news-inner
clock11:50 calendar-gray 16 Sentyabr 2016 view-gray362 dəfə oxunub
view-gray362 dəfə oxunub

Ölümünə aktyor, ölümünə inqilabçı... - BİR DAHİ PORTRETİ

Kulis.Az Soner Yalçının “Tarık Akan” yazısını təqdim edir.

Bizim nəsil...

Yəni, 1960-cı illərdə Anadoluda doğulanlar “kino nəsli” idi.

Paytaxtdan kənardakı dünyanı kinoda gördük biz.

Kinoya getmək bir mərasimdi. Biletlər bir gün əvvəl alınırdı. Çimərdik və anam əlimizdən tutub o sehrli dünyaya aparardı bizi.

Film başlayar-başlamaz qəhrəmanımızın yanında kimlər olduğunu maraqla gözləyərdim.

Yeşilçamın “cana yaxın xarakterləri” bizə tərəf olardı həmişə: Cevad Kurtuluş, Necdet Tosun, Sami Hazinses, Nubar Terziyan, Hulusi Kentmen, Münir Özkul...

Qarşımızda olanlar isə qorxuducu idi. Yeşilçamın bu “pis adamlar”ından kim qorxmazdı ki?! Hüseyin Baradan, Önder Somer, Erol Taş, Bilal İnci, Hayati Hamzaoğlu…

Uşaq ağlımda hər dəfə düşünürdüm: bu pis adamlar məğlub ola bilərmi.

Filmin qəhrəmanına güvənirdim.

“Nə olursa olsun, biz qalib gələcəyik” deyərdim içimdə.

Haqq dünyasına qovuşmuş anamla getdiyim filmlərin sadəcə bəzi səhnələrini xatırlayıram: qəhrəmanın “pis adamları” məğlub etdiyi səhnələr.

Və o illər…

1970-ci illərin əvvəlində məhəllədə bir söhbət dolaşmağa başladı:

Böyük qardaşım aktyor olmuşdu!

Mühəndis olmağı üçün İstanbula göndərilən böyük qardaşım aktyorluğumu seçmişdi? Atam hirsləndi, anam gülümsündü, məhəllə sakinləri bayram elədi. Lovğa-lovğa gəzdim bir-iki həftə.

Bəxtsizlik. Məsələ qısa zamanda aydınlaşdı.

Ekranlarda görünən adam böyük qardaşıma çox bənzəyən Tarık Akan idi!

O nağılvari uşaqlıq illərimdən mənim qəhrəmanım həmişə Tarık Akan oldu.

Aktyorluqdan korifeyliyə

Şöhrət aktyorlar üçün təhlükəlidir.

Şöhrət hiyləgərdir və öz rahatlığı ilə adamı əsir alıb ətrafına sərhəd çəkir.

Tarık Akan onu qamarlayan şöhrətin yaxasından 1970-ci illərin sonlarında qurtuldu. Şöhrətin sirli qandallarını qırıb bir kənara atdı.

O, artıq...

Fişəng kimi qısa zamanda parlayıb sönən aktyorlardan olmayacaqdı...

O, artıq...

Yeşilçamın yaraşıqlı aktyoru deyil...

Kübar cəmiyyətdən bəhs edən kommersiya filmlərinin aktyoru deyil...

Kino korifeyi olmaq istəyirdi Tarık Akan.

Haqsızlıqlara uğrayan, əzab çəkən yoxsul xalqın dramını ekranlara daşıyacaq sənətçilərdən olmaq istəyirdi.

Xəyali deyil, sosial həqiqəti filmdə göstərmək istəyirdi.

Hakim ideologiyaya məğlub olaraq dövrünü tərifləyən deyil, zamana qarşı çıxan filmdə olmaq istəyirdi.

Və beləcə bu vəziyyəti dəyişmək istəyən sənətçilər karvanına qoşulub yola çıxdı. Ancaq...

tarik-akan_3418.jpg (670×371)

Bilirdi ki, Türkiyədə aktyorluq asandır.

Bilirdi ki, Türkiyədə sənətçi olmaq çətindir.

Tarık Akan bu düşüncəsi ilə xalqın sənətçisi oldu.

Bu səbəblə... Bir il yarım heç kim qapısını döymədi, iş vermədi. “Ac qalacaqsan, bizim dediyimizi eləyəcəksən” dedilər. Dözdü. Taksi sürücülüyü ilə başını dolandırdı.

Türkiyədə ovuc-ovuc qan axarkən əlində içki buxarının qabağına keçib gənc qızları tovlamaq, ələ keçirmək istəyən varlı biri olmağı rədd elədi.

Yavuz Özkan və Cüneyt Arkınla əlbir olub “Mədən” filmi ilə Yeşilçam embarqosunu dağıtdı.

Film gəlir rekordu qırdı...

Bəli, Tarık Akan Yeşilçamı məğlub etdi.

Şübhəsiz... Sənətçinin tək əngəli Yeşilçam deyildi. Türkiyənin həqiqi sənətkarları ilə eyni taleyi paylaşdı: zəncirə vuruldu, işgəncə gördü, həbs edildi, vətən xaini çıxarıldı.

Ancaq soyuqqanlı dik duruşu heç dəyişmədi...

Şöhrətə uduzmadığı kimi...

1980-ci il, 12 senytabr hərbi çevrilişinin zülmünə də boyun əymədi.

Bu igidlik onun böyüklüyündən irəli gəlirdi, bir də əvəzolunmazlığından. Beləcə... Heç nədə güzəştə getməyən inqilabçı ucalığına yüksəldi...

Pis adamlar uduzacaq

Tarix 12 dekabr, 2012.

“Oda TV” məhkəməsindən 22 aydır Silivri zindanındayam.

Kamera yoldaşım Ergenekon məhkəməsinə getdi.

O gün hakim son qərarını verəcəkdi.

Bəzi xəbər kanalları məhkəmədən canlı yayım eləyirdi. Türkiyənin bir çox yerindən minlərcə adam məhkəmə salonunun qabağına yığışmışdı. Jandarm məhkəmə salonuna girmək istəyənləri əngəlləmək üçün xalqa təzyiqli su fışqırdır, zopa ilə geri çəkirdi.

Televiziyanın canlı yayımındamı, yoxsa qəzetlərdəmi gördüm, indi tam xatırlaya bilmirəm...

Gördüyüm bu idi:

Qələbəliyin lap qabağında Tarık Akan vardı və əli ilə barrikadaları yıxmağa çalışırdı!

Heç unutmaram. Unuda bilmərəm...

Uşaqlığımda filmə baxarkən dediyim kəlmələri pıçıldadım: “Qəhrəmanımız gəldisə, pis adamlara qalib gələcəyik”.

Tarık Akan haqsız yerə içəriyə atılmış bütün zərərçəkənlərin səssiz bağırtılarının eşidilməsi üçün çox çalışdı.

Bu səbəblə mediada təhqirlərə məruz qaldı.

Onu susdurmaq üçün haqqında cinayət işləri açıldı.

Tarık Akanı şöhrətə məğlub olmuş aktyor hesab edirdilər...

Halbuki...

Tarık Akan işsizliyə, aclığa, həbsxana divarları kimi neçə-neçə çətinliklərə sinə gərən inqilabçı sənətkar idi.

Həmişə əzab çəkənin yanında oldu, inadkarcasına.

Tarık Akanla həyatıma yalnız bircə dəfə yan-yana gəldim: “Balyoz” məhkəməsindən zərər çəkən zabitlərə dəstək məktublarından meydana gələn “Ər məktubu görülmüşdür” kitabının imza günündə...

Kitabı həbsdəki zabitlər adına biz – jurnalistlər, sənətkarlar, zabitlər imzaladıq.

Tarık Akan imza edənlərdən biri olaraq ordaydı.

Məni görməsi ilə qucaqlaması bir oldu. Yazılarımı təriflədi. O sözlər – inanın şişirtmirəm – həyatımda aldığım ən böyük mükafat idi. Demək, qəhrəmanımın könlünü qazanmağı bacarmışdım! Uşaq kimi necə sevindim, anlada bilmərəm.

Və...

Keçən həftə Tarık Akanın xəstə olduğu xəbərini aldım. İçimdən dedim ki, qəhrəmanım buna da qalib gələcək.

Bilirəm, gələcək...

Bizi buraxıb getməz. Dözər, dirənər, qalib gələr.

Çünki...

Hələ qalib gələcəyi pis adamlar var...

"Sözcü" qəzeti

2 sentyabr 2016

Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırdı: Ayxan Ayvaz

news-inner-user

19029 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

SSRİ-də yay istirahəti - Nostalji fotolar
21:00 15 İyun 2021
Nobelli yazıçı daha bir mükafata layiq görüldü
18:39 15 İyun 2021
Avropa Film Festivalında iştirak edən filmləri onlayn izləmək mümkündür
17:45 15 İyun 2021
Öz arvadını söydü, Səməd Vurğunu pislədi, yad qadınla yaxalandı – Hüseyn Arifin heç yerdə yayımlanmayan lətifələri
17:01 15 İyun 2021
Əməkdar artist vəfat etdi
16:18 15 İyun 2021
Bakının yaşı keçmiş ofisiant qadınları: Onları necə alçaldırlar?
15:30 15 İyun 2021
Müğənninin cızma-qarası 281 min dollara satıldı - Foto
14:41 15 İyun 2021
Məşhur bəstəkar vəfat etdi
14:01 15 İyun 2021
Mənə zorla köynək satan qız - Nihat Pir yazır
13:07 15 İyun 2021
Gənc rejissora görə Kürdəxanı həbsxanasına getdi, ən açıq səhnələrə çəkilən aktrisa kimi tarixə düşdü - Onu Təhminə roluna niyə layiq görmədilər?
12:15 15 İyun 2021
Saçım sığalının dadını bilməz...
11:46 15 İyun 2021
Milli Qurtuluş Günü münasibətilə konsert proqramı təqdim edildi
11:22 15 İyun 2021
Cavanşir Yusiflinin ən çox sevdiyi 10 roman - Siyahı
10:58 15 İyun 2021
Heç utanırsan, Ayxan?
10:35 15 İyun 2021
Füzulidə kitab sərgisi açılıb
09:53 15 İyun 2021
Ankarada Yunus Əmrənin 700 illiyi keçirilib
09:47 15 İyun 2021
Azərbaycanlı yazıçı koronavirusdan vəfat edən anası haqda hekayə yazdı – Mətn
09:01 15 İyun 2021
Aşıq Ədalətin oğlu: “İkimiz də ağlaya-ağlaya bir-birimizə baxırdıq” – Müsahibə
21:00 14 İyun 2021
Reza Deqatinin Əfqanıstanda çəkdiyi fotoşəkillər sərgilənib
18:54 14 İyun 2021
"Yüz ilin adamları”: Toğrul Nərimanbəyov – Yeni veriliş
18:33 14 İyun 2021