news-inner
clock11:55 calendar-gray 17 Fevral 2016 view-gray280 dəfə oxunub
view-gray280 dəfə oxunub

Rasim Qaraca necə dahi oldu? - QAN TURALININ YAZISI

Qan Turalı

Uzatmağına sözü uzadacağıq...

Amma sonda deyəcəyimizi bəri başdan deyək.

Rasim Qaraca dahi şairdir.

Hə, başa düşürəm, ətraf “dahi” şairlərlə doludur.

Ok.

Bəs dahi şair kimdir?

Onu da yazaq:

1. Sabir

2. Müşfiq

4. Səməd Vurğun

5. Əli Kərim

6. Ramiz Rövşən

Vəssalam.

İndi keçək söhbətimizə...

Səməd Vurğundan sonra Azərbaycan şeiri sözün bütün mənalarında başsız qalmışdı. O nəhəng şeir boşluğunu doldurmaq Rəsul Rzanın üzərinə düşürdü. Rəsul daaz çalışmadı. Az əziyyət çəkmədi. Və az tənqid də olunmadı. Dövrün ədəbiyyat darğaları üstünə hücum çəkirdi. Formalizm tənqid olunmalıdı? Rəsul Rza formalistdi. Abstraksionizm? Buyurun, Rəsul Rzanın şeirlərindəki abstraksionizm...

Bir tərəfdən Yazıçılar Birliyinin təzyiqi...

Digər tərəfdən “Vaqif”i əzbər bilən xalqın acı reaksiyası...

Rəsul Rza tənhalığa məhkum edilmişdi.

“Yazıçılar Birliyində bir tədbir vardı. Tədbir başa çatdı, hamı Səməd Vurğunun başına yığışdı. Onunla birgə binadan çıxdılar. Mən uzaqdan baxırdım. O bir topa adam Səməd Vurğunla sağ tərəfə getdi. Rəsul Rza isə çiyninə pencəyini atmış pəjmürdə halda sol tərəfə... Təm-tək idi. Yanında kimsə yox idi. Səməd Vurğun isə komandası ilə birgə yeriyirdi”.

Bu xatirəni də mənə Tofiq Abdin danışmışdı.

Və əlavə etmişdi: “Anar o günləri yaxşı xatırlayır. Və bu gün də o ağrını çəkir.”

Artıq sözə hacət varmı?

Səməd Vurğun öz estetikasının sonuncu mogikanı idi.

Ondan sonra meydana epiqonçular gələcəkdi.

İndi də var o epiqonçular...

Amma Rəsul Rza məktəbi yepyeni şairlər yetirəcəkdi.

Misal üçün Əli Kərimi...

Əli Kərim istedadının ən parlaq dövründə dünyasını dəyişdi.

Hələ 40 yaşa çatmamışdı...

Və Əli Kərim Səməd Vurğun qədər məşhurluq qazana bilməmişdi.

Asan deyildi, illər lazımıydı.

Onun xalq arasında ən çox bilinən şeirinin didaktik “Qaytar, ana borcunu” olması təsadüf deyil ki...

“Ölüm sözünün polyar qışında”nı anlamağımıza çox qalmışdı.

Proses dayanmırdı. Səhnəyə gənc və istedadlı bir şair çıxdı: Ramiz Rövşən.

İlk dövrlərdə sərbəst şeirlər yazsa da zamanla ənənəvi poeziyaya meyl etdi.

Ənənədə məşhurluq vardı, xalq şöhrəti vardı, populyarlıq vardı.

O, Rəsul Rza şeirini xalq kütlələrinə çatdırmağı bacardı.

Amma bu o Rəsul Rza şeiri deyildi.

Gəraylı sırıqlısını geyinmiş modernizm tədricən daxilən də dəyişməyə başladı.

Əli Kərim kimi modernist ruhu ifadə etmirdi, qara paltarlı qadınlardan, ölümdən, göz yaşlarından, kəfəndən danışırdı.

Və bütün bunlar sayəsində Ramiz Rövşən ümumxalq şöhrəti qazandı.

İndi o, populyarlıqda ancaq Səməd Vurğunla müqayisə oluna bilərdi.

Sərbəst şeir dar bir dalana girmişdi.

Onu ordan Rasim Qaraca xilas edəcəkdi.

Və Rasim Qaraca bütün bu dalanlarda hər zaman Anarla mübarizə aparacaqdı.

Nə amansız bir taleydi...

Əli Kərim Rasimin şeirlərində yenidən doğulacaqdı, yenidən o fraqmentlər birlər formasında yaşayacaq, o günəş, o yaşamaq həvəsi, o sadə şeylərin böyük fəlsəfəsi yenidən poeziyaya qayıdacaqdı.

Fəhlələrin dönüşü möhtəşəm olacaqdı.

news-inner-user
Qan Turalı

228 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Tiflis “Dünya kitab paytaxtı” elan olunur
18:33 22 Aprel 2021
Kamal Abdulla Mərmərə Universitetində dərs keçəcək
17:54 22 Aprel 2021
Namus üstündə ölkədən gedən, evli qadınla evlənən Xalq artistimiz - Video
17:11 22 Aprel 2021
Hələ videosu çıxmayan Hüseynbalalar – Orxan Məmmədli yazır...
16:36 22 Aprel 2021
Məşhur müğənni xəstəxanaya yerləşdirildi
16:10 22 Aprel 2021
Şəhla Nihandan qısa hekayə: Parallaks
15:46 22 Aprel 2021
Kişi olun, rüşvət almayın daha – Günün şeiri
14:54 22 Aprel 2021
Qatıq satan gəlməyib - Üzeyir Əlizadə yazır
14:23 22 Aprel 2021
Üzülməyin, Hüseynbala müəllim!
13:37 22 Aprel 2021
“Oskar” mərasimində qonaqlar maskasız olacaq
12:57 22 Aprel 2021
Bığına görə töhmət aldı, həbsdən qorxub Gəncədən qaçdı, arvadından sonra evlənmədi – Xalq artistindən maraqlı faktlar
12:30 22 Aprel 2021
Qismətdən yeni kitab sürprizi - Yaxında
11:45 22 Aprel 2021
Hüseynbala Mirələmovla kiçik bir xatirəm və məlum video söhbəti
11:03 22 Aprel 2021
Müharibəyə sevinən qadın
10:30 22 Aprel 2021
Niyə bu gün Azərbaycanda Üzeyir Hacıbəyovlar doğulmur? – Aqşin Yenisey yazır...
09:00 22 Aprel 2021
Düzgün yaşamaq riyakarlıq, düzgün düşünmək axmaqlıqdır – Dahi yazıçıdan aforizmlər
21:00 21 Aprel 2021
Bakı Dövlət Sirki yenidən təşkil olunur
19:00 21 Aprel 2021
Kamal Sunal adına muzey açılacaq
18:38 21 Aprel 2021
Fuentesin kitabı onlayn təqdim olunacaq
18:18 21 Aprel 2021
“Can Azərbaycan” müsabiqəsinin virtual sərgisi açılıb
17:42 21 Aprel 2021