-yazsa, çəkib-baxsa, öyrənib-öyrətsə də həyatı ürəyiylə yaşayırdı. Ağlı, zəkası, savadı, dünyagörüşü, təcrübəsi önə keçib bu aşırı hissiyyata mane ola bilmirdi.

Və əgər o ağıl, o zəka, o intellekt olmasaydı Aydın Dadaşov heç 65 il də yaşaya bilməyəcəkdi.

İri və sanki böyümüş, bərəlmiş gözləri yaşının ən ahıl çağında da heyrətini itirmədi.

Dünyaya...

Sənətə...

İnsanlara...

O gor-gobud bədənin içində ayaq altda qalıb qırılan çöp səsindən sınacaq zərif bir kəpənək bəsləyirdi və mən qanadları həmişə titrəyən o al-əlvan kəpənəyi dəqiqliklə görürdüm.

Aydın Dadaşovu insan kimi “Kino+” qəzetində işləyəndə tanıdım. Deyəsən, canlı olaraq da ilk dəfə orda gördüm. Bütün nömrələrimizi oxuyurdu, tez-tez redaksiyaya gəlib fikirlərini deyirdi və əsasən onun tələbələrindən formalaşan kollektivin balaca uğuruna da böyük ürəklə sevinirdi.

Amma bir yazını çap etdiyimə görə məni heç bağışlamadı. Həmişə də üzümə söylədi. Deyirdim, müəllim, mətbuata deyin, bir yerdə yazın, lap təsirli olsun, tənqiddən nəticə çıxaraq. Deyirdi, yox, özünə deyirəmsə bəsdir və məncə sən mənim haqlı olduğumu bilirsən!

Böyük mənada haqlı idi, təbii... Ancaq məndən asılı olmayan kiçik səbəblər də vardı.

O, heç vaxt başqasına danışmadığı üçün mən də o yazı haqqında heç nə demirəm. Sadəcə məqsədim Aydın Dadaşovun adamı həmişə tərifləmədiyini diqqətinizə çatdırmaqdır.

Onlarla kitabı çıxıb. Yazdıqları göz önündədir. Bunlar haqqında da heç nə demirəm.

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi, yakın çekim

Bircə bunu deyirəm ki, Aydın Dadaşovun yazdıqları danışdıqlarının yanında çox maraqsız görünür mənə. Söhbət edəndə adamın üstünə şəlalə kimi tökülürdü. Otağa elə girirdi, elə bilirdin bir dəstə adamla gəlib. Özü də söhbətə başlayıb, salamı bir ortada verir, ikinci-üçüncü abzasda hal-əhval tuturdu.

Onun yumor hissini yalnız Əmir Kustiritsa ilə müqayisə edərdim.

Redaksiyamız kinostudiyada yerləşirdi deyə, o zamankı direktor Xamis Muradov hardasa bizim də rəhbər sayılırdı. Mənsə, bilənlər-bilir, mümkün qədər azad redaktor idim. Aydın müəllim bunu bilir və nazirliklə, kinostudiya ilə münasibətlərimi həssaslıqla izləyirdi. Təxminən belə: “Görəsən, daha nə edə biləcək!”

Hətta, bəzən özümü təcrübə siçanı kimi hiss edib narahat olurdum. Buna görə, bir dəfə iynəli cavab da verdim ona:

“Müəllim, siz də yazın də bu danışdıqlarınızı? Elə qəhrəmanlığı biz eləməliyik?”

“Siz eləməlisiniz!” – qaşlarını qaldırıb elə inamla söylədi ki, cavab verməyə söz tapmadım.

- Xamislə neyləyirsən? – bir dəfə müdhiş ironiyasını içinin dərinliklərində gizlədib soruşdu.

- Ağsaqqal adamdır. Sanballı adamdır. Yola gedirik - əslində düz deyirdim.

İri, yumru gözlərini yanpörtü tutaraq dediklərimdə istehza olub-olmadığını yoxladı. Ciddiliyimə əmin olunca özü keçdi zarafata:

- Yaxşı adamdı, hə. Bircə qüsuru var ki, nənəsindən çox sitat gətirir – güldü – camaat Hegeldən, Şopenhauerdən sitat gətirir, bu nənəsindən.

İnanmayacaqsınız, Aydın müəllimlə sağollaşıb aralanan kimi Xamis müəllim məni çağırdı, getdim, otaqlarımızın elektrik təhlükəsizliyi ilə bağlı nəsə vacib bir tapşırıq verirdi. Söhbətin ən ciddi məqamındı: “Rəhmətlik nənəm həmişə deyərdi ki...” – deyəndə içimdən vulkan kimi püskürən gülüş dalğasını boğmaq üçün dilimi-dodağımı çeynəməli oldum. Və o qədər özümü itirdim ki, Xamis müəllimin nənəsinin nə dediyini axıracan eşidə bilmədim. Bir anlıq elə bildim, real həyatda yox, filmin içindəyəm... Təbii ki, quruluşu Aydın müəllimə aid olan filmin...

Hazırki əsas şəkil

Onun adamları, çox ciddi danışa-danışa doladığını bilirdim, ancaq bunu bildiyimi ona bildirmirdim. O, mənada məndən qayğılı getdi. Dəqiq müəyyən edə bilmədi ki, hansı tipdənəm. Cahiləm, yoxsa aqil, hal əhliyəm, yoxsa filfilo...

Aydın müəllimdən hamıya istehzayla yanaşmasının heyfini bu cür çıxdım. Ruhu bağışlasın məni.

Hekayə kitabımı oxuyub mənə evə zəng eləmişdi. Zəng eləməyinin özü artıq hardasa ciddiyə almaq idi. Ancaq Aydın müəllimin zənginə çox da etibar eləməz olmazdı, Allah bilir içindən nələr keçirdi. Xeyli danışdı, kitabdan bir kəlmə də demədi, ümumiyyətlə, uzun-uzun Azərbaycan ədəbiyyatını, mədəniyyətini yıxıb-sürüdü. Sağollaşanda dedim, Aydın müəllim, sizi başa düşdüm, mən yazmamalıyam! Güldü xəttin o başında, dildə etiraz eləsə də qəlbən mənimlə razılaşdığını hiss etdim.

Amma bir yazıma görə, “Domsovet”in üçüncü mərtəbəsinə qalxıb məni qucaqlayaraq öpdüyü də olub! Şahidlərim var. Adam əməlli-başlı mütəəssir olmuşdu...

Məni ciddi-cəhdlə yazıçı Səfər Alışarlı ilə o tanış edib. Kinostudiyanın girişində... Deyib, bu adamı tanımalısan. Səbəb? “Zəng” hekayəsi. Və hekayənin qısa məzmununu kinostudiyanın girəcəyindəcə elə danışıb, az qala mətnin özündən gözəl...

O zamankı mədəniyyət naziri Polad Bülbüloğlu ilə münasibətlərindən nə Polad müəllim baş açırdı, nə kənardakılar, nə də Aydın müəllim özü. Haqqında danışanda sərt tənqidlə başlanan bütün çıxışları belə bitirdi: “Qardaşımdır! Böyük adamdır! Mən də şuşalıyam!”

Görüntünün olası içeriği: 3 kişi, Məti Osmanoğlu dahil

Testlə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetin kinossenari fakültəsinə qəbul olunan tələbələrin auditoriyasına ilk dəfə daxil olanda hər kəsə belə bir sualla müraciət edir: “Ən böyük arzunuz nədir?”

Standart cavablar verən uşaqları bir-bir keçərək iki qız üzərində dayanır.

Onun biri “Ən böyük arzum Qarabağın alınmasıdır!” – deyibmiş.

Aydın müəllim qeyzlənir: “Qızım, sənin 17-18 yaşın var, indidən niyə belə saxtalığa öyrədirsən özünü? Axı sən yaradıcılıqla məşğul olacaqsan! Qarabağ Səfər Əbiyevin problemidir. İncimə, səndən heç nə çıxmayacaq!”

İkinci qızın cavabı onu qane edir: “Sevdiyim var, valideynlərimsə məni zorla əmim oğluna vermək istəyir. Ən böyük arzum, sevdiyimlə ailə qurmaqdır.”

“Səndən nəsə çıxacaq!” – cavabı belə olur.

Sonralar həmin qızın ssenarisi Berlində hansısa müsabiqədə birinci yerə layiq bilinmişdi.

Sıradan adam deyildi...

Sıradan alim deyildi...

Sıradan professor da deyildi...

Sıradan olmayan adamlar azaldıqca cəmiyyətin bozluğu artır və biz daha çox kütləyə çevrilirik.

2017

news-inner-user
Şərif Ağayar

496 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Yağışın yuyub apardığı ayaq izləri... – Şeirlər
11:15 22 Noyabr 2019
Məşhur bəstəkarın əlyazması daşqından xilas olundu
10:41 22 Noyabr 2019
Azərbaycanda Tanqo Festivalı keçirilir
10:11 22 Noyabr 2019
Bakıda "Türk filmləri həftəsi" başlayır
09:39 22 Noyabr 2019
Namus üstündə qaynını yabayla öldürən qızın ailə dramı
09:00 22 Noyabr 2019
Tanrının ayaq izləri
21:00 21 Noyabr 2019
Bakıda film festivalının qalibləri mükafatlandırıldı
18:42 21 Noyabr 2019
“Katarsis” tamaşası nümayiş ediləcək
18:10 21 Noyabr 2019
Mirzə Cəlilin Sabirin heykəli ilə bağlı tənqidi yazısı - Mətn
17:29 21 Noyabr 2019
“Nizami” kinoteatrının yeni binası istifadəyə verildi
16:50 21 Noyabr 2019
Məşhur rejissor Rusiyada film çəkəcək
16:20 21 Noyabr 2019
Namiq Məna: “Salam Sarvan öz üzərində ciddi işləsin” - Söhbət
15:41 21 Noyabr 2019
Əminə Dilbazinin 100 illik yubileyi keçiriləcək
15:10 21 Noyabr 2019
Dünyanın ən cəld pianoçusu Bakıda konsert verəcək
14:30 21 Noyabr 2019
Van Dammın bizi sevindirən təpiyi
13:50 21 Noyabr 2019
Şərif Ağayarla Ağcabədidə görüş keçiriləcək
13:20 21 Noyabr 2019
Fərqanə Qasımovadan Şəhriyara cavab: "Bu, şəxsi tənqidə bənzəyir"
12:39 21 Noyabr 2019
Dostoyevskinin "Timsah" hekayəsinin davamı – İlk dəfə
12:08 21 Noyabr 2019
"Ələddin" tamaşasının premyerası keçirilib
11:40 21 Noyabr 2019
Tənqidçidən saytlara sərt ittiham: “Lənətə gəlsin…”
11:10 21 Noyabr 2019