news-inner
clock16:25 calendar-gray 29 Avqust 2016 view-gray191 dəfə oxunub
view-gray191 dəfə oxunub

Dostoyevski və Aşıq Şenlik – Lətif Mustafaoğlu yazır...

F.M.Dostoyevski dünyada ən çox tanınan yazarların başında gəlir. Türk-tatar əsilli Dostoyevski provoslav, ortodoks xristian bir ailədə dünyaya gəldi. Atası ilə olan qarışıq ilişgisi “Karamazov qardaşları” romanında konu (mövzu) edilmişdir.

Yazıçılığının yanı sıra naşirliyi də olan Dostoyevski baş redaktoru olduğu “Vremya” və “Epoxa” dərgilərində irəlidə rus dövlət ideologiyası halına gələcək slavyan milliyyətçiliyinin teorik əsaslarını qoyanların arasında öncül oldu. Çar ailəsini hədəf alan Petraşevski təşkilatının üzvü Dostoyevski asılmaq sürəti ilə edama məhkum edildi. Fəqət son anda çarın əfv fərmanı ilə ömürlük Sibir (katorqa) sürgünü ilə ölümdən qurtuldu.

1870-ci illərin sonlarından ölümünə qədər Rusiya imperatorluğu çar ailəsinin vəliəhd şahzadəsinin mürəbbiləri, tərbiyəçiləri arasına girməyi bacarmışdır. Həyatın dibini, ən alt nöqtəsini görən yazıçı bir faninin həyatında ulaşa biləcəyi ən üst səviyyəni - çar vəliəhdinin tərbiyəçiliyi mərtəbəsini də görmüşdür.

Sevgili oxucu!

Yazımızın başına dönək.

1678-ci ildə ilk rus Osmanlı savaşı başladı. Bu tarixdən etibarən 13 böyük müharibə yaşayan rus-türk münasibətlərində Osmanlıda “93 hərbi” olaraq bilinən 1877-78 savaşı öncəsi və davamında yayınlamaqda olduğu “Epoxa” dərgisində savaş hay-küyçülüyü yapan türkləri qətl etməyi rusların bütövlükdə bu savaşa qatılmasını təşviq etmiş, bu qanlı savaşı qutsamış, müqəddəsləşdirmişdir.

Sevgili oxucum!

İndi məsələnin özünə gələk.

Eyni dönəmdə o zamanlar aralıq bölgə olan Borçalı yaylalarında yaşayan türk xalq ozanı Aşıq Şenliyin türk millətinin özünü çarlıq Rusiyasının istilasından “meşru-müdafa” haqqını təsbit edən “93 qoçaqlaması”nı orijinalda (yazılış şəkli ilə) diqqətinizə təqdim edirik.

Ehli İslam olan işitsin bilsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
İsterse Uruset neki var gelsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Guşananın gılıcı geyinin donu
Gavga bulutları sardı her yanı
Doğdu goç yiğidin şan alma günü
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Asker olan bölüh bölüh bölünür
Sandınız mı Gars galası alınır
Boz atlar üstünde gılıç çalınır
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Kavga günü namert sapa yer arar
Erolan göksünü düşmana gerer
Cemi ervah biznen meydana girer
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Beni Asfer’dir bilin Urus’un aslı
Orman yabanisi balıhçı nesli
Hınzır sürüsüne dalıp gurt misli
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Hele Alosman’n görmemiş zorun
Din gayreti olan tedarik görün
At tepip baş kesin düşmanı kırın
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Şenlik ne durursuz atları minin
Sıyra gılıç düşman üstüne dönün
Artacahtır şanı bu Alosman’n
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

news-inner-user

19973 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Uşaqları sevməyimizin sirri - Sahib Altay yazır...
17:16 20 Sentyabr 2021
Məmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsinin ölüm anı lentə alınıbmış - İlk dəfə - Video
16:38 20 Sentyabr 2021
Soyuq burnunla toxunursan üzümə - Rasim Qaracadan şeirlər
16:17 20 Sentyabr 2021
Səyyad Əlizadədən xəbər var
15:30 20 Sentyabr 2021
Ölkəmiz Tallində keçirilən festivalda təmsil olunub -Fotolar
15:20 20 Sentyabr 2021
Ramiz, Əkrəm, Seymur... – Oxucular kimi görmək istəyirlər? - Sorğu
14:41 20 Sentyabr 2021
"Emmy" mükafatının qalibləri bəlli olub - Siyahı
13:49 20 Sentyabr 2021
Tanınmış şairin Cıdır düzündə yazdığı şeir – Mətn
13:25 20 Sentyabr 2021
Atasını həbsxanada öldürdülər, haqqında Stalinə məruzə edildi, rus qızlara görə Sofi Loreni rədd etdi - Tolstoyun qohumu olan azərbaycanlı
12:28 20 Sentyabr 2021
Elçin Hüseynbəyli haqqında kitab nəşr olunub
11:27 20 Sentyabr 2021
Qəbrinin üstündə kitab rəfi yaradılan Nərminin hekayəsi
11:00 20 Sentyabr 2021
Çinarənin mahnısı qalmaqal yaratdı - Oğru kimdir?
10:31 20 Sentyabr 2021
Güllü Muradova: “Məni efirdə görüb, deyib, bu qızı alacam” – Müsahibə
09:00 20 Sentyabr 2021
Los Ancelesdə Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunmuş qısa film hazırlanıb - Video
17:00 18 Sentyabr 2021
Üzeyir Hacıbəyovun vida mərasimindən reportaj - Fotolar
16:30 18 Sentyabr 2021
Milli Musiqi Günü ilə bağlı Bakı Musiqi Akademiyasında tədbir keçirilib - Fotolar
15:31 18 Sentyabr 2021
Şuşada ilk dəfə Milli Musiqi Günü keçirilir - Fotolar
14:36 18 Sentyabr 2021
Yaqub Zurufçu xanımından niyə boşanmışdı? - Video
13:30 18 Sentyabr 2021
Mədəniyyət naziri: “Şuşaya onun ruhunu qaytaracağıq”
12:40 18 Sentyabr 2021
Fərhad Bədəlbəyli: "Artıq bu, həqiqətdir”
12:29 18 Sentyabr 2021