news-inner
clock12:53 calendar-gray 01 Fevral 2017 view-gray260 dəfə oxunub
view-gray260 dəfə oxunub

Nisbilik nəzəriyyəsi Eynşteynin kəşfi deyilmiş

Edison “hər hansı bir şey haqqında bildiyimiz gerçəyin milyonda biri qədərdir” deyəndə bəlkə bir az ifrata varırdı.

Amma bilmədiklərimiz bir yana dursun, səhv bildiklərimiz necə?

Con Lloyd və Con Mitçinsonun imzası ilə çap olunan “Cahilliklər kitabı” (The Book of General İgnorance) səhv bildiyimiz gerçəkləri bizə açıqlayır.

Kulis.Az bu kitabdan seçmələri təqdim edir.

Nisbilik nəzəriyyəsini ilk dəfə kim kəşf edib?

Çoxumuzun Eynşteyn deyə bilirik, ancaq belə deyil.

1632-ci ildə Qalileo Qaliley “Dünyanın iki əsas sisteminə dair dialoq məqaləsində” ilk dəfə Nisbilik nəzəriyyəsinin adını çəkmişdi.

Əvvəlcə gəlin öyrənək: Nisbilik nəzəriyyəsi nədir?

Bu nəzəriyyə e.ə IV əsrdə Aristotel tərəfindən kəşf edilən “hərəkət” nəzəriyyəsi ilə üst-üstə düşür. Hərəkət nəzəriyyəsində hər cismin təbii halının olduğunu deyilir. Aristotelə görə, sükunət təbii haldır.

Hər bir cismin səciyyəvi xüsusiyyəti ətalətdir, yəni hərəkətsizlik, sabitlik. Cismin başqa birinə toxunmadığı zaman öz əvvəlki vəziyyətində qalır.

Nisbilik nəzəriyyəsi bütün cisimlərin hərəkətinin bir-birlərinin hərəkətinə bağlı olduqlarına və onların bizə hərəkətsiz görünməyinin, tamamilə qavrayışımızla bağlı olduğunu göstərir.

Nəzəriyyənin davamında isə bir cismin sürətinin ölçülə bilməməsinin mümkün olmadığı, bunun sadəcə başqa bir şeyə nəzərən ölçülməsinin mümkün olduğu bildirilir.

İtalyan filosof Qalileo Qaliley müasir fizikanın qurucularından biridir. Dünyanın günəş ətrafında fırlanmağı haqqındakı nəzəriyyənin müəllifi Kopernikə dəstək verməyi ilə məşhurdur.

Katolik kilsəsi ona qarşı çıxmışdır. Qalileo isə öz ideyalarından əl çəkməyib və kilsədən qorxmayıb. Kilsə 1992-ci ilə qədər Qalileonun günəş sistemi haqqındakı fikirlərini qəbul etməyib.

Qalileonun ən çox mübahisə doğuran fikri bu idi: yer kürəsindəki qabarma və çəkilmələrin dünyanın öz ətrafında fırlanmağı ilə əlaqəli olduğunu söyləmişdi. Ağ dəniz və Qırmızı dənizdə qabarma və çəkilmənin daha çox olduğunu müşahidə etmiş və bunu dünyanın fırlanmağının səbəbimi dənizin çalxanması ilə əlaqələndirmişdi. Qaliley göstərmişdi ki, sükunət bərabərsürətli düzxətli hərəkətlə eynidir.

Abert Eynşteyn Qalileonun nisbilik nəzəriyyəsindəki nöqsanları üzə çıxarmışdır. Ya da dəqiq desək, xüsusi vəziyyətlərdə nəzəriyyə çökmüşdür.

Eynşteynin 1905-ci ildə yazdığı “Hərəkət edən cismlərin elektrodinamikası haqqında” məqaləsi Xüsusi Nisbilik Nəzəriyyəsindən bəhs edən ilk çalışmadır. Məqalədə işıq sürətinə yaxın sürətdə hərəkət edən cisimlərin xüsusiyyətləri tərif edilirdi.

Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsi haqqında isə 10 il sonra, yəni 1915-ci ildə məlumat verildi.

Amerika adı Vespuççidən götürülməyib! - CAHİLLİKLƏR KİTABI

Amerikadakı dəvələr niyə ölüb?- CAHİLLİKLƏR KİTABI

Şirləri və köpək balıqlarını öldürən bu heyvanı tanıyırsızmı? – CAHİLLİKLƏR KİTABI

II Yekaterina necə ölüb? – İki yüz illik at yalanı

Neron: Ana qatili, seks fetişisti-ROMANI O YANDIRMAMIŞDI

Napoleonun ən alçaldıcı məğlubiyyəti – DOVŞAN MƏSƏLƏSİ

Bəkarət kəməri: Əvvəllər qadağa, indi seks aləti

Buqələmunların rəng dəyişməsinin sirri – MÜHİTLƏ BAĞLI DEYİLMİŞ

Dəccalın simvolunu Engels tapıb?

news-inner-user

15806 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

190 manatlıq qarpızı təpikləyən yutuber
19:41 11 İyul 2020
Əruz vəznində yazılmış ən gözəl təbiət şeiri - Mətn
17:01 11 İyul 2020
Kəramət Böyükçöl: "Məşhurluğumun arxasında dura bilmirəm" - Video
16:29 11 İyul 2020
Özgə adam - Xəyyam Rəfilinin hekayəsi
15:42 11 İyul 2020
Polşa fondu Bakıda müsabiqə elan etdi
14:51 11 İyul 2020
İcazə verək, insanlar Allahlarıyla dalaşsın
14:07 11 İyul 2020
Qarajda yaşayan Əməkdar artistin ürək parçalayan son sözü - Maraqlı Faktlar
13:15 11 İyul 2020
Məktublarda gizlədilmiş sevgilər - Malik Atilayın yeni şeirləri
12:08 11 İyul 2020
Sadəcə, Şahin
11:18 11 İyul 2020
Orxan Pamuk Qərbə yarınır - Şəhriyar yazır...
10:21 11 İyul 2020
Tofiq azərbaycanlı qızı ləkələyir, rus qızıyla evlənir – Məşhur filmin pərdəarxası
08:59 11 İyul 2020
"Sabir Rüstəmxanlı ilə Sirus Təbrizlini atam bu otaqda barışdırdı" - Sabir Əhmədlinin evindən reportaj
21:01 10 İyul 2020
Türkiyəli aktyor ölümlə təhdid olunur
18:17 10 İyul 2020
Əti, sümüyü var, qanı yoxdur – Həmkarları İlham Əzizi tənqid edir...
17:29 10 İyul 2020
Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020