news-inner
clock13:58 calendar-gray 19 Avqust 2015 view-gray249 dəfə oxunub
view-gray249 dəfə oxunub

Rembrand və Quranın “Rum” surəsi

İlahi ədalət varmı?

Haqq nazilər, üzülməzmi?

O dünya varmı?

Qiyamət, məhşər, cənnət, cəhənnəm varmı?

Yoxsa bunlar daima zülm içində inləmiş yoxsulların təsəlli üçün uydurması olub?

Dinlər bu barədə “inan” deyir, başqa heç nə demir.

Gedib görüb, qayıdıb gələn də yox.

İnsan etdiklərinin bəhrəsini görürmü?

Nə etsən, sabah qarşına çıxacaqmı?

Bax bu yerdə artıq ədəbiyyat dövrəyə girir, açır insanlıq tarixini, göstərir bizə insan mənzərələrini...

Bəs ədəbiyyat bunları hardan götürür? Əlbəttə həyatdan.

Hər kəs diqqətlə baxsa görə bilər.

Heç nəyin əvəzi ödənilməmiş qalmır.

Qəddafini qanına qəltan edən Liviya xalqı deyildi, törətdiyi əməlləri idi.

Biz isə daha uzaq tarixə gedək.

On yeddinci əsrin Niderlandına.

Rembrandt Van Reyn-dünya rəssamlıq tarixinin ən böyük ustalarından biri.

Rafaello, Leonardo və Mikanlencelo kimi tablolarına adı ilə imza atan Rembrandt dəyirmançı ailəsinin doqquz uşağından səkkizinciydi. Bir rəssamdan dərs aldıqdan sonra o dövrün ticarət şəhəri olan Amsterdama köçmüş və burada özünün üslubunu ortaya qoymuşdu.

Rembrandtın özünəməxsusluğu tablolarına dram qatması idi. Elə bu da onun uğurunun başlanğıcı oldu.

1641-ci ildə Amsterdamın milis birliyindən sifariş alan rəssam onları dramatik vəziyyətdə çəkdi: birliyin üzvləri tabloda milis rəhbərinin əmrini gözləyən vəziyyətdə dayanıblar, sanki bu dəqiqə döyüşə atılacaqlar. Halbuki onlar yanaşı dayanmış milis birliyi üzvlərinin portretini gözləyirdilər. Əsər rəssamlıq tarixinə “Gecə patrulu” adıyla düşdü, rəssamın şöhrəti isə hər yerə yayıldı.

Rembrandt artıq dövrün ən məşhur rəssamlarından idi. Varlanmışdı.

Lakin 1642-ci ildə Rembrandta bədbəxtlik üz verdi. “Yolunu azmış oğul tavernada” əsərində fahişə obrazında çəkdiyi arvadı Saskiya oğlanları Titusun doğuşundan bir il sonra öldü.

Saskiyadan sonra Rembrandt Titusun dayəsi Qertye Dirkslə münasibət qurdu. Onlar sevgili oldular.

Bir müddət sonra Rembrandt digər xidmətçisi Hendrike Stoffels ilə yaşamağa başlayır. Hendrike hamilə qalır.

Qertye isə rəssamı onunla evlənəcəyi ilə bağlı söz verib aldatdığına görə məhkəməyə verir. Pula pul deməyən rəssam da Qertyenin qardaşı ilə əlbir olub, təbii ki, məhkəməni də “görüm-baxım” edəndən sonra yazıq qadını dəlixanaya saldırdı. Qertye fahişələr, dəlilər və epilepsiya xəstələri ilə beş il bir arada qaldı. Orda xəstələri fiziki işlərə məcbur edir, bütün günü İncil, dua oxudurdular.

Qertye yalnız beş il sonra azad ola bildi.

Rembrandt isə günahsız qadını dəlixanaya saldırdıqdan sonra öz xoşbəxt həyatını yaşayırdı. Hendrike ona Korneliya adlı qız doğmuşdu.

Lakin bu xoşbəxtlik çox çəkmir. 1650-ci illərin dəbi başqa idi. Rembrand isə yeni dəblə ayaqlaşmaq istəmirdi. Buna görə sürətlə müştərilərini itirirdi. Sonunda sifarişsiz qalan rəssam müflisləşdi, dəbdəbəli evini ucuz mənzilə dəyişəsi oldu, mərkəzdən ucqara köçdü.

Deyəsən axı, “Qertye lənəti” öz işini görürdü!

1660-cı illərdə dəhşətli vəba xəstəliyi şəhəri bürüdü.

1662-ci ildə Hendrike vəfat etdi.

1668-ci ildə isə oğlu Titus toyundan 8 ay sonra öldü.

Yaşlı rəssamın təkcə qızı Korneliya sağ idi. Artıq heç bir sifarişçisi qalmayan, bir zamanların məşhur rəssamı bütün əsərlərini satmağa məcbur olmuşdu.

O qədər yoxsul idi ki, öləndə də kirayə götürülmüş məzarda dəfn olundu.

İncəsənət tarixçiləri, sənətşünaslar bu hadisəni müxtəlif cür yoza bilərlər. Amma ortada bir həqiqət var. Gözünü şöhrət, var-dövlət tutmuş rəssam bir vaxtlar sevib qoynuna sıxdığı, rəsmlərində model kimi istifadə etdiyi, ən nəhayət bircəcik oğlunu böyüdən günahsız qadını fahişələrlə bir tutmuşdu.

Bunun bədəli ödənməli idi.

Həyat bumeranq kimidir; nə uçurduruqsa o da üstümüzə qayıdır.

Həyat torpaq kimidir; nə əkiriksə onu da biçirik.

Əlbəttə bunu o zavallı qadın Qertye görmədi, 1656-cı ildə öldü.

Amma görənlər gördü, bu barədə düşünənlər oldu.

Rum surəsinin 22-ci ayəsində deyildiyi kimi: Həqiqətən, bunda düşünənlər üçün ibrətamiz dəlillər vardır.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

İstanbulda əxlaqsız erməni yuvası - Aqşin yazır...
11:36 30 Oktyabr 2020
Günün şeiri: Salam, Şuşam!
11:01 30 Oktyabr 2020
Nəzakət Teymurova: "Pandemiya ilə mübarizə də müharibədir"
10:27 30 Oktyabr 2020
Misirli rejissor Kann festivalının qalibi oldu
09:59 30 Oktyabr 2020
Qışqırıb-bağırmağa başladım... - Bircənin romanı
09:00 30 Oktyabr 2020
“Ulduz”un oktyabr nömrəsi nəşr olundu
19:28 29 Oktyabr 2020
“Ayrı-seçkiliksiz gələcəyim” adlı foto-müsabiqə keçirilir
18:50 29 Oktyabr 2020
Nikol Kidman yeni seriala çəkilir
18:21 29 Oktyabr 2020
"Şeron"dan yeni cəngi - Video
17:43 29 Oktyabr 2020
Milli Dram Teatrı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
17:11 29 Oktyabr 2020
Bir əsgərin qeydləri: Ölümlə döyüşürəm - Yeni Şeirlər
16:30 29 Oktyabr 2020
Kann kinofestivalının rəmzi açılış mərasimi keçirildi
15:43 29 Oktyabr 2020
Xalq artistinə həsr olunan kitab çapdan çıxdı
15:00 29 Oktyabr 2020
Qızının cəsədinə sarılan atanın fəryadı
14:15 29 Oktyabr 2020
Jerar Depardye Fransa prezidentini homoseksual adlandırdı
13:36 29 Oktyabr 2020
Dünya yazıçıları Gəncə və Bərdə terroru ilə bağlı bəyanat yaydı
12:45 29 Oktyabr 2020
Türkiyədə yazı taxtasına yazdığım “Azərbaycan” sözü – Şərif Ağayar yazır...
11:40 29 Oktyabr 2020
Düşmənin başına daş salan Əbabil quşları: “Bayraktar”
11:01 29 Oktyabr 2020
Bu mahnı səslənəndə düşmən də atəşi saxlayırdı - Ən məşhur müharibə nəğmələri - Video
09:01 29 Oktyabr 2020
Anar Kərimov: "Dəyərli xalçalarımızı hərraclarda tapmışıq"
18:58 28 Oktyabr 2020