news-inner
clock16:25 calendar-gray 29 Avqust 2016 view-gray133 dəfə oxunub
view-gray133 dəfə oxunub

Dostoyevski və Aşıq Şenlik – Lətif Mustafaoğlu yazır...

F.M.Dostoyevski dünyada ən çox tanınan yazarların başında gəlir. Türk-tatar əsilli Dostoyevski provoslav, ortodoks xristian bir ailədə dünyaya gəldi. Atası ilə olan qarışıq ilişgisi “Karamazov qardaşları” romanında konu (mövzu) edilmişdir.

Yazıçılığının yanı sıra naşirliyi də olan Dostoyevski baş redaktoru olduğu “Vremya” və “Epoxa” dərgilərində irəlidə rus dövlət ideologiyası halına gələcək slavyan milliyyətçiliyinin teorik əsaslarını qoyanların arasında öncül oldu. Çar ailəsini hədəf alan Petraşevski təşkilatının üzvü Dostoyevski asılmaq sürəti ilə edama məhkum edildi. Fəqət son anda çarın əfv fərmanı ilə ömürlük Sibir (katorqa) sürgünü ilə ölümdən qurtuldu.

1870-ci illərin sonlarından ölümünə qədər Rusiya imperatorluğu çar ailəsinin vəliəhd şahzadəsinin mürəbbiləri, tərbiyəçiləri arasına girməyi bacarmışdır. Həyatın dibini, ən alt nöqtəsini görən yazıçı bir faninin həyatında ulaşa biləcəyi ən üst səviyyəni - çar vəliəhdinin tərbiyəçiliyi mərtəbəsini də görmüşdür.

Sevgili oxucu!

Yazımızın başına dönək.

1678-ci ildə ilk rus Osmanlı savaşı başladı. Bu tarixdən etibarən 13 böyük müharibə yaşayan rus-türk münasibətlərində Osmanlıda “93 hərbi” olaraq bilinən 1877-78 savaşı öncəsi və davamında yayınlamaqda olduğu “Epoxa” dərgisində savaş hay-küyçülüyü yapan türkləri qətl etməyi rusların bütövlükdə bu savaşa qatılmasını təşviq etmiş, bu qanlı savaşı qutsamış, müqəddəsləşdirmişdir.

Sevgili oxucum!

İndi məsələnin özünə gələk.

Eyni dönəmdə o zamanlar aralıq bölgə olan Borçalı yaylalarında yaşayan türk xalq ozanı Aşıq Şenliyin türk millətinin özünü çarlıq Rusiyasının istilasından “meşru-müdafa” haqqını təsbit edən “93 qoçaqlaması”nı orijinalda (yazılış şəkli ilə) diqqətinizə təqdim edirik.

Ehli İslam olan işitsin bilsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana
İsterse Uruset neki var gelsin
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Guşananın gılıcı geyinin donu
Gavga bulutları sardı her yanı
Doğdu goç yiğidin şan alma günü
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Asker olan bölüh bölüh bölünür
Sandınız mı Gars galası alınır
Boz atlar üstünde gılıç çalınır
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Kavga günü namert sapa yer arar
Erolan göksünü düşmana gerer
Cemi ervah biznen meydana girer
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Beni Asfer’dir bilin Urus’un aslı
Orman yabanisi balıhçı nesli
Hınzır sürüsüne dalıp gurt misli
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Hele Alosman’n görmemiş zorun
Din gayreti olan tedarik görün
At tepip baş kesin düşmanı kırın
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

Şenlik ne durursuz atları minin
Sıyra gılıç düşman üstüne dönün
Artacahtır şanı bu Alosman’n
Can sağ iken yurt vermeniz düşmana

news-inner-user

17129 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Bu nədir, Allahı danmaqdır? – Elçin yazır...
13:30 28 Noyabr 2020
"Şəngülüm, Məngülüm" tamaşası onlayn nümayiş olunacaq
12:01 28 Noyabr 2020
Türkiyədə "Azərbaycanlı şəhid uşaqların xatirəsinə" adlı konsert keçirildi - Foto
10:27 28 Noyabr 2020
Fuad Poladov: Qızla zirzəmidə görüşdüyümə görə məni məktəbdən qovdular – Müsahibə
09:00 28 Noyabr 2020
Ukrayna Milli Kitabxanasında Azərbaycan guşəsi açılacaq
18:31 27 Noyabr 2020
Qayıtdı gülləri yığıb başına, vətən gülşəninin Xarı bülbülü! – Yeni şeirlər
17:44 27 Noyabr 2020
Tələbənin universitetdən qovulması haqlı qərardırmı?
17:09 27 Noyabr 2020
"Qarabağ Azərbaycandır" adlı kitab nəşr olundu
16:34 27 Noyabr 2020
Rejissorumuzun da iştirak etdiyi festivalın qalibləri elan olundu - Siyahı
15:53 27 Noyabr 2020
Nənəsini yemək üstündə ağlatdı, xəstəliyinə görə yardım istədi, işdən çıxarılan gün həyat yoldaşı öldü – Məşhur diktordan maraqlı faktlar
15:11 27 Noyabr 2020
Məşhur Meksika filmlərinin ssenari müəllifi vəfat etdi
14:31 27 Noyabr 2020
İşğaldan azad olunan Xanabert qalası
13:53 27 Noyabr 2020
"Anamın kitabı" filmi gəlir - Yaxında
13:11 27 Noyabr 2020
Mənə ölümümdən yol verin... - Ötən gün dünyasını dəyişən şairin şeirləri
12:31 27 Noyabr 2020
Onlayn dərsdə gülməli vəziyyətə düşən müəllimlər
11:50 27 Noyabr 2020
Qorxu bilməyən işçimiz - Elçin yazır...
11:10 27 Noyabr 2020
Lalə Məmmədovadan duyğu dolu etiraf yazısı: “Hamınızı aldatdım!”
10:28 27 Noyabr 2020
Mirzə Cəlil haqda yeni kitab çıxdı – Dərs vəsaiti kimi təsdiq edildi
09:54 27 Noyabr 2020
Onsuz yaşaya bilmərəm - Bircənin romanı
09:00 27 Noyabr 2020
Tanınmış şairə vəfat etdi
21:10 26 Noyabr 2020