news-inner
clock14:38 calendar-gray11 Noyabr 2015 view-gray50 dəfə oxunub

Niyə mətbəxdə oturursunuz?

Bu yaxınlarda Bakıda ev aldıq. Ev axtarışları əsnasında mənə insanların yaşayış tərzi haqqında elə bir şey məlum oldu ki, haqqımızda əlli il sosioloji kitablar oxusaydım, onu bilə bilməzdim.

Sən demə, Bakıda yeni tikilən bu böyük, dəbli binalarda və mülklərdə yaşayan insanlar səhərdən axşama qədər, qeyri-yemək saatlarında da mətbəxdə otururlar.

Evin qalan hissələri, növbənöv otaqlar faktiki olaraq, istifadəsiz qalır. Digər otaqları bəzəyirlər, qapısını bağlayıb çıxırlar. Onları mətbəxdə oturmağa heç kəs məcbur etmir. Özləri, təbii şəkildə yığışırlar mətbəxə.

Təxminən iyirmi evin qapısını açıb içəri girdim. Hamısı dedi ki, otaqları bağlamışıq, qalıb. Günümüz mətbəxdə keçir. Mətbəx Bakı evlərinin paytaxtıdır. Ailənin mühüm hadisələri mətbəxdə baş verir. Hətta ev alqı-satqısı söhbətləri də orada gedir.

Avropa tərzində mətbəxlə qonaq otağını birləşdirənlər çoxdur, amma burada söhbət onlardan getmir, mətbəxi ayrı, öz yerində saxlayan evlərdən söhbət gedir.

Görəsən, niyə? Niyə 150, 200, 300 kvadrat metrlik evlərin başqa bir otağında yox, mətbəxində oturub-dururlar?

Kasıblar ev soyuq olanda mətbəx isti olduğuna görə günlərini mətbəxdə keçirirlər. Ancaq Azərbaycan varlıları da bütün günü mətbəxdə oturduqlarını deyirlər.

Televiziyada hörmətli müğənni Manaf Ağayevin mülkündən veriliş gedir. Birini Yelizavetanın, birini çar Nikolayın, o birini kraliça Viktoriyanın otağı üslubunda qurub-bəzəmiş hörmətli müğənni belə deyir: “Vallah, bu qədər bəzəmişəm, o otaqları yoldaşımın zövqülə, bunları öz zövqümlə qurmuşam, amma elə günüm mətbəxdə keçir. Başqa otaqlarda otura bilmirəm. Elə bil, mətbəxdə oturmasam, sıxılıram, rahat olmuram.”

Başqa bir hörmətli müğənni Rahidə Baxış böyük dəbdəbəli evini bir yerli qadın jurnalına tanıdır, müsahibənin axırında deyir: “Ən sevdiyim məkan mətbəxdir. Vaxtımın çoxunu orada keçirirəm.

Demək olar ki, qonaq otağına çox az hallarda girirəm. Əvvəl mətbəxdə televizor yox idi, bütün gün qonaq otağında otururduq. İndi isə mətbəxdə də televizor olduğundan hər bir işimizi orada görürük.”

***

Xalqların cürbəcür xüsusiyyətləri var. Bunların arasında hansıların təhsilsizlikdən, geridəqalmışlıqdan, ibtidailikdən doğduğu, hansının əsl etnik sosial xüsusiyyət olduğunu təyin etmək asan deyil.

Gözümüzün qarşısında böyük bir şəhər sökülür, yenidən tikilir. Şəhər insanının davranışı necə reaksiya verir bu böyük prosesə, Azərbaycanda olmayan Şəhər elmləri (Urban studies) sahəsi üçün çox maraqlı materiallar müşahidə olunmadan itib gedir.

Bakı evləri, mətbəxləri kiçik olanda bu, nəzərə çarpmırdı. Evlər böyüyən kimi hamı toplaşdı mətbəxə.

Bizim mətbəxdə oturmaq xasiyyətimiz etnik sosial xüsusiyyətdir, ya ibtidailik, geridəqalmışlıq?

Əgər birincidirsə, ona “pis”, ya “yaxşı” qiymət vermək olmaz, belə şeyləri yalnız konstatasiya etmək olar və səbəbləri haqqında danışmaq olar.

Bəlkə odmərkəzçilikdən gələn ocaq başına yığışmaq instinktidir bu?!

Ya bəlkə şüuraltının diktəsilə bizim insanlar qədim əcdadlarımız kimi yeməyə, suya yaxın yerdə əmin-arxayın hiss edirlər özlərini; indi yemişəm, amma qoy uzağa getməyim, yemək buradadır... /bbc/

news-inner-user
Nərmin Kamal

22 məqalə

Paylaş

REKLAM

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

Vəfa Fətullayevaya tapılmayan qəbir yeri – 32 illik matəm yazısı
21:00 21 May 2019
Rəsul Rza mükafatı təqdim olundu
18:25 21 May 2019
Varis “Puşkin medalı” ilə təltif olunacaq
17:32 21 May 2019
Bəstəkar Oqtay Kazıminin mahnılarından ibarət konsert olacaq
17:03 21 May 2019
Məşhurlar öz gəncliyi ilə... - Fotolar
16:48 21 May 2019
Onlara 898 min manat məbləğində Prezident mükafatı verilib
16:05 21 May 2019
Milli kinofestival təsis olundu
15:45 21 May 2019
Kventin Tarantino tamaşaçılara məktub yazıb -Mətn
15:11 21 May 2019
Qəşəm Nəcəfzadənin 60 illiyi qeyd olunub
14:22 21 May 2019
Gənc yazar AYB-ni hədələdi: “Əlimdə dəhşətli faktlar var...”
13:45 21 May 2019
Bakıdakı auksionda ən böyük məbləğ bu oldu - Siyahı
13:28 21 May 2019
Orxan Pamukun əsəri Bakıda tamaşaya qoyulub
13:01 21 May 2019
Yuxularda gəzən qızlar - Ramiz Rövşəndən oxumadığınız şeirlər
12:40 21 May 2019
Gənc yazarı AYB-dən qovurlar – Sensasiya
12:19 21 May 2019
Anar Salam Sarvana cavab verdi: “Belə ağıllıdırsa...”
12:04 21 May 2019
Azərbaycan və Türkiyə komikləri bir filmdə
11:47 21 May 2019
“Yazıçılar Birliyi dövlətin ayırdığı pulları havaya sovurur” – Salam Sarvandan qalmaqallı müsahibə
11:32 21 May 2019
Falçının cadu ilə ərə verdiyi biznesmen
11:02 21 May 2019
“Komandir” romanının növbəti təqdimatı olacaq
10:29 21 May 2019
Jurnalisti Kann festivalına buraxmayıblar
10:15 21 May 2019