news-inner
clock12:54 calendar-gray 10 Dekabr 2015 view-gray249 dəfə oxunub
view-gray249 dəfə oxunub

Şokolad yeyənlər və yeməyənlərin bilmədiyi suallar

Biz Sovet məktəblisi olmuşuq.

Kitablarımızda istismar, irqçilik əleyhinə çoxlu hekayələr, şeirlər vardı.

Misal üçün, “Oxu” kitabımızda bu hekayəni xatırlayıram:

Zənci fəhlə öz uşağına ayaqqabı almaq üçün mağazaya girir, lakin sınadığı ayaqqabı uşağın ayağına dar gəlir. Satıcı isə uşağın ayağına dar gələn ayaqqabını almağı tələb edir. Çünki zənci uşağın geyib yoxladığı ayaqqabını o heç kimə sata bilməyəcək. Fəhlə çox pis vəziyyətdə qalır. Bu an mağazaya girən ağdərili qadın fəhlə uşağının geyindiyi ayaqqabını öz qızına alır və fəhləni ağır vəziyyətdən qurtarır.

İbrətamiz hekayədir.

“Doqquz hekayə” kitabı çap ediləndə Zahir Əzəmətin təklifi ilə imzalı kitabları AloKitaba vermişdim.

Və bir kitaba da imza yerinə belə yazmışdım: “Qoy, həmişə günəş olsun”.

Bu mahnını və bu şüarı biz bəlkə də çox yaxşı anlamırdıq, lakin şüurumuza qazınmışdı.

Bir müddətdən sonra bir məktub aldım, həmyaşıdım olan bir ibtidai sinif müəlliməsi mənə yazmışdı ki, “Qoy həmişə Günəş olsun” mahnısı onun uşaq vaxtından ən çox sevdiyi mahnıymış.

Bəli, biz beynəlminəl ruhda böyüyürdük.

Amma SSRİ o zamanlar deyilən kimi “sülhün keşikçisi” deyildi, gəlin bunu da açıq gözlə görək.

Əfqanıstana Sovet qoşunu yeridilmişdi, eləcə də Macarıstana və Çexiyaya.

Lakin bu ideoloji dövlət öz vətəndaşlarını əsl beynəlmiləlçilik ruhunda tərbiyə edirdi.

Hərçənd Qarabağ müharibəsində bu xalqlar dostluğu təbliğatının bir anda necə darmadağın edildiyini də biz uşaqlar gördük, yaşadıq.

SSRİ dağılsa belə bu gün dünyada zülm var.

Bu gün yenə istismar var.

SSRİ sülhün keşikçisi olmaya bilərdi, lakin o zamanlar dünya ikiqütblü idi və Amerika bu qədər də hegemon deyildi.

Gəlin, siyasətdən danışmayaq.

Uzaqlara gedək, lap uzaqlara...

Fil Dişi sahilinə...

Bu şokolad deyilən mərətin əsas xammalı olan kokosun hazırlandığı ölkəyə.

Bu barədə bir süjetə baxdım.

Sən demə bu kakao istehsal edən zəncilər...

İstehsal da bir az yekə çıxır, fəhlə demək də olmur, çünki fəhlə sənayeyə aiddir. Bir zamanlar dilimizdə muzdur sözü vardı. Muzdur kənd təsərrüfatında muzdla işləyən adama deyərdilər.

Hə, bu zənci muzdurlar sən demə ömürləri boyu şokolad yeməyiblərmiş.

Müxbir onlara şokolada qonaq elədi, onlar da dadına baxıb dedilər ki, yox, yaxşıdı, dadlıdır.

Yaxşı ki, şokolad yeyən deyiləm, çünki o süjetdən sonra şokolad yeyə bilməzdim.

Fil Dişində əlbəttə ki, şokolad satılır, lakin gündə 5-6 dollar alan muzdurlar üçün 2 dollarlıq şokolad böyük bir lüksdür.

Muzdurların biri yaxşı bir söz də dedi. “Ağlar bu şokoladdan yedikləri üçün sağlam olurlar.”

O muzdur bir az qabaq şokolad deyilən bir şeyin mövcud olduğunu, onun kakaodan düzəldildiyini bilmirdi.

Muzdur onu da bilmirdi ki, ağ dərili insanların bir hissəsi kökəlməmək üçün şokoladdan imtina edirlər, lakin yuxularına şokolad girir.

Şokoladın beyində seratonin adlı hormonu aktivləşdirdiyini, o hormonun insanı xoşbəxt etdiyini, darıxan, kədərli, depressiv ağ adamların mutlu olmaq üçün o şokoladdan yediyini, ağ adamlar arasında şokoladın verdiyi mutluluğun ani, yoxsa uzunmüddətli olduğu barədə mübahisələr getdiyini də o zənci muzdur bilmirdi.

Avropada XIX əsrdə fəhlələrin öz istehsal etdikləri malları ala bilməyəcək qədər kasıb olduqlarını, lakin onların uzun illərlə davam edən üzücü, qanlı mübarizələri əsasında bu gün o imkanları əldə etdiklərini də zənci muzdur yəqin ki, heç bir zaman bilməyəcəkdi.

O ağ adamların bu süjetə baxıb kövrəldiyini, axşam şokoladlı sufle yeyə-yeyə bir-birinə danışacaqlarını da qoca muzdur bilə bilməzdi.

Qoca muzdurun bilmədiyi şey lap çoxuydu...

İllərdir çörəyini çıxartdığı kakao ağacının meyvəsindən şokolad hazırlandığı belə bilmirdi ki...

Nə olsun ki, bilmir...

Biz bilirik bu dünyada istismarın mövcud olduğunu...

Biz bilirik bu gün dünyada aclıq sərhədində yüz milyonlarla adamın yaşadığını, BMT deyir, biz də bilirik.

Biz bu gün başda Hindistan, Pakistan olmaqla 30 milyon adamın kölə kimi, köləlik şərtlərində istismar olunduğunu da bilirik...

SSRİ yoxdur.

Amma zülm qalıb.

İstismar qalıb.

Bunları keçdik.

Köləlik qalıb!

Şokolad yeyə-yeyə bu şeyləri də düşünmək lazımdır.

news-inner-user
Qan Turalı

228 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Türkiyəni Avroviziyada təmsil edən qrupun solisti vəfat etdi
19:07 11 Avqust 2020
Azərbaycanda doğulmuş yəhudi rəssamın sərgisi olacaq
18:46 11 Avqust 2020
Tarantino filmdən imtina etdi
18:15 11 Avqust 2020
Nəşriyyat yeni müsabiqə elan etdi - Şərtlər
17:39 11 Avqust 2020
Dünyanın sonuncu tənha adamı - Kamal Abdullanın romanları haqda...
16:58 11 Avqust 2020
Nənəmin laylası öpür üzümdən – Şeirlər
15:44 11 Avqust 2020
Məşhur şairin məzarı tapıldı - Foto
14:52 11 Avqust 2020
İntihar edən məşhur aktyorun həyatı film olur
14:01 11 Avqust 2020
Sevdiyi kişidən məcbur ayırdılar, əri xalası qızıyla evləndi, gənc yaşında xiffətdən öldü – Faciələrə dözməyən “Nəsimi”nin Şəmsi
13:11 11 Avqust 2020
Uşaqlıqda hərbçi atamın, gənclikdə hərbçi sevgilimin yolunu gözləmiş adamam – Fəridə yazır...
12:06 11 Avqust 2020
"Azərbaycan Böyük Vətən müharibəsi illərində" kitabı nəşr olunub
11:27 11 Avqust 2020
Əri hamilə yoldaşını dənizdə niyə boğdu? - Günel Natiq yazır...
10:42 11 Avqust 2020
Sevda Ələkbərzadə yeni mahnısını təqdim etdi - Video
10:05 11 Avqust 2020
Atamın əlləri - Sərdar Aminin yeni hekayəsi
09:01 11 Avqust 2020
Özünü Ancelina Coliyə çevirən gənc oğlan - Fotolar
18:43 10 Avqust 2020
İlğım - Şəhla Nihanın yeni hekayəsi
17:59 10 Avqust 2020
Kinonun böhrana təsiri - Çarli Çaplin nə demək istəyirdi?
17:14 10 Avqust 2020
Mədəniyyət nazirinin müşaviri və şöbə müdirləri vəzifəsindən azad edildi
16:24 10 Avqust 2020
Rusların Yer planetində açdıqları "Cəhənnəm qapısı": Əlli ildir, bağlaya bilmirlər - Foto
16:02 10 Avqust 2020
Yazıçı Səfər Alışarlının yeni kitabı çap olundu
15:45 10 Avqust 2020