news-inner
clock11:03 calendar-gray 07 Mart 2015 view-gray208 dəfə oxunub
view-gray208 dəfə oxunub

Mən sənə görə o adamı öldürərəm KİÇİK ƏSGƏR

Sevda SULTANOVA

Kulis.az “Ən qalmaqallı filmlər” layihəsində fransız rejissoru Jan Lyuk Qodarın “Kiçik əsgər” filmini təqdim edir.

Veronika:

-Mən düşünürəm ki, fransızlar haqlı deyil. Başqalarının idealı var. Amma fransızların yoxdur. İdeal çox vacibdir. Almanlara qarşı mübarizə aparanda fransızların idealı vardı. Əlcəzairə qarşı müharibədə isə onların idealı yoxdur. Onlar müharibəni uduzacaqlar…

Bruno:

-Siz belə güman edirsiz? Mən isə yox. Mən fransız olmağımla fəxr edirəm, amma millətçiliyə qarşıyam. Əraziləri yox, ideyaları müdafiə etmək lazımdır. Fransanı ona görə sevirəm ki, Araqonun filmlərini sevirəm. Almaniyanı Bethovenə görə sevirəm…. Ərəbləri sevmirəm, çünki onların səhraları xoşuma gəlmir…. Aralıq dənizini də, Alber Kamyunu da az sevirəm.

“Kiçik əsgər” filmindən

“Kişik əsgər” Qodarın ikinci tammetrajlı filmidir. 1960-cı ildə lentə alınıb.

Hadisələr Cenevredə Əlcəzair müharibəsinin fonunda baş verir. Əsərin baş qəhrəmanı fransız jurnalisti, dezirtir, İsveçrəyə qaçmış Bruno Forestyedir. Neytral zonada fransız təşkilatı ilə ərəb təşkilatı arasında gedən amansız mübarizədə Bruno vasitəyə çevrilir. O, fransız təşkilatından əks cəbhənin vacib bir fiqurunu öldürmək tapşırığı alır. Bruno əvvəlcə imtina edir. O, öz monoloqlarında bu mübarizə haqda öz şübhələrini ifadə edir.

Ona işgəncə edirlər, sonra onun sevdiyi qadını Veronikanı girov götürərək psixoloji təzyiqə məruz qoyurlar. Məcburiyyət qarşısında Bruno qətli sifariş edilən adamı öldürür. “Kiçik əsgər”in üç il, çəkildiyi ildən 1963-cü ilə kimi nümayişi qadağan edilib. Əlcəzair müharibəsi bitəndən sonra film ekranlara çıxıb. Qadağaya səbəb filmdə Fransanın Əlcəzairlə bağlı siyasətinə etiraz motivlərinin olması və realist zorakı səhnələr idi. Hərçənd, günümüzdən baxanda, zorakılıqla dolu səhnələrin yer aldığı filmlərlə “Kiçik əsgəri” müqayisə etsək, burdakı təsvirlər qəddar təsir bağışlamır.

“Kiçik əsgər” Qodarın həyat yoldaşı olmuş, onun çox filmində yer alan Anna Karina ilə ilk əməkdaşlığıdır.

Qodar burda da özünün təhkiyə üslubuna sadiq qalır. Personajlar rəssamlıqdan, fəlsəfədən tutmuş ideologiyaya qədər ciddi problemləri polemika predmetinə çevirir, kitab, qəzet oxuyur. Rejissor yenə də ifadə vasitəsi kimi mətnlərdən istifadə edir, kadraxrası səs dialoqlara qarışır. İspan rəssamı Velaskesin, alman rəssamı Paul Kleenin, fransız şairi Araqonun adı keçir.

Bir neçə yerdə belçikalı sürreal rəssam Rene Magrittə göndərişlər edilir, məsələn, Brunoya işgəncə verərkən üzünün Magrittin rəsmlərindəki obrazlar kimi örtülməsi, Veronikanın jaketlə üzünü bağlaması və s. Magrittin çox əsərində “örtülmüş üzlər” görmək olar.

Veronikanın soyadının Dreyer olması məşhur danimarkalı rejissor Karl Dreyerı xatırladır. Və maraqlıdır ki, sonra “Öz həyatını yaşamaq” filmində Anna Karinanın oynadığı obraz kinoteatrda Dreyerin dahiyanə “Janna Darkın iztirabları” filmini izləyir. Qodar bununla da Karinanın personajını Janna Darkla eyniləşdirir.

“Kiçik əsgər” dokumental manerada çəkilib, kamera hərəkətləri lazım olduğundan sərbəstdir, tamaşaçya birbaşa müraciət, nəqldə kəsimlər var, və montaj düzümü pozulur.

Qodarın məşhur “Foto həqiqətdir, kino isə bir saniyədə 24 kadrın göstərdiyi həqiqət” aforizmi bu filmdə səslənir.

Qodar “Kiçik əsgər” haqda deyir: “Film bir epoxaya şahidlik edir. Burda siyasətdən danışırlar, amma bu, siyasi film deyil. “Yeni dalğanı” onda ittiham edirlər ki, o insanları ancaq yataqda göstərir, mən isə siyasətlə məşğul olan və bu səbəbdən yatmağa vaxtı olmayan adamları göstərirəm. Əlcəzair siyasət idi. Amma bu hadisəni mən öz nəzər nöqtəmdən və hiss etdiyim kimi göstərməliydim. Əgər tənqdiçilər istəyirlər ki, Əlcəzairdən fərqli bir şey danışsınlar, o zaman onlar sadəcə, kameralarını götürüb Milli Qurtuluş Cəbhəsinə getsinlər. Filmdə o şeylərdən danışmışam ki, məni 1960- cı ilin partiyasız parislisi kimi narahat edirdi. Məni isə müharibə, onun mənəvi əxlaqi nəticələri narahat edirdi”.

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

“Oyaq gözəl” tamaşası onlayn göstəriləcək
19:17 21 Oktyabr 2020
Azərbaycanda yeni müsabiqə elan olundu - Şərtlər
18:36 21 Oktyabr 2020
Atamın Zəngilandakı məzarını tapa biləcəyəmmi? - Gülşən yazır...
18:15 21 Oktyabr 2020
Tamaşaçılar şarın içinə girdi - Qeyri-adi konsert
17:57 21 Oktyabr 2020
O gün uzaqda deyil - Gənc yazarın əsgərə məktubu
17:12 21 Oktyabr 2020
Torpağın dadı - Aydın Talıbzadə yazır...
16:30 21 Oktyabr 2020
Ən çox qorxu yaradan film müəyyənləşib
15:47 21 Oktyabr 2020
Həbsə atdılar, başını dibdən qırxdılar, dəlixanaya salıb Müşfiqi unutdurdular – Dilbərin məşəqqətli həyatı
15:05 21 Oktyabr 2020
Fransız səyyahın İrəvan təəssüratları yayımlanacaq
14:02 21 Oktyabr 2020
Qarabağa görə başına yaylıq bağlayan şair
13:23 21 Oktyabr 2020
Özbək şair qarabağlı qızdan poema yazdı
12:41 21 Oktyabr 2020
“Üç dəqiqə nəfəs ala bilmədim” – Zəngilanlı yazarlar qələbə sevincini bölüşür
12:00 21 Oktyabr 2020
Koronavirusa tutulan yazıçı: “Bu mövzuda on hekayə, bir roman yazmışam”
11:14 21 Oktyabr 2020
Ləpə satan qadını ağladan bayraq
10:42 21 Oktyabr 2020
Polşalı aktyor vəfat etdi
10:15 21 Oktyabr 2020
Füzulidən olan 82 yaşlı şair: “Evim dağılıbsa, kolun dibində yaşayaram” – Müsahibə
09:00 21 Oktyabr 2020
Kinematoqrafçılar İttifaqı Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianə edib
18:44 20 Oktyabr 2020
Mahnı bitənəcən qayıdacam - Cavanşir Yusifli yazır...
18:02 20 Oktyabr 2020
Gecə yarısı bir qız məktub yazır səngərə... - Cəbhədə olan zabitdən şeirlər
17:21 20 Oktyabr 2020
Zəngilanlı aktyor: "İlk dəfədir var olduğumu hiss edirəm"
16:33 20 Oktyabr 2020