news-inner
clock16:25 calendar-gray 29 Avqust 2016 view-gray102 dəfə oxunub
view-gray102 dəfə oxunub

Dostoyevski və Aşıq Şenlik – Lətif Mustafaoğlu yazır...

F.M.Dostoyevski dünyada ən çox tanınan yazarların başında gəlir. Türk-tatar əsilli Dostoyevski provoslav, ortodoks xristian bir ailədə dünyaya gəldi. Atası ilə olan qarışıq ilişgisi “Karamazov qardaşları” romanında konu (mövzu) edilmişdir.

Yazıçılığının yanı sıra naşirliyi də olan Dostoyevski baş redaktoru olduğu “Vremya” və “Epoxa” dərgilərində irəlidə rus dövlət ideologiyası halına gələcək slavyan milliyyətçiliyinin teorik əsaslarını qoyanların arasında öncül oldu. Çar ailəsini hədəf alan Petraşevski təşkilatının üzvü Dostoyevski asılmaq sürəti ilə edama məhkum edildi. Fəqət son anda çarın əfv fərmanı ilə ömürlük Sibir (katorqa) sürgünü ilə ölümdən qurtuldu.

1870-ci illərin sonlarından ölümünə qədər Rusiya imperatorluğu çar ailəsinin vəliəhd şahzadəsinin mürəbbiləri, tərbiyəçiləri arasına girməyi bacarmışdır. Həyatın dibini, ən alt nöqtəsini görən yazıçı bir faninin həyatında ulaşa biləcəyi ən üst səviyyəni - çar vəliəhdinin tərbiyəçiliyi mərtəbəsini də görmüşdür.

Sevgili oxucu!

Yazımızın başına dönək.

1678-ci ildə ilk rus Osmanlı savaşı başladı. Bu tarixdən etibarən 13 böyük müharibə yaşayan rus-türk münasibətlərində Osmanlıda “93 hərbi” olaraq bilinən 1877-78 savaşı öncəsi və davamında yayınlamaqda olduğu “Epoxa” dərgisində savaş hay-küyçülüyü yapan türkləri qətl etməyi rusların bütövlükdə bu savaşa qatılmasını təşviq etmiş, bu qanlı savaşı qutsamış, müqəddəsləşdirmişdir.

Sevgili oxucum!

İndi məsələnin özünə gələk.

Eyni dönəmdə o zamanlar aralıq bölgə olan Borçalı yaylalarında yaşayan türk xalq ozanı Aşıq Şenliyin türk millətinin özünü çarlıq Rusiyasının istilasından “meşru-müdafa” haqqını təsbit edən “93 qoçaqlaması”nı orijinalda (yazılış şəkli ilə) diqqətinizə təqdim edirik.

Ehli İslam olan işitsin bilsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
İsterse Uruset neki var gelsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Guşananın gılıcı geyinin donu
Gavga bulutları sardı her yanı
Doğdu goç yiğidin şan alma günü
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Asker olan bölüh bölüh bölünür
Sandınız mı Gars galası alınır
Boz atlar üstünde gılıç çalınır
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Kavga günü namert sapa yer arar
Erolan göksünü düşmana gerer
Cemi ervah biznen meydana girer
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Beni Asfer’dir bilin Urus’un aslı
Orman yabanisi balıhçı nesli
Hınzır sürüsüne dalıp gurt misli
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Hele Alosman’n görmemiş zorun
Din gayreti olan tedarik görün
At tepip baş kesin düşmanı kırın
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Şenlik ne durursuz atları minin
Sıyra gılıç düşman üstüne dönün
Artacahtır şanı bu Alosman’n
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

news-inner-user

16131 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər – Sərdar Amin yazır...
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020
Mühacirətdə olan yazıçı vəfat etdi
12:34 13 Avqust 2020
Sərdarın atası və əlləri
11:52 13 Avqust 2020
Bizə əl atan qoca müəllim
11:07 13 Avqust 2020
Britaniyalı jurnalistin Xocalıdan yazdığı ssenariyə film çəkildi
10:43 13 Avqust 2020
"Qarabağ hekayələri" özbək dilində nəşr olundu
10:04 13 Avqust 2020
Stalin Rəsulzadəni bu yolla qaçırdı, Səməd Vurğun yaralıları apardı – Ayxan Ayvazın reportajı
09:00 13 Avqust 2020
Türkiyəli şair vəfat etdi
18:30 12 Avqust 2020
Məhəllə futbolu - Hekayə
17:58 12 Avqust 2020
Özündən 25 yaş kiçik qadınla evləndi, yoldaşının ikinci əri bütün şəkillərini yandırdı, məzarı hələ də bilinmir – Nəsibə Zeynalovanın atasının dramatik həyatı
17:04 12 Avqust 2020
Məşhur "20th Century Fox" fəaliyyətini sona çatdırır
16:14 12 Avqust 2020
İtaliyada vəfat edən müğənnimizin nəşi vətənə gətiriləcək? - Açıqlama
15:30 12 Avqust 2020
Səfər Alışarlının "İşıq" hekayəsi
14:42 12 Avqust 2020