news-inner
clock09:30 calendar-gray 05 Sentyabr 2015 view-gray87 dəfə oxunub
view-gray87 dəfə oxunub

Seksə ciddi münasibət bəsləyən ilk filmi - QALMAQALLI FİLMLƏR

Kulıs.az “Ən qalmaqallı filmlər” layihəsində ingilis rejissoru Cek Kleytonun “Yuxarıya yol” filmini təqdim edir.

1921-ci ildə Londonda doğulan Kleyton hələ uşaq ikən filmə çəkilib.

14 yaşından kinostudiyada işləyən Kleyton burda kuryerdən rejissor assistentinə kimi yüksəlir.

1944-cü ildə Neapolun nasisitlərdən azad olnuması haqda sənədli filmini lentə alır.

Müharibədən sonra N.Qoqolun “Şinel” əsəri əsasında “Sifarişli şinel” qısametrajlı filmini çəkir. Onun bədii film sahəsindəki debütü “Ən yaxşı qısametrajlı film” kateqoriyasında həm Venesiya kinofestivalında mükafat alır, həm də Oskara layiq görülür.

“Anamızın evi” və “Balqabaq tıxan” ekran əsərləri ailə problemlərindən bəhs edir.

Kleyton daha sonra Amerikada Fisceraldın “Möhtəşəm Qetsbi” romanını ekranlaşdırır. Ümumilikdə film mənfi rəylər alsa da bəzi müəlliflər, məsələn, dramaturq Tennesi Uilyams filmi romandan daha yaxşı hesab etdiyini demişdi.

1974-cü ildə rejissor “Walt Disney Productions” şirkətinin sifarişi ilə Rey Bredberinin eyni adlı romanı əsasında “Fəlakət yaxınlaşır” filminin çəkilişlərinə başlayır. Lakin şirkət kommersiya məqsədi güdərək çəkiliş prosesinə, rejissor baxışına müdaxilə edir. Bu işbirliyindən sarsılan Kleytonun son işi “Cudit Hernin yalnız əzabı” filmi olur.

Kleyton 1995-ci ildə vəfat edib.

Layihədə rejissorun 1959-cu ildə lentə aldığı “Yuxarıya yol” filmini təqdim edirik.

Hadisələr İkinci Dünya Müharibəsindən sonra baş verir. Bu, özünün yoxsul keçmişindən qaçmaq istəyən, məyusluqlar yaşamış, maddi təminatı üçün çalışan gənc Co Lemptonun hekayətidir.

Co əyalətdən şəhərə karyera qurmaq məqsədilə gəlir. O, bu arzusunu şəhərin ən zəngin adamı Braunun qızı Süzan vasitəsilə edə biləcəyini düşünür. Co Süzenlə evlənməyi planlaşdırır. Onunla yaxınlaşmaq üçün Süzenin oynadığı yerli həvəskar teatrına yazılır. Və burda ərinin xəyanət elədiyi gənc qadın Elislə tanış olur. Ortaq cəhətləri çox olan Co və Elis əvvəlcə dost, sonra sevgili olurlar. Sonradan Co Elisi tərk edərək Süzenlə yenidən yaxınlaşır. Həyatında nəyinsə çatmadığını hiss edən Co Elisi sevdiyini anlayır, ona qayıtmaq istəyir. Amma Süzenin hamilə olması haqda xəbəri hər şeyi dəyişir...

“Yuxarıya yol” Britanya kinematoqrfaiyasında mühüm səhifə açmış azad kino dalğasında yaranmış “Qəzəbli gənclər” cərəyanının ilk filmlərindəndir.

“Qəzəbli gənclər” terminini ilk dəfə Con Obsornun “Qəzəbli olduqda arxaya bax” pyesinə yazılmış resenziyada istifadə edilib.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra müsbət dəyişikliklərin baş verməməsi, iqtisadi çətinliklər, ümidsizlik, monotonluq səbəbindən “Qəzəbli gənclər”in filmlərində əsəbilik, narahatlıq, nifrət, sarkazm hakim idi.

Bu filmlər hər şeydən əvvəl sosial motivi önə çəkir, köhnəlmiş dəyərləri, burjua həyat tərzini ittiham edən emosional gücü ilə seçilirdi.

“Yuxarıya yol” filminin qəhrəmanı Co yuxarı vəzifəyə can atsa da, karyerasını qurmaq üçün varlı qızla evlənməyi planlaşdırsa da, o, işdə özünün fəhlə sinfindən olduğunu daim xatırladır və burjualara nifrət edir.

...Kino tənqidçilərinin sözlərinə görə, “Yuxarıya yol” seksə ciddi münasibət bəsləyən ilk Britaniya filmi idi. Həm də ilk dəfə idi ki, bir filmdə sənaye şəhəri olduğu kimi göstərilirdi.

Filmin əvvəlində Co çəhərə gələndə simvolik olaraq sənayeləşmənin insan üçün bir növ yeni dinə çevrilməsi nümayiş olunur: kilsə zəngi çalınır, ekranda isə tüstülənən zavod boruları görünür.

Ekranlara çıxdığı ilk vaxtlarda film Britaniyada mübahisəli qarşılandı. Hətta rəsmi olaraq “Yuxarıya yol” pornoqrafik kateqoriyalı filmlərə aid ebildiyi üçün bir müddət kinoteatrlar onu repertuarlarına daxil eləmədilər.

Amerikada da film senzura tərəfindən pis qarşılandı. Bəzi ştatlarda məsələ məhkəmələrə kimi gedib çıxdı. Senzura üzrə komissiyaların fikrincə, film gənclərdə seksual hissləri gücləndirir, cəmiyyətin standartlarına, ədəb qaydalarına uyğun deyil, gənclər üçün qəbul olunmaz filmdir və s.

Ona görə “Yuxarıya yol” yalnız qeyri-kommersiya kinoteatrlarında nümayiş olunurdu.

Bəzilərinə görə isə bu filmdən ciddi əxlaq dərsi götürmək olardı.

“Yuxarıya yol” bir sıra mükafatlara layiq görülüb. Məşhur fransız aktrisası Simone Sinyore isə Elis roluna görə Kann kinofestivalının mükafatını alıb və Oskara layiq görülüb.

news-inner-user
Sevda Sultanova

730 məqalə

Paylaş

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Özbək ulduzlar Bakıda
12:42 18 Sentyabr 2019
Elçin: "Azərbaycan ədəbiyyatı bu gün parlaq dövrünü yaşamır" – Müsahibə
12:01 18 Sentyabr 2019
Yazıçıların seks travması – Müşfiq Şükürlü yazır...
11:40 18 Sentyabr 2019
Filmimiz festivalda Kim Ki Dukun filmi ilə yarışacaq
10:52 18 Sentyabr 2019
Boğazı kəsilən Əminə Bulutun adı Luvr muzeyində
10:20 18 Sentyabr 2019
Müşfiq Hətəmov “Azərbaycanfilm”dən getdi, yerinə təyinat oldu
09:53 18 Sentyabr 2019
Mirzə Cəlilin Şuşada dəfn olunmaq arzusu – Bilmədiyimiz gerçək
08:50 18 Sentyabr 2019
Atatürk dahi memarın qəbrini niyə açdırdı? - Araşdırma
21:00 17 Sentyabr 2019
Mədəniyyət xadimlərinə fəxri adlar verilib - Sərəncam
18:25 17 Sentyabr 2019
Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anılıb
18:11 17 Sentyabr 2019
Mən Vicdanam – Şamxal Həsənovdan hekayə
17:29 17 Sentyabr 2019
Gedənlər və yol gedənlər... - Esse
16:40 17 Sentyabr 2019
Teatrımız Beynəlxalq Festivalda səhnə alacaq
16:06 17 Sentyabr 2019
Bu universitetin tələbələri indi məşhur yazıçılardır – “Qorki” xatirələri
15:37 17 Sentyabr 2019
Əlif Şəfəq plagiat iddialarına cavab vermir
14:45 17 Sentyabr 2019
Tanınmış caz ifaçısı Bakıda çıxış edəcək
14:07 17 Sentyabr 2019
Həyat Şəminin kitabları təqdim olunacaq
13:26 17 Sentyabr 2019
ŞAH MAT-da absurd tamaşası olacaq
12:53 17 Sentyabr 2019
Diqqət! Diqqət! Kulis.az şeir müsabiqəsi elan edir! – Şərtlər
12:15 17 Sentyabr 2019
Gülləri zibilə atan müəllimlər
11:45 17 Sentyabr 2019