news-inner
clock11:55 calendar-gray 17 Fevral 2016 view-gray184 dəfə oxunub
view-gray184 dəfə oxunub

Rasim Qaraca necə dahi oldu? - QAN TURALININ YAZISI

Qan Turalı

Uzatmağına sözü uzadacağıq...

Amma sonda deyəcəyimizi bəri başdan deyək.

Rasim Qaraca dahi şairdir.

Hə, başa düşürəm, ətraf “dahi” şairlərlə doludur.

Ok.

Bəs dahi şair kimdir?

Onu da yazaq:

1. Sabir

2. Müşfiq

4. Səməd Vurğun

5. Əli Kərim

6. Ramiz Rövşən

Vəssalam.

İndi keçək söhbətimizə...

Səməd Vurğundan sonra Azərbaycan şeiri sözün bütün mənalarında başsız qalmışdı. O nəhəng şeir boşluğunu doldurmaq Rəsul Rzanın üzərinə düşürdü. Rəsul daaz çalışmadı. Az əziyyət çəkmədi. Və az tənqid də olunmadı. Dövrün ədəbiyyat darğaları üstünə hücum çəkirdi. Formalizm tənqid olunmalıdı? Rəsul Rza formalistdi. Abstraksionizm? Buyurun, Rəsul Rzanın şeirlərindəki abstraksionizm...

Bir tərəfdən Yazıçılar Birliyinin təzyiqi...

Digər tərəfdən “Vaqif”i əzbər bilən xalqın acı reaksiyası...

Rəsul Rza tənhalığa məhkum edilmişdi.

“Yazıçılar Birliyində bir tədbir vardı. Tədbir başa çatdı, hamı Səməd Vurğunun başına yığışdı. Onunla birgə binadan çıxdılar. Mən uzaqdan baxırdım. O bir topa adam Səməd Vurğunla sağ tərəfə getdi. Rəsul Rza isə çiyninə pencəyini atmış pəjmürdə halda sol tərəfə... Təm-tək idi. Yanında kimsə yox idi. Səməd Vurğun isə komandası ilə birgə yeriyirdi”.

Bu xatirəni də mənə Tofiq Abdin danışmışdı.

Və əlavə etmişdi: “Anar o günləri yaxşı xatırlayır. Və bu gün də o ağrını çəkir.”

Artıq sözə hacət varmı?

Səməd Vurğun öz estetikasının sonuncu mogikanı idi.

Ondan sonra meydana epiqonçular gələcəkdi.

İndi də var o epiqonçular...

Amma Rəsul Rza məktəbi yepyeni şairlər yetirəcəkdi.

Misal üçün Əli Kərimi...

Əli Kərim istedadının ən parlaq dövründə dünyasını dəyişdi.

Hələ 40 yaşa çatmamışdı...

Və Əli Kərim Səməd Vurğun qədər məşhurluq qazana bilməmişdi.

Asan deyildi, illər lazımıydı.

Onun xalq arasında ən çox bilinən şeirinin didaktik “Qaytar, ana borcunu” olması təsadüf deyil ki...

“Ölüm sözünün polyar qışında”nı anlamağımıza çox qalmışdı.

Proses dayanmırdı. Səhnəyə gənc və istedadlı bir şair çıxdı: Ramiz Rövşən.

İlk dövrlərdə sərbəst şeirlər yazsa da zamanla ənənəvi poeziyaya meyl etdi.

Ənənədə məşhurluq vardı, xalq şöhrəti vardı, populyarlıq vardı.

O, Rəsul Rza şeirini xalq kütlələrinə çatdırmağı bacardı.

Amma bu o Rəsul Rza şeiri deyildi.

Gəraylı sırıqlısını geyinmiş modernizm tədricən daxilən də dəyişməyə başladı.

Əli Kərim kimi modernist ruhu ifadə etmirdi, qara paltarlı qadınlardan, ölümdən, göz yaşlarından, kəfəndən danışırdı.

Və bütün bunlar sayəsində Ramiz Rövşən ümumxalq şöhrəti qazandı.

İndi o, populyarlıqda ancaq Səməd Vurğunla müqayisə oluna bilərdi.

Sərbəst şeir dar bir dalana girmişdi.

Onu ordan Rasim Qaraca xilas edəcəkdi.

Və Rasim Qaraca bütün bu dalanlarda hər zaman Anarla mübarizə aparacaqdı.

Nə amansız bir taleydi...

Əli Kərim Rasimin şeirlərində yenidən doğulacaqdı, yenidən o fraqmentlər birlər formasında yaşayacaq, o günəş, o yaşamaq həvəsi, o sadə şeylərin böyük fəlsəfəsi yenidən poeziyaya qayıdacaqdı.

Fəhlələrin dönüşü möhtəşəm olacaqdı.

news-inner-user
Qan Turalı

228 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Daha bir nəşriyyat Polad Həşimovla bağlı kitab nəşr etdi - Foto
18:36 14 Avqust 2020
Ayı balalarını oğurlayan çoban - Qorxmaz Şıxəlioğlu yazır...
17:14 14 Avqust 2020
Tom Kruzun çəkildiyi filmin meydançasında yanğın baş verdi
16:05 14 Avqust 2020
Xalq artistinin qızı atasının şeirlər kitabını nəşr etdirəcək
15:19 14 Avqust 2020
Oğlu Xalq artistinə klip çəkdi - Video
14:28 14 Avqust 2020
Əsl adı Pənah idi, kasıb atası ona yalnız keçi dərisindən dəf düzəldə bildi - Sürücü, vaqon ustası, montyor Alim Qasımov - Maraqlı faktlar
13:32 14 Avqust 2020
Almaz Ələsgərli efirdə erməni mahnısı oxudu - Video
12:38 14 Avqust 2020
"Sevastopol uğrunda döyüş"ün qəhrəmanı vəfat etdi
12:17 14 Avqust 2020
Bizi kütləvi öldürmək məsələsi... - Bütün bunlar masonların işidir?
11:27 14 Avqust 2020
Gənc yazara ağır itki üz verdi
10:39 14 Avqust 2020
Filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı
10:00 14 Avqust 2020
Məni şərləyib qardaşımın gözündən salmaq istəyirdi - Bircənin romanı
08:59 14 Avqust 2020
Türk aktrisası vəfat etdi
18:30 13 Avqust 2020
Azərbaycanda əcnəbi serialların yayımı bərpa olundu
17:57 13 Avqust 2020
Məşhur rejissorların ürəyində qalan 5 film - Çəkmək istəyirdilər, alınmadı...
17:02 13 Avqust 2020
"Avatar-2" filminin çəkiliş meydançasından fotolar
16:28 13 Avqust 2020
Xalq rəssamı vəfat etdi
15:09 13 Avqust 2020
Nazirlikdən gedənlər və gələnlər
14:11 13 Avqust 2020
Mədəniyyət Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsindən azad olundu
13:24 13 Avqust 2020
Mahnılarını Niyaməddin Musayev oğurladı, rayonu işğal olunanda beyninə qan sızıb öldü – Bu gözəl musiqilərin müəllifini siz də tanıyın
13:19 13 Avqust 2020