news-inner
clock17:53 calendar-gray 04 Noyabr 2015 view-gray63 dəfə oxunub
view-gray63 dəfə oxunub

Kimi gəldi çap etmək olmaz – MÜZAKİRƏ SAATI

APA .TV-nin "Müzakirə saatı" verilişində qonorardan danışılıb. Müzakirədə "Qanun" nəşriyyatının direktoru Şahbaz Xuduoğlu, "Altun Kitab" nəşriyyatının direktoru Rafiq İsmayılov, "Hədəf" nəşriyyatının direktoru Müşfiq Xan, yazarlar Aqşin Yenisey, Əsəd Qaraqaplan, Ömər Xəyyam, Sahilə İbrahimova, Sevinc Elsevər iştirak ediblər.

Nəşriyyat və yazıçı münasibətlərindən ilk suala Şahbaz Xuduoğlumünasibət bildirib: "Naşir kitabın müəllifi ilə əvvəlcədən müqavilə bağlayır. Əslində, yazar kitabına görə qonorar almalıdır. Amma təəssüf ki, nəşriyyatın buna imkanı çatmır.

Kitaba bizdə heç bir yerdən dəstək yoxdur. Dövlət bu işdə naşirə yardım etmir. Satış işlərinə demək olar ki, naşir və müəllif özü nəzarət etmək məcburiyyətində qalır".

Aqşin Yeniseynaşirin bu fikrinə münasibət bildirəndə deyib ki, kitabın satışının, yazıçının reklamının təşkili birbaşa nəşriyyatın vəzifəsi olmalıdır. "Bizdə hələ nəşriyyatlar çap etdiyi kitabın müəlliflik missiyasını üzərinə götürmədiyinə görə, onlar sadəcə kitabı çap etməklə işlərini bitmiş hesab edirlər. Məsələn, Xalid Hüseyn, Amin Maaluf kimi ərəb əsilli yazıçıları dünyada oxutduran onları çap etdirən naşirlərdir. Halbuki, bizdəki bəzi gənc yazarlardan da aşağı səviyyədə mətn yazmaq qabiliyyətləri var. Amma bizim elə bir naşirimiz yoxdur ki, müəlliflə işləyə bilsin. Nəşriyyat həm də yazıçısını seçməyi bacarmalıdır. Kimi gəldi çap etmək olmaz. Bizdə hətta tamadaların da kitabları çap olunur. Xalq olaraq kitab oxumağa tənbəllik edirik. İstəyirik ki, hətta kimsə bizə kitabı ucadan oxusun, biz də dinləyək. Yəni, nağıl danışan nənələrin təsirindən hələ çıxa bilməmişik".

Yazıçının bu söhbətindən sonra uşaq ədəbiyyatı və Azərbaycanda uşaq ədəbiyyatı müəlliflərinin çatışmazlığı barədə də müzakirələr davam edib. Əsasən, uşaq ədəbiyyatı çap edən "Altun Kitab" nəşriyyatının direktoruRafiq İsmayılov mövzuya münasibət bildirərkən deyib: "Nəşriyyatımızın istiqaməti əsasən tədris və uşaq ədəbiyyatına yönəlib. Tədris ədəbiyyatı ilə məşğul olmağımızın əsas səbəbi daha çox kommersiya məqsədi daşıyır. Təbii ki, uşaq ədəbiyyatı yazan yerli müəlliflərlə də çalışırıq. Amma doğrusunu demək lazımdır ki, belə müəlliflərimiz çox azdır".

Dərs vəsaitləri çap edən nəşriyyatlardan biri də "Hədəf" dir. Məhz, nəşriyyata daha çox tədris vəsaitlərinin gəlir gətirdiyini vurğulayan naşir və yazıçı Müşfiq Xanyerli müəlliflərlə qonorar problemindən də danışıb: "Etiraf etmək lazımdır ki, nəşriyyatı daha çox ayaqda saxlayan dərs vəsaitləridir. O ki qaldı qonorar və müəlliflərin seçiminə, demək olar ki, bizdə də digər nəşriyyatlarda olan problemlər mövcuddur. Bunun həll olunması yollarını həm də mətbuatın kitabla bağlı təbliğatında görürəm. Nədənsə televiziyalar və mətbuat da kitaba az yer ayırır".

Söhbəti davam edən yazıçı Ömər Xəyyamda kitabın və müəllifin tanınmasında məsuliyyətin birbaşa nəşriyyatın üzərində olduğunu deyib. "Aqşin bəyin fikirləri ilə razıyam. İlk növbədə nəşriyyatın büdcəsi olmalıdır. Sonra potensialı olan yazıçını tapmalıdır. Hətta yeri gəlsə, mövzunu da özü sifariş verməlidir. Üstəlik bu mövzuda müəllifə yardım edə biləcək, canlı rekvizitlər tapmalıdır. Məsələn, psixoloji əsər yazmaq tapşırılıbsa, bu sahənin mütəxəssisləri də sahələrinə aid materialı yazara təqdim etməklə, komanda şəklində işləyə bilərlər. Dünyanın heç yerində naşir özü kitab yarmarkası təşkil etmir, özü orada kitab satmır. Bunu bizdə kitabların satılması üçün Şahbaz bəy məcbur olub edir. Halbuki, bu piar menecerlərin işidir. Təəssüf ki, bu sahədə bizdə ciddi boşluq var".

Şahbaz Xuduoğlu Ömər Xəyyamın və Aqşin Yeniseyin fikri ilə razı olmadığını deyib. "Bir çox ölkədə keçirilən beynəlxalq kitab sərgilərində iştirak edirəm. Sərgidə dünyanın bir çox məşhur nəşriyyat rəhbərləri öz kitablarını reklam edirdilər. Herta Müller "Nobel" mükafatı alandan sonra Frankfurta gəlmişdi və orda insanların qarşısında öz kitabını oxudu. Yəni, yazıçı və naşir birgə çalışmalıdır. Bu işi tək naşirə yükləmək olmaz. Dünyada belə bir qayda da var ki, yazıçıların sırf tanınmasına xidmət edən agentlikləri fəaliyyət göstərir. Onlar yazıçı və nəşriyyat arasında əlaqə yaradır, yazılarını təqdim edirlər".

Əsəd Qaraqaplanyazıçının təkcə qonorarı düşünüb yazmadığını deyib: "Yazıçı həm də kitabı ona görə çıxardır ki, canı ondan qurtarsın. Şəxsən mən kitablarımdan gəlir gözləməmişəm. Yazıçı yazdıqca inkişaf edir. Əlbəttə, bizdə yazıçı olmağın çətin tərəfləri çoxdur. Məsələn, kitabın redaktəsini də özüm edirəm. Hətta kitab hazır olandan sonra nəşriyyatdan götürüb, kitab mağazalarına belə, özüm aparmalı oluram. Yaxşı, belə deyək, mən əlimdən gələni edirəm, nəşriyyatla birgə çalışıram, kitab sərgilərində kitabımı satıram, amma belə bir vəziyyətdə çalışmaq bir yazıçı üçün nə dərəcədə düzgün və ədalətlidir".

Ömər Xəyyam Əsəd Qaraqaplanı "Yazıçı həm də kitabı ona görə çıxardır ki, canı ondan qurtarsın" fikrinə görə qeyri-səmimi danışmaqda günahlandırıb.

Şair və yazıçıSevinc Elsevər Azərbaycan insanlarının yerli müəlliflərə düzgün qiymət verə bilmədiyinə təəssüfləndiyini deyib: "Necə ki, biz marketlərə gedəndə yerli qida məhsulları almırıq, müəlliflərimizə qarşı da münasibətimiz eynidir. Tutaq ki, Şərif Ağayar çox gözəl təhkiyəsi olan yazıçılarımızdandır. Bundan artıq necə yazmalıdır? Amma onun kitabın belə, alıb oxumurlar".

YazıçıSahilə İbrahimovabu mühitdə özünü yazıçı kimi hiss etmədiyini dilə gətirib: Kitablarımdan biri "Qanun" nəşriyyatında çapdan çıxıb. Baxmayaraq ki, nəşriyyatla müqaviləmiz normal şərtlər əsasında bağlanmışdı. Amma mən özümü yazıçı kimi hiss etmirdim. Gəlirim olmurdu, qonorar almırdım. Ona görə də mənə daha ucuz başa gələ bilən nəşriyyat axtarışına çıxdım. Üçüncü kitabım "AYB" nin gənc yazıçılara dəstəyi layihəsi çərçivəsində pulsuz çap olundu. Çox maraqlıdır ki, bizim naşirlərimiz televiziyalara dəvət olunanda belə, yerli müəlliflərin yox, xarici müəlliflərin adını çəkirlər. Əlbəttə, onlar bizə qiymət vermirlərsə, oxucudan hörmət gözləməyə dəyməz".

Şahbaz XuduoğuluSahilə İbrahimovanın əksinə olaraq, işlədiyi müəlliflərin adını hər zaman efirdə dilə gətirdiyini deyib. Xarici müəlliflərin əsərlərinə isə doğrudan da marağın olduğunu söyləyib: "Belə olan təqdirdə niyə də xarici müəlliflərin adını çəkməkdə qəbahət görürlər, onu anlamıram. Yerli yazıçılarımız özlərini sanki, kosmosdakı kimi aparmaq istəyirlər. Özləri bir-birinin kitablarını oxumurlar".

Bu məqamda yazıçıSevinc Elsevərsöhbətə müdaxilə edərək, Azərbaycanda ədəbi tənqidçilərin dostbazlığa söykənən qərəzli fikirlərinin olduğuna təəssüfləndiyini deyib.

"Müzakirə saatı"nda söhbəti tam izləyin.

news-inner-user

14061 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Akademik Milli Dram Teatrında yeni tamaşanın məşqlərinə başlanılıb
16:04 28 Yanvar 2020
“Mənəm, mən...” tamaşası növbəti dəfə səhnədə
15:39 28 Yanvar 2020
Mərhum yazıçının son müsahibəsi: "Azərbaycana gəlməkdə səhv elədim"
15:02 28 Yanvar 2020
Ruslan Mollayevdən qısa hekayə: Tədarük
14:33 28 Yanvar 2020
“Ulduz" jurnalının yeni sayı
13:57 28 Yanvar 2020
Aşıq Alının kitabı çap olundu
13:19 28 Yanvar 2020
Teoman tükəndiyini elan etdi
12:40 28 Yanvar 2020
İçkinin məhv elədiyi böyük Azərbaycan aktyoru – Maraqlı faktlar
12:05 28 Yanvar 2020
Gördüyümüz Nizami ağcabədili axund imiş – Maraqlı fakt
11:35 28 Yanvar 2020
Evdən qaçan qadınlar - Sevinc Elsevər yazır...
11:02 28 Yanvar 2020
"Qoca qartalın əbədi uçuşu" adlı sənədli film təqdim olunacaq
10:25 28 Yanvar 2020
Kobe Bryantın Paulo Koelyo ilə yazışması yayıldı - Kitab yazacaqdılar
10:23 28 Yanvar 2020
Xeyrəddin Qocanın 70 illiyi qeyd ediləcək
09:49 28 Yanvar 2020
Təşəbbüs - İsi Məlikzadənin hekayəsi
09:00 28 Yanvar 2020
Sazın peyğəmbəri – Şərif Ağayar yazır...
20:55 27 Yanvar 2020
“Həyat etüdləri” təqdim edildi
19:58 27 Yanvar 2020
Pantomima teatrı fevralda - Afişa
19:20 27 Yanvar 2020
Bakıda “Müstəqil Kino Platforması” təsis edildi – Nə istəyirlər?
18:50 27 Yanvar 2020
Yaralı qadın - Hekayə
18:28 27 Yanvar 2020
Uşaq qalmaq istəyirəm... - 11 yaşlı Nərmindən şeirlər
18:07 27 Yanvar 2020