İntellektual nəsr nədir? – ARAŞDIRMA

İntellektual nəsr nədir? – ARAŞDIRMA
27 sentyabr 2016
# 11:37

Kulis.az intellektual nəsr haqqında araşdırmanı təqdim edir.

Ədəbiyyat fərqli olur. Janrlar, istiqamətlər, baxışlar fərqidir bu.

Ədəbiyyatı bu cür bölgülərə ayıra bilərik:

- Əyləncə ədəbiyyatı

- İnformasiya ədəbiyyatı

- İntellektual ədəbiyyat.

Biz intellektual nəsri aydınlaşdırmağa çalışacağıq. Nədir intellektual nəsr? Onun digərlərindən fərqi nədədir?

“İntellektual nəsr” ədəbi termindir. Bu anlayışda yazılan mətn bütün oxucuları deyil, ağıllı oxucuları düşündürür.

İntellektual nəsr həmin mətni izah etmək üçün istifadə olunur. Necə ki, əyləncəli ədəbiyyatda hərəkətlilik, süjetin dinamik olmağı üstünlük təşkil edir, eləcə də intellektual nəsr özündən əvvəlki mətnlərin interpretasiyasını təşkil edir.

İntellektual nəsr elmlə, mədəniyyətin digər sahələri ilə körpü rolunu oynayır. Bu nəsr insanı anlamağa çalışır, insanı təsvir etmir. İntellektual əsərlər çoxxətli, çox planlı, sadə yox, mürəkkəb süjetli əsərlərdir.

İntellektual ədəbiyyat realizm, romantizm ədəbiyyatından kəskin fərqlənir.

Bu anlayış ilk dəfə modernist ədəbiyyatda ortaya çıxıb. Hesab olunur ki, ilk intellektual romanı Tomas Mann yazıb.

“İntellektual nəsr”də yazan yazıçılara baxaq:

Herman Hesse

Tomas Mann

Franz Kafka

Ceyms Coys

Marsel Prust

Uliyam Folkner

Mixail Bulqakov

Oldos Haksli

Corc Oruel

Alber Kamyu

Jan Pol Sartr

Qabriel Qarsiya Markes

Vladimir Nabokov

Xulio Kortasar

Kurt Vonnequt

Struqatski qardaşları

Umberto Eko

Milorad Paviç

Milan Kundera

İntellektual nəsrin əsas xüsusiyyətləri bunlardır:

- Modernist və postmodernist ənənələrə söykənir (Bu xüsusiyyət bütün intellektual mətnlər üçün keçərlidir).

- Forma və ifadə tərzində ədəbi eksperimentlər aparmaq.

- İntertekstuallıq (Mətnlər arası əlaqə).

- Reallıqdan fərqli bir dünya yaratmaq (Mif yaradıcılığı).

- Ruhi, mədəni interpretasiya.

- Mətndə dialoq qurmaq. Oxucu həm müəlliflə, həm də qəhrəmanla danışdığını hiss etməlidir.

- Mədəni səviyyəsi yüksək olan oxuculara hesablanır.

- Hərdən süjet qeyri-xətti olmalıdır. Ancaq bu o qədər də vacib deyil.

- İntellektual nəsrə bu janrlar aiddir: magik realizm, fəlsəfi fantastika, antiutopiya.

- Stilistikanın çoxluğu.

Qeyd: Yazı internet materialları əsasında hazırlanıb.

# 4684 dəfə oxunub

Oxşar xəbərlər

Atası "xalq düşməni" kimi güllələnən  Xalq artisti - O, kimin təkidi ilə səhnəyə çıxmışdı?

Atası "xalq düşməni" kimi güllələnən Xalq artisti - O, kimin təkidi ilə səhnəyə çıxmışdı?

16:47 6 fevral 2026
Gözlərində qorxu olmayan nəsil - Bakıdakı dəhşətli hadisənin pərdəarxası

Gözlərində qorxu olmayan nəsil - Bakıdakı dəhşətli hadisənin pərdəarxası

16:05 6 fevral 2026
Hərəmxanaya bənzər emalatxana, 14 qeyri-qanuni övlad... - Onun hansı tablosu parlamentdə müzakirəyə çıxarılmışdı?

Hərəmxanaya bənzər emalatxana, 14 qeyri-qanuni övlad... - Onun hansı tablosu parlamentdə müzakirəyə çıxarılmışdı?

16:00 6 fevral 2026
Qazaxıstanlı məşhur komediyaçının Rusiyaya girişi qadağan edildi

Qazaxıstanlı məşhur komediyaçının Rusiyaya girişi qadağan edildi

14:35 6 fevral 2026
Həbsxanada qatillərlə eyni kamerada saxlanılan rəssam - "Mazas albomu" necə yarandı?

Həbsxanada qatillərlə eyni kamerada saxlanılan rəssam - "Mazas albomu" necə yarandı?

14:20 6 fevral 2026
Bəy qızının polad iradəsi - O, repressiya qorxusuna necə qalib gəldi?

Bəy qızının polad iradəsi - O, repressiya qorxusuna necə qalib gəldi?

13:40 6 fevral 2026
Ana səhifə Yazarlar Bütün xəbərlər