news-inner
clock10:12 calendar-gray 23 Fevral 2015 view-gray215 dəfə oxunub
view-gray215 dəfə oxunub

Qanunumuzdakı namus söhbəti

Mətbuat gündəmini zəbt etmiş ağır kriminal xəbərlərin təəssüf ki, böyük bir qismi qadınlara qarşı zorakılıq hallarından ibarətdir. Zorlama, qətl, məişət zorakılığı… Qadın zorakılığı tərkibli cinayət hallarının artması nədən irəli gəlir?

Hüquq sistemimiz bu mövzuda nə qədər təkmildir? Bu günlərdə yayılan xəbərdəki kimi 81 yaşlı qadını “namus üstə” oldürməyə insanı nə vadar edir? Bu suallara cavab tapmaq üçün vəkil Vamiq Şükürova müraciət etdik. Onun söylədiyinə görə, qadın zorakılığının hüquqi cəhətdən ümumi şəkildə təqib olunur. Yəni:

“Kişi və qadın olmasından asılı olmayaraq həyat, sağlamlıq və cinsi toxunulmazlıq əleyhinə istənilən cinayət törədilərsə, təqsirkar şəxslər cəzalandırılmalıdır. Yəni, cinsə görə deyil, törədilən əməllərə görə şəxslər cəzalandırılır. Məsələn, məişət zorakılığı əleyhinə qanunvericilik. Bu barədə xüsusi qanun qəbul edilib. Məişət çərçisində ərləri, valideynləri və digər ailə üzvləri tərəfindən zorakılığa məruz qalan qadınlar dövlət orqanlarına müraciət edə bilərlər. Dövlət orqanları zorakılıq edən kişilərin evə buraxılmasına müvəqqəti olaraq qadağa qoya bilər. Əgər kişilər bu qadağaya əməl etməzlərsə, inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar.

Təəssüf ki, xüsusi olaraq qadın zorakılığına qarşı qanunvericilik və bu barədə xüsusi olaraq qanun qəbul edilməmişdir. Sadəcə olaraq, müəyyən qanunlarda bu barədə bir sıra normalar nəzərdə tutulub. Məsələn, Cinayət Məcəlləsində qadınları evləndirməyə məcbur etmək cinayət sayılır”.

Qaldı ki, mətbuatda, qatillərin, cinayətdə ittiham olunan adamların dilindən “namus cinayəti” ifadəsinin tez-tez işlənməsinə. Namusu qorumaq üçün qisas məqsədilə cinayətin törədilməsi heç bir halda cəzanı yüngülləşdirən hal hesab edilmir.

Hüquq müdafiəçisinin söylədiyinə görə, məhkəmə namusa görə cinayət törədilməsini qanunda göstərilməsə belə yüngülləşdirici hal hesab edə bilməz: “Belə olan halda başqalarının həyatına qarışma və zorakılığa bəraət qazandırmış olar. Tutaq ki, kimsə bacısını "əxlaqsızlıq etməsinə" görə öldürürsə, məhkəmə namus motivini yüngülləşdirici hal saymaqla başqasınının özəl həyatına qarışmağı normal bir hərəkət hesab etmiş olar ki, bu da artıq hüquqa zidd əməldir . Cinayətlərin cəzalandırılması sahəsində hüquq sistemi mentaliteti birbaşa olaraq nəzərə almır. Cinayətlərin tövsif olunması və cəzalandırma prinsipləri əxlaq və mentalitet meyarları nəzərə alınmadan formalaşdırılmışdır. Sadəcə mentalitetlə düzgün qəbul edilmiş əməl cinayət qanunu ilə də düzgün sayıla bilər. Bəzən isə ziddiyyət təşkil edə bilər. Tutaq ki, evlənmək məqsədilə yetkinlik yaşına çatmış qadının öz razılığı ilə qaçırılması cinayət deyil. Bu zaman cinayət qanunu ilə mentalitet üst-üstə düşür. Yəni, hər ikisi bu halı cəzalandırmır. Amma, kimsə bacısını zorlayan bir nəfəri öldürərsə, cinayət qanunu qətl törədən şəxsin cəzalandırılmasını nəzərdə tutur. Baxmayaraq ki, mentalitet bu halı düzgün və zəruri sayır.

Bəzən namus üstündə cinayət törədən şəxslər özlərinə bəraət qazandırırlar. Bu daha çox milli mentalitetimizdən irəli gəlir. Çünki yaşadığı mühit və aldığı tərbiyə belə namus məsələlərində cinayət törətməyi ondan tələb edir. Bu insanların daha çox icma şüuru ilə düşündüyünü göstərir. Fərdlərin fikirləri və hərəkətləri ailələrin, nəsillərin, cəmiyyətin dəyərlərinə görə hesablanmalıdır. Fərd etdiklərinə görə qardaşa, bacıya, anaya, ataya, digər yaxın qohumlara hesabat verməlidir. Buna görə hər bir kəs digər qohumunun və ya yaxınının işinə qarışır və onun işinə qarışmağı da özünə borc bilir. İcmada ciddi hesab olunan səhvlərə, xəyanətlərə və digər qəbahətlərə görə insanların və ailələrin işlərinə çox qarışırlar. Nəticədə əksər halda gərginlik yaranır, xüsusi amansızlıqla cinayətlər törədilir”.

news-inner-user
Aliyə

997 məqalə

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Berqmanın filmi əsasında serial çəkilir
16:39 10 İyul 2020
Azərbaycanlı müğənni koronavirusdan sağaldı
15:50 10 İyul 2020
Əliağa Vahidi ölümdən qurtaran dostu - Maraqlı faktlar
15:07 10 İyul 2020
Dördbucaqlı qətl hadisəsi – Əli Şirin Şükürlü yazır
14:20 10 İyul 2020
“Çəkməli pişik” onlayn göstəriləcək
13:39 10 İyul 2020
"Heç yerə çıxarda bilmirik" - Vaqif Bayatlıdan xəbər var
12:52 10 İyul 2020
Süni şöhrətə qaçan gənc şair və Allahın “cangüdənləri” – Sərdar Amin yazır...
12:15 10 İyul 2020
Tarık Akanın heç yerdə bilinməyən söhbəti
11:12 10 İyul 2020
Səni sevən öldü, zalım – Səhər Əhməd yazır...
10:35 10 İyul 2020
Notr-Dam kilsəsi yenidən bərpa ediləcək
10:01 10 İyul 2020
Dodağının altında məni söyüb qarğıyırdı - Bircənin romanı
09:00 10 İyul 2020
Xalq artistinin oğlu vəfat etdi
01:53 10 İyul 2020
Azərbaycanlı alimin kitabı Avropa dillərində nəşr olunacaq
18:37 09 İyul 2020
Uşaqlar üçün tamaşa
17:56 09 İyul 2020
Təranə Vahidin Türkiyədə çap olunan hekayəsi: "Durna adam"
17:15 09 İyul 2020
Qızını ərə verən atanın ölümü
16:26 09 İyul 2020
İspaniyada Haqverdiyevə həsr olunmuş poçt markaları buraxıldı
15:47 09 İyul 2020
Qadına görə başına bəla gələn məşhurlar: onların arasında Müşfiq də var
15:08 09 İyul 2020
Məşhur sənətçi prezidentliyə namizəd olacaq
14:19 09 İyul 2020
Yaltaqlıq ən perspektivli valyutadır
13:30 09 İyul 2020