news-inner
clock12:00 calendar-gray 12 Yanvar 2016 view-gray180 dəfə oxunub
view-gray180 dəfə oxunub

Siz Üzeyir bəyi niyə təhqir edirdiniz?

Teatrşünas İlham Rəhimli “Cavabsız suallar” kitabında milli teatr tariximizlə bağlı, görkəmli sənətkarlara, ictimai xadimlərə maraqlı suallarla müraciət edib. Kulis Haşım bəy Vəzirova verilən sualları təqdim edir.

Jurnalist, pedaqoq, naşir və dramaturq Haşım bəy Vəzirova (1868 – 4.2.1916) xitab

Sual.

– Cənab Haşım bəy!

Xalqımızın qeyrətli, səmərəli işlər görən maarifçilərindən olmusunuz. İrəvan müəllimlər seminariyasını bitirərək Cavanşir və Şəki qəzalarının müxtəlif yerlərində müəllimlik etmisiniz. Şuşada yaranan ilk türk-rus məktəbinə başçılıq etmisiniz. Elə orada şəhər bələdiyyəsinin qlasnısı seçilmisiniz. 1905-ci ildə erməni daşnaklarına qarşı rəşadətlə mübarizə aparmısınız. Hətta buna görə az müddət Stavropolda sürgün həyatı yaşamısınız.

1907-ci ildən başlayaraq müəyyən fasilələrlə «Tazə həyat», «İttifaq», «Səda», «Sədayi-həqq», «Sədayi-vətən», «Qafqazist» (rus dilində) qəzetlərini nəşr etdirmisiniz. «Məzəli» gülməcə jurnalının mühərriri olmusunuz.

Belə böyük vətənpərvərlik qarşısında baş əyirəm.

Ancaq rəncidə olub cavab axtardığım sualım var.

«Məzəli» jurnalının 15 may 1915-ci il tarixli 15-ci sayının lap birinci səhifəsində karikatura vermisiniz. Qurşaqdan yuxarı yarıçılpaq, əndamlı bir xanım (yəni operetta) teatr binasının üstündə əyləşib. Binanın sütunları sınıb. Kişi (yəni faciə) qalıb binanın altında. Onun yalnız başı, əlinin biləkdən aşağı pəncələri və bir ayağı görsənir. «Operetta» sözü əski əlifba ilə xanımın yambızına, «faciə» sözü isə kişinin belindəki sınıq daş parçasına yazılıb. Faciənin ağzından axan qan gölməçə yaradıb. Xanım-operettanın dizinin üstündə də bir əhli-müsəlman siqaret tüstülədir.

Karikaturanın aşağısında bu sözlər yazılıb: «Məşhur bəstəkarımızın neçə ildən bəri müsəlman səhnəsində göstərdiyi xidmətdən bir nümunə».

Soruşuram: Bəyəm Üzeyir bəy «Məşədi İbad» («O olmasın, bu olsun») və «Arşın mal alan» operettalarını yazmaqla böyük qəbahət edib?

Belə dahi insanın gördüyü əzəmətli işləri gülüş hədəfinə çevirmək nə dərəcədə düzgün idi?

Haşım bəy!

Sözgəlişi bir məsələni xatırladım. Vaxtilə yazdığınız «Döymə qapımı, döyərlər qapını», «Xan-xan», «Evlənmək su içmək deyil», «Uprava xanımın qızı, Tramvay xanımın toyu» pyeslərinizi 1919-cu ildən üzü bəri heç bir teatr yada salmır...

Amma və di gəl ki, bəyənmədiyiniz «Məşədi İbad» və «Arşın mal alan» bu gün də teatrlarımızın repertuarlarının bəzəyidir.

Deyə bilərsinizmi, Sizin pyeslərinizin oynanılmamasının, ancaq Üzeyir bəyin operetta və operalarının sənət ocaqlarının repertuarlarından düşməməsinin səbəbini nədə görürsünüz?

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Mübariz Örəndən yeni hekayə: İlıq
21:00 13 İyul 2020
Nərgiz İsmayılovanın yeni monoqrafiyası nəşr olundu
18:44 13 İyul 2020
Bollivud ulduzu koronavirusa yoluxdu
18:02 13 İyul 2020
Payızda vağzala getməyəsən... - Poetik etüdlər
17:36 13 İyul 2020
Mirmehdi Ağaoğlunun Türkiyədə hekayələr kitabı çap olundu
17:18 13 İyul 2020
On beş ilin salamı – Kənan Hacı yazır
16:39 13 İyul 2020
Bu gün “Vətən borcu” filminin premyerası olacaq
15:51 13 İyul 2020
Tənqidin sərhədləri - Qismətin Tomas Eliotdan tərcüməsi...
15:10 13 İyul 2020
Məşhur müğənni kitab yazdı
14:25 13 İyul 2020
Koronavirusa həsr olunan film çəkilir
13:37 13 İyul 2020
Elvis Preslinin nəvəsi intihar etdi
12:56 13 İyul 2020
Qanıyla torpağa “Qarabağ” yazan, son nəfəsdə şikəstə oxuyan, mina ilə tankın altına sürünən Azərbaycan əsgəri – Müharibə əhvalatları
12:15 13 İyul 2020
Ötən günün müharibə həyəcanı - Samirə Əşrəf yazır...
11:37 13 İyul 2020
Gevorkovun bacısı qızı ilə gəzən azərbaycanlı – Mahir yazır...
11:05 13 İyul 2020
Məşhur rəsm əsəri 22 milyon dollara satıldı
10:30 13 İyul 2020
Yazıçımızın hekayəsi Gürcüstan ədəbiyyat portalında
09:34 13 İyul 2020
“Mücrü” jurnalının baş redaktoru: “Ayağım nəşriyyata düşərli olmadı” – Müsahibə
09:00 13 İyul 2020
Xalq artisti koronavirusa yoluxdu
14:28 12 İyul 2020
Qızını ölən qızının həyat yoldaşına verdi, oğlu intihar etdi, nəvəsi güllələndi... – Axundov haqqında inanılmaz faktlar
12:15 12 İyul 2020
Anar özünün ən uğurlu hekayəsini seçdi – Mətn
11:44 12 İyul 2020