news-inner
clock12:28 calendar-gray 15 Fevral 2017 view-gray293 dəfə oxunub
view-gray293 dəfə oxunub

Əri necə tapmalı? “Ər quyusu” - RESENZİYA

Aliyə yazır

Arzularımız dərdə çevriləndə gülməli oluruq.

Kinoda debütünü edən, həm də ilk işə müstəqil kinoyla başlayan Səidə Haqverdiyevanın “Ər Quyusu” filminin belə sadə məqsədi var. “Ər quyusu” ərə getmək arzusu ilə, evdə qalmaq qorxusu arasında yaşayan bir kənd qızının macərasıdır. Sadə, səmimi və içdən bir komediyadır.

Altı qızı olan atanın (Məhərrəm Qurbanov) oğlu yoxdur, qızlarsa duz yükü kimi “evdə qalıblar”. Gülşah evin ən böyük qızıdır, real bağlardan artıq ümidini itirmiş qız daha magik dünyaya üz tutub - eşşək minsinmi? Cadu etsinmi?

Ya ki gözəlliyi ilə ovsunlasın? Toydamı rəqs etsin?

Ailənin ortancıl qızısa həyata başqa rakursdan baxır. Ona görə yox ki, çox daha gəncdir, həm də ona görə ki, əlindən kitab düşmür.

Komediyanın süjeti xəttidir - kompozisiya, zavyazka, kulminasiya və razvyazka tam aydındır, final Hollivud həppiendindən milli kontekstinə görə fərqlənən nağıllarımızdakı xoşbəxt sonluqdan ibarətdir.

“Qız yükü, duz yükü” atalar sözü süjetin kompozisiyasıdır, aktyorlara qəhrəmanlarını onların problemlərini təqdim etmək şansı verməkdir. Ki, onlar bu mərhələni uğurla keçir. Hərçənd, bəzən onlara atmaca bolluğu mane olur, o cümlədən, ləhcə yükü artıqdır, Ülviyyə Əliyeva televiziyadan köhnəltdiyi ərkyana-çoxbilmiş-anac ifadə tərzini “Ər quyusu”na gətirir, bu tərz anasına bacılıq olacaq qədər yaşlanmış subay qız obrazına nə qədər uyğun olsa da əksərən filmin bədii keyfiyyətinə kölgə salır.

Ssenari müəllifi və rejissor Səidə Haqverdiyeva qadınlar arasındakı münasibətlərdə psixoloji incəlikləri (məsələn, bir qadının hətta qızına belə öz üstünlüyünü xatırlatması), kişilərin qadınlara nisbətən daha açıq münasibətlərini, problemə səbəb olan sosial mühiti, sadə, istehzasız, səmimi bir yumorla ifadə edir.

Ərə getmək arzusu özlüyündə təbii və bir qatlı arzu deyil-və rejissor onda sosial qatı (ətrafdakıların qızın sosial statusuna, yəni loru dillə evdə qalmasına münasibəti), psixoloji qatı (ərdə olanların və ya nişanlıların qıza yuxarıdan aşağı baxması) və ən əsas təbii amil olan seksual qatı (qızların serialda öpüşmə səhnələrinə baxması epizodu) nəzərdən qaçırmır. Və məhz ona görə komediyadakı gülüş səmimi, tikansız və məsxərəsizdir.

Montaj işi az qala texniki əhəmiyyət daşıyır və xeyli uzun epizodları gözdən qaçırır. Busa öz növbəsində filmin temporitminə təsir edir.

Filmin ideya problematikası isə bir ilkdir-rejissor cəsarətlə qadın mövzusunu təqdim edir, sosial şəbəkələrdə, gündəlik həyatda müzakirə və istehza mövzusunu yumorla bahəm açmağa cəhd edir. Və ən əsası bu mövzuya səmimi yanaşır, qəhrəmanını kamerasına yaxın bilir və tamaşaçını bütün qüsurlarına (kameranın xırda epizodlara, təbiət təsvirlərinə, üçüncü dərəcəli və yumor xətrinə salınmış epizodlara ilişib qalması kimi) rəğmən inandırır.

Kənd qızının həyatı gerçəkliyə dayanan məqamlarla, detallarla təqdim olunur. Bu kənd qızının mübarizəsidir, həm də bu mübarizədə onun alternativ imkanları yoxdur. Bu mübarizədə hər kəs özünədir. Guya qızların bəxtini açmağa gedən ana da kənd falçısına oğlu olsun deyə “dua yazdırır”.

Aktyorlar Sevinc Sarıyeva, Aybəniz Bağırova, Ülviyyə Əliyeva, Məhərrəm Qurbanov, Cavid Telman, Rəsmiyyə Nurməmmədova, Könül Şahbazova, Elnur Əliyev, Elxan İsmayılov, Zemfira Əbdülsəmədova, Hüsniyyə Əhmədova, Vüsal Hüseynov və Gülnarə Abdullayeva mühitdən qopuq deyillər, əksinə mühitlə orqanikdirlər. Cavid Telmanın Xaliq obrazı isə xüsusilə seçilir. Onun təqdimatında kənd avarası tipajı xarakterikdir. Yəni, kəsə desək hər kəndin belə gopçu bir avarası olur. Lağ etmədikləri adam olmur və məcburən evlənəndə də lağ etdiklərinin biri ilə evlənirlər.

Zemfira Əbdülsəmədova da az görünməsinə baxmayaraq qəhrəmanının qayınana hikkəsini çatdıra bilir-hələ heç gəlin yoxkən onun qəhrəmanı potensial hikkəli qayınanadır.

Rəsmiyyə Nurməmmədovanın Şahzadəsi dərdini lap dərinlərdə gizləmiş (ərinə oğul vermək) qürrəli, qaynar təbiətli, güclü bir qadındır. Özünü o yerə qoymamaq kimi qadın taktikalarını incəliklərinə qədər bilir. Rəsmiyyə xanım kameranı həmsöhbəti kimi hiss edir və bu, onun “özünü o yerə qoymayan” qəhrəmanını daha dolğun edir.

...Milli kinokomediyamız “Arşın mal alan”dan, “O olmasın, bu olsun”dan bəri evlənmək və ərə getmək problemini mövzu edib. Bu günün “Oğlan evi” uğurlu kinokomediyasına eyni problemə başqa bir rakursdan yanaşan “Ər quyusu” qoşulur. Görünəni bir toplum olaraq bizim üçün toy ən vacib sosial-psixoloji hadisədir.

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Məşhur meyxanaçı: "O işlə təkcə meyxanaçılar məşğul deyil ki" - Video
17:01 19 Sentyabr 2020
Rejissormuzun filmi Beynəlxalq Turizm Filmlər Festivalının qalibi oldu
15:51 19 Sentyabr 2020
Bitlz qrupu haqqında kitab çap olundu
14:41 19 Sentyabr 2020
Mənə möcüzə kimi görünən ədəbi hadisə - Elçin yazır...
13:30 19 Sentyabr 2020
Dörd min ildi dustağam - Adil Şirinin şeirləri
12:20 19 Sentyabr 2020
Dovlatovun heç yerdə çap olunmamış şeiri sərgiləndi
11:05 19 Sentyabr 2020
Respublika Uşaq kitabxanası yeni layihəsinin ilk mövzusunu Milli Musiqi Gününə həsr edib
09:59 19 Sentyabr 2020
Mətbəxdə cazibəsini itirən qadının dramı
09:00 19 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəyovun felyetonu: “Cin”
21:01 18 Sentyabr 2020
Açıq havada premyera oldu – İlk dəfə
19:01 18 Sentyabr 2020
Onlar "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil oldular - Fotolar
18:40 18 Sentyabr 2020
"Arşın mal alan" Bolqarıstan teatrında səhnəyə qoyuldu
18:00 18 Sentyabr 2020
Sarı camış - Kamal Abdulladan yeni hekayə
17:22 18 Sentyabr 2020
Azərbaycanın “Avroviziya-2021”də iştirakı təsdiqləndi
16:38 18 Sentyabr 2020
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anıldı
15:51 18 Sentyabr 2020
Dostunun qızıl saatını oğurlayan Vüqar, ərindən iyrənən Validə... – Səriyyə xala iş başında
15:10 18 Sentyabr 2020
“Qalatasaray”ın qələbəsinə sevinən kölə təfəkkürü – Sərdar yazır...
14:32 18 Sentyabr 2020
İntim görüntülərlə şantaj olunan qadın nə etməlidir?
13:39 18 Sentyabr 2020
Mədəniyyət Nazirliyi: "Fəxri adlara namizəd olanları müstəqil komissiya seçəcək"
13:10 18 Sentyabr 2020
Şabanın adı filmlərinin çəkildiyi küçəyə verilib
12:47 18 Sentyabr 2020