news-inner
clock09:00 calendar-gray 03 Sentyabr 2016 view-gray280 dəfə oxunub
view-gray280 dəfə oxunub

Qızıl qayadakı uranı necə ələ keçirtməli?

Kulis.az “Naməlum kino” layihəsində İsmayıl Əfəndiyev və Şüa Şeyxovun 1958-ci ildə çəkdiyi “Kölgələr sürünür” filmini təqdim edir.

Süjet: Arxeoloq Cavadov (Möhsün Sənani) elmi əsası olmayan, saxta dəlillərlə dissertasiya müdafiə edir. Onun qənaətinə görə qədim Aran şəhəri ölkədən kənardadır. Onun saxta dissertasiyasını qayınatası, dürüstlüyü, peşəkarlığı ilə nüfuz qazanmış professor Rəşid Sərdarlı (Ələsgər Ələkbərov) müdafiə edir. Amma professor bunu yeganə qızı Leylanın (Leyla Bədirbəyli) təkidli xahişlərindən sonra könülsüz yerinə yetirir. Və öz prinsiplərinin əleyhinə getməklə də elmi ictimaiyyətin gözləntilərini doğrultmur. Digər arxeoloq Kamal Zahidov (İsmayıl Dağıstanlı) Cavadovun əleyhinə gedir və əsaslandırır ki, onun dəlilləri saxtadır, həmin ərazi Qızıl qaya deyilən yerdə yerləşir, ölkədən kənarda mövcud ola bilməz. O, rəhbərlikdən bunu sübut eləmək, qazıntılar aparmaq üçün Qızıl qaya ərazisinə ekspedisiya təşkil etməyi xahiş edir. Zahidov gənc elmi işçilərlə birlikdə həmin əraziyə gedir, amma ekspedisiya qarşıda onları hansı təhlükənin gözlədiyindən xəbərsizdilər.

“Kölgələr sürünür” 1940-50 ci illərin qərbin klassik casus süjetlərini xatırladır. Xüsusən, o süjetləri ki, orda İkinci Dünya Müharibəsində faşistlərlə əməkdaşlıq eləmiş birisinin sonradan dinc dövrdə başqa ad altında çalışması əsas motivlərdən biridir.

Bu filmdə də ingilislərlə əməkdaşlıq eləmiş, keçmiş bəy, sonrakı dövrdə İmamzadə adı altında fəaliyyət göstərən Əli (Əli Zeynalov) konflikti meydana gətirən əsas personajlarından biri, mərkəzi fiqurdur.

Kriminal motivi olan dramın ilk epizodu 1920-ci ildə baş vermiş cinayət hadisəsi ilə açılır. Artıq bolşeviklər Bakını işğal edib, Süleyman bəyin oğlu Əli bəy ingilislərlə birlikdə ölkəni tərk eləməyə məcburdur. Əli arxeoloq, Qızıl qaya ərazisində qazıntılar aparan Kərimin (İsmayıl Əfəndiyev) də onlarla birlikdə ölkədən getməsini təklif eləyir. Amma Kərim imtina edir və qətlə yetirilir. Onun qətlinin əsas səbəbi həmin ərazidə uranın mövcudluğundan xəbərdar olması və sovet hökumətini məlumatlandıra biləcəyidir. Çünki Əli bəy urana özü sahib olmaq istəyir. Qətlin yeganə şahidi isə kəndlilərdən bir Murtuzadır.

Sonra hadisələr 1950-ci illərə elmi müəssisəyə gətirilir. Casus filmlərində olduğu kimi tamaşaçı gözlənilməz həyəcanlı situasiyalarla üz-üzə qalır. Əli bəy artıq arxeoloq Heydər İmamzadədir, elmi müəssisənin sayılıb seçilən, etibar edilən alimlərindən biridir. O, Cavadova işbirliyinə gedərək Qızıl qayada şəhər qalıqlarının olmamasını “sübuta yetirirlər”.

Üstəlik, Cavadov professorun qızı Leylanı ələ keçirmək üçün ona sevgilisi Kamalın müharibədə həlak olması barədə yalan xəbər verir. Və karyerasında irəliləmək üçün Leyla ilə evliliyindən istifadə edir.

Klassik casus filmlərində olduğu kimi burda da vəziyyət getdikcə mürəkkəbləşdirilir, süjet şaxələnir, konflikt gücləndirilir. Ekspedisiyanın işinə əngəl olmaq üçün İmamzadə Qızıl qaya ərazisinə gəlir. Qazıntılara hiyləgər fəndləriylə mane olur, hətta cinayətə əl atır, daha sonra hadisənin yeganə şahidi Murtuzanı da aradan götürmək istəyir.

Finalda bütün həqiqət açılır.

Ən yaddaqalan obraz müğənni Mirzə Babayevin oynadığı Cəlildir. Fakturası, reaksiyaları, maneraları ilə Vudi Allenin komik, intellektual qəhrəmanlarını xatırladır. Bəzi epizodlar bir qədər texniki qalsa da, ümumilikdə “Kölgələr sürünür” casus filminin qaydalarına uyğun işlənilib.

Film Qılman İlkinin ssenarisi əsasında çəkilib.

Rejissordan biri Şüa Şeyxxov müğənni Natəvan Şeyxovanın atasıdır.

Azərbaycan tamaşaçısı İsmayıl Əfəndiyevi 1945-ci ildə ekranlaşdırılmış “Arşın mal alan" filmindәki Süleyman obrazı ilə daha çox tanıyır.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Eldar Quliyev dəfn olunub - Foto
15:43 18 Aprel 2021
Müharibədən əvvəl fotoqraf işləmiş Milli Qəhrəman: Film kimi həyat və filmin özü
10:30 18 Aprel 2021
Sabir Əhmədli işğaldakı rayonuna necə qayıtdı?
16:32 17 Aprel 2021
Sirk ustaları bir araya gəldi
14:19 17 Aprel 2021
Şəhid polkovnikin təsirli piano ifası yayıldı - Video
13:28 17 Aprel 2021
Əsəbi gün - Humay Quliyevanın yazısı
12:30 17 Aprel 2021
Gözləri görməyən laçınlı şairin yurd gəzintisi
11:01 17 Aprel 2021
UNESCO Azərbaycan teatrının layihəsini qəbul etdi
10:29 17 Aprel 2021
Ağadadaşın kişi sözü – Elçindən yeni hekayə
09:00 17 Aprel 2021
“Nadir şah. Avşar dövləti” adlı kitab çap olunub
18:53 16 Aprel 2021
Prezident Eldar Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb
18:41 16 Aprel 2021
Qəmbər Hüseynlinin 105 illiyi qeyd olunub - Foto
18:17 16 Aprel 2021
Filmimiz Rotterdam Beynəlxalq Film Festivalında
17:29 16 Aprel 2021
Klinton ilk romanını nəşrə hazırlayır: "Terror dövləti" - Foto
16:37 16 Aprel 2021
Azərbaycanlı qadının fotosu Türkiyədə “İlin media fotosu” seçildi - Video
15:49 16 Aprel 2021
Təzəpirdə sinə vurdu, qızlarına görə Moskvada yaşamaqdan imtina etdi, atası onunla işləmək istəmədi – Tanımadığımız Eldar Quliyev
15:01 16 Aprel 2021
Yazıçıya vəzifə verildi
14:47 16 Aprel 2021
Qarabağda qırılan tut ağaclarına elegiya
14:31 16 Aprel 2021
Əməliyyatdan çıxan Zümrüd: “Xərçəng deyiləm” - Açıqlama
13:49 16 Aprel 2021
Həmid Herisçi Seymur Baycandan danışdı: “Təəssüf ki...”
13:02 16 Aprel 2021